III OZ 150/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjneinformacja publicznabezczynność organuzażaleniepostanowienieuchylenieponowne rozpoznanie

NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że błędnie potraktował on pismo skarżącego jako wniosek o zmianę postanowienia o prawie pomocy, zamiast wyjaśnić jego intencje.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które umorzyło postępowanie z wniosku skarżącego. Sąd I instancji błędnie zinterpretował pismo skarżącego jako wniosek o zmianę postanowienia o prawie pomocy, zamiast jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. NSA uznał, że brak jednoznacznego żądania skarżącego nie pozwalał na taką kwalifikację pisma bez jego wcześniejszego wyjaśnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gdańsku, które umorzyło postępowanie z wniosku skarżącego. WSA uznał, że pismo skarżącego z dnia 4 sierpnia 2022 r., zatytułowane "wniosek o udostępnienie informacji publicznej", w rzeczywistości stanowiło wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, co w związku z prawomocnym zakończeniem sprawy uznał za zbędne. NSA stwierdził, że taka kwalifikacja pisma była wadliwa. Podkreślono, że zażalenie nie jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, a wskazanie na wolę zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia jest wystarczające. NSA uznał, że pismo z dnia 4 sierpnia 2022 r., mimo wyrażania niezadowolenia z przebiegu sprawy o prawo pomocy, nie zawierało jednoznacznego żądania zmiany postanowienia z dnia 6 kwietnia 2022 r. Tytuł pisma oraz jego treść, zawierająca szereg pytań i uwag, nie pozwalały na bezwarunkowe odczytanie intencji skarżącego jako wniosku procesowego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na potrzebę wyjaśnienia faktycznego zamysłu skarżącego poprzez wezwanie do sprecyzowania charakteru pisma.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest jednoznacznego żądania skarżącego i nie wyjaśniono jego intencji.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, że pismo skarżącego miało na celu zakwestionowanie postanowienia o prawie pomocy, zwłaszcza przy braku jednoznacznego żądania i przy tytule pisma wskazującym na wniosek o informację publiczną. Kwalifikacja pisma jako procesowego bez wyjaśnienia intencji skarżącego była wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawierało merytorycznej treści, która w sposób niebudzący wątpliwości pozwalałaby na odczytanie intencji skarżącego.

p.p.s.a. art. 196 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna kwalifikacja pisma skarżącego przez Sąd I instancji jako wniosku o zmianę postanowienia o prawie pomocy, zamiast jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Brak wyjaśnienia intencji skarżącego przed podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania. Niespełnienie przez pismo z 4 sierpnia 2022 r. warunków z art. 46 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w kontekście wniosku procesowego.

Godne uwagi sformułowania

brak jednoznacznie sformułowanego żądania zażalenie nie stanowi sformalizowanego środka zaskarżenia bez wyjaśnienia intencji skarżącego, nie można było pisma tego potraktować jako pisma złożonego w trybie procesowym

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych pisma procesowego, zwłaszcza w kontekście wniosków o udostępnienie informacji publicznej i prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie pismo zawiera elementy wniosku o informację publiczną i jednocześnie wyraża niezadowolenie z przebiegu postępowania w sprawie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań i jak sądy interpretują pisma procesowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy pismo o informację publiczną może być wnioskiem o prawo pomocy? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 150/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 46 § 1 pkt 3, art. 185 § 1 w zw. z art. 196 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt: II SPP/Gd 178/21 w sprawie ze skargi Z.Z. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt: II SPP/Gd 178/21 umorzył postępowanie z wniosku Z.Z. z dnia 4 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że w treści pisma z dnia 4 sierpnia 2022 r., nazwanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, skarżący wyraził niezadowolenie z powodu nieprzyznania mu prawa pomocy, co w związku z brakiem jednoznacznego żądania skarżącego, powodowało, że Sąd potraktował pismo to jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. Sąd wyjaśnił, że zarówno sprawa ze skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, jak również sprawa wpadkowa - o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. w przedmiocie prawa pomocy zostały prawomocnie zakończone. W takiej zaś sytuacji ziściła się przesłanka zbędności orzekania w przedmiocie prawa pomocy.
Pismem z dnia 24 lutego 2023 r. skarżący wniósł o wyeliminowanie zapadłego rozstrzygnięcia, chaotycznie uzasadniając swoje żądanie oraz zamieszczając w uzasadnieniu swojego stanowiska m.in. wywody niezwiązane z zaskarżanym postanowieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest wskazać, że brak związku uzasadnienia żądania "eliminacji" postanowienia z dnia 2 lutego 2023 r. z tym żądaniem pozostawał bez znaczenia dla przyjęcia, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 2 lutego 2023 r. Skarżący wskazał wprost, że składa zażalenie na ww. postanowienie. Zażalenie nie stanowi sformalizowanego środka zaskarżenia, co powoduje, że wystarczającym elementem treściowym jest wskazanie na wolę zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia, co bez wątpienia skarżący uczynił. Uwaga ta była konieczna ze względu na podjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie oraz wobec zawartych poniżej rozważań.
Zażalenie należało uwzględnić. Analiza pisma skarżącego z dnia 4 sierpnia 2022 r. wskazuje, że Sąd I instancji nie miał jednoznacznych podstaw do uznania, że zawarta w jego treści argumentacja miała służyć zakwestionowaniu postanowienia tego Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. Podkreślić należy, że Sąd, jak sam wskazuje, doszedł do takiego przekonania, kierując się treścią pisma i wskutek "braku jednoznacznie sformułowanego żądania" skarżącego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, pismo z dnia 4 sierpnia 2022 r. jest zatytułowane "wniosek o udostępnienie informacji publicznej", a w jego treści skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi na szereg podniesionych w nim kwestii związanych z postępowaniem, w tym wskazał na zastrzeżenia wobec postanowień Sądu z dnia 7 marca 2022 r., z dnia 6 kwietnia 2022 r., z dnia 3 czerwca 2022 r. i z dnia 8 lipca 2022 r., dodatkowo wnosząc o wznowienie postępowania o sygn. akt II SPP/Gd 178/21 "zakończonego postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022, 8 lipca 2022 r.". Jakkolwiek zgodzić należy się z wnioskiem Sądu, iż skarżący wyraża w swoim piśmie (m.in.) niezadowolenie z przebiegu sprawy o przyznanie prawa pomocy, to z treści tego pisma nie sposób wysnuć jednoznacznego wniosku, iż skarżący zakwestionować nim chciał postanowienie Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r., zmierzając do jego zmiany ze względu na zmianę okoliczności sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wyjaśnienia intencji skarżącego, nie można było pisma tego potraktować jako pisma złożonego w trybie procesowym. Zawarte w piśmie z dnia 4 sierpnia 2022 r. wątpliwości skarżącego nie dotyczą bezpośrednio postanowień Sądu, w tym w szczególności wyłącznie postanowienia Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. Przyjęta przez Sąd kwalifikacja pisma jako pisma procesowego i stanowiącego wniosek o zmianę postanowienia z dnia 6 kwietnia 2022 r., bez uzyskania jednoznacznego stanowiska skarżącego w tym zakresie, była zatem wadliwa. Pismo z dnia 4 sierpnia 2022 r. nie spełniało warunku, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a., skoro nie zawierało merytorycznej treści, która w sposób niebudzący wątpliwości pozwalałaby na odczytanie intencji skarżącego. Z pisma nie wynika, czy oraz jakich działań procesowych oczekiwał skarżący od Sądu. Nie są zatem jasne podstawy wniesienia pisma, nazwanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a zawierającego szereg osobistych przemyśleń, uwag oraz pytań skarżącego.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie uchylił, wskazując, że wyjaśnienie wątpliwości co do faktycznego zamysłu skarżącego, jaki towarzyszył wniesieniu pisma z dnia 4 sierpnia 2022 r. powinno nastąpić w drodze wezwania do sprecyzowania charakteru ww. pisma.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI