III OZ 15/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowewpis sądowyzażaleniepostępowanie administracyjnesądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAorgan administracjistowarzyszenie

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie o kosztach, wskazując na błąd w adresacie wezwania.

NSA rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia [...] na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia 100 zł wpisu od zażalenia na postanowienie o kosztach sądowych. Sąd pierwszej instancji wyrokiem zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, domagając się zasądzenia 107 zł (100 zł wpisu i 7 zł kosztów wysyłki). NSA uchylił zarządzenie WSA, uznając je za zasadne co do zasady, ale wadliwe formalnie, ponieważ wezwanie do zapłaty nie zostało skierowane do Stowarzyszenia jako strony, lecz do jego prezesa jako przedstawiciela.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia [...] w O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych. Sprawa wywodzi się ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki. WSA w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2022 r. stwierdził bezczynność organu, uznał ją za rażące naruszenie prawa, przyznał Stowarzyszeniu 1.000 zł i zasądził 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na punkt wyroku dotyczący kosztów, domagając się zasądzenia 107 zł (100 zł wpisu i 7 zł kosztów wysyłki). Przewodniczący WSA wydał zarządzenie wzywające do uiszczenia 100 zł wpisu od tego zażalenia. NSA, rozpoznając zażalenie Stowarzyszenia, uchylił zaskarżone zarządzenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 227 § 2 P.p.s.a. od zażaleń na zarządzenia i postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych nie pobiera się opłat. Niemniej jednak, NSA zauważył, że zwolnienie to dotyczy tylko postanowień i zarządzeń wydanych w przedmiocie kosztów sądowych, a nie zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania, jak miało to miejsce w tej sprawie. Zażalenie to było wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. NSA uznał, że wezwanie do uiszczenia opłaty od zażalenia było zasadne. Kluczową wadą zarządzenia było jednak to, że zostało ono skierowane do K. S. jako przedstawiciela strony, a nie do samego Stowarzyszenia jako strony wnoszącej środek zaskarżenia. Obowiązek uiszczenia wpisu ciąży na podmiocie wnoszącym środek zaskarżenia, a nie na osobie go reprezentującej. Dlatego też, mimo że co do zasady opłata powinna być uiszczona, wadliwe wezwanie skutkowało uchyleniem zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, od zażalenia na postanowienie w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania pobiera się opłatę sądową, mimo że od zażaleń na zarządzenia i postanowienia w przedmiocie kosztów sądowych co do zasady nie pobiera się opłat.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych (od którego nie pobiera się opłaty) od zażalenia na postanowienie w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania (od którego opłatę pobiera się). Zażalenie w niniejszej sprawie dotyczyło zwrotu kosztów, a nie kosztów sądowych jako takich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 227 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 227 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 194 § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 2 i 3

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie Stowarzyszenia było zasadne z powodu wadliwego skierowania wezwania do uiszczenia wpisu sądowego do osoby fizycznej zamiast do Stowarzyszenia jako strony.

Godne uwagi sformułowania

Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych Zwolnienie przewidziane w powyższym przepisie dotyczy tylko i wyłącznie postanowień i zarządzeń wydanych w przedmiocie kosztów sądowych Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że zwolnienie to odnosi się także do zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania Zażalenie to zostało wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a., a nie na podstawie art. 227 § 1 tej ustawy Obowiązek uiszczenia wpisu ciąży na podmiocie wnoszącym środek zaskarżenia, a nie na osobie uprawnionej do jego reprezentowania

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących opłat od zażaleń na postanowienia o kosztach oraz prawidłowego adresowania wezwań do zapłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zażalenie dotyczy zwrotu kosztów postępowania, a nie kosztów sądowych jako takich, oraz błędu formalnego w wezwaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i prawidłowym doręczaniem pism, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Wpis od zażalenia na koszty: kiedy sąd się myli w adresie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 15/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 363/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-10
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art, 227 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 363/22 o wezwaniu przedstawiciela strony wnoszącej zażalenie – K. S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 363/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w O. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 8 grudnia 2020 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z 3 stycznia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał przedstawiciela strony wnoszącej zażalenie – K. S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na pkt 4 wyroku z 10 listopada 2022 r. w przedmiocie kosztów postępowania w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyło Stowarzyszenia [...], zarzucając mu naruszenie art. 227 § 2 P.p.s.a. i wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od organu kwoty 107 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek z przyczyn innych niż w nim podniesione.
W okolicznościach niniejszej sprawy wyrokiem z 10 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki przedmiocie rozpoznania odwołania z 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 8 grudnia 2020 r.:
1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania skarżącego Stowarzyszenia z 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 8 grudnia 2020 r.;
2) stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) przyznał od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł;
4) zasądził od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w punkcie 4 ww. wyroku złożyło skarżącego Stowarzyszenie, podnosząc, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o zasądzenie kwoty 107 zł. Jak wskazano w skardze, na kwotę tę składał się uiszczony wpis (100 zł) i wydatek poniesionych w związku z przesłaniem skargi do organu (koszt listu poleconego – 7 zł). W sprawie nie wniesiono skargi kasacyjnej.
Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 227 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) "[z]ażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy". "Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych" (§ 2 tego przepisu). Zauważyć jednak trzeba, że zwolnienie przewidziane w powyższym przepisie dotyczy tylko i wyłączenie postanowień i zarządzeń wydanych w przedmiocie kosztów sądowych (art. 211 P.p.s.a.). Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że zwolnienie to odnosi się także do zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a takie zostało w niniejszej sprawie przez stronę zaskarżone. Zażalenie to zostało wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a., a nie na podstawie art. 227 § 1 tej ustawy.
Z tych też przyczyn wezwanie strony skarżącej do uiszczenia opłaty od zażalenia na postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku z 10 listopada 2022 r. dotyczące zwrotu kosztów postępowania było zasadne i znajdowało swoje umocowanie w art. 220 § 1 P.p.s.a., zaś odnośnie wysokości w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że zarządzenie o wezwaniu nie zostało prawidłowo skierowane do podmiotu zobowiązanego do jego uiszczenia, a więc skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O., ale do prezesa zarządu Stowarzyszenia. K. S., jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy regulaminu skarżącego Stowarzyszania oraz uchwały nr [...] walnego zebrania członków tegoż Stowarzyszania z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie wyboru członków zarządu, jest prezesem zarządu Stowarzyszania, a nie jak uznano w skarżonym zarządzeniu – jego przedstawicielem (art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 ze zm.). Obowiązek uiszczenia wpisu ciąży na podmiocie wnoszącym środek zaskarżenia, a nie na osobie uprawnionej do jego reprezentowania i dopiero prawidłowo sformułowane wezwanie może stanowić podstawę do zastosowania sankcji w postaci odrzucenia zażalenia, jeżeli strona go nie opłaci w ustawowo określonym terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI