III OZ 133/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez A. P. sp. z o.o. na zarządzenie sędziego WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r., które nakładało na spółkę obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA z dnia 15 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Kr 401/22). Wyrok ten oddalił skargę P. Ł. na decyzję SKO w K. odmawiającą zatwierdzenia statutu spółki wodnej. Spółka A. P. sp. z o.o., będąca uczestniczką postępowania, wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA wezwał spółkę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, wskazując na art. 234 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i pouczając o konsekwencjach braku zapłaty. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając brak podstaw do wydania zarządzenia, błędne ustalenie wysokości opłaty oraz naruszenie zasady budowania zaufania do władzy publicznej. Podniosła, że sąd powinien był najpierw wezwać do uzupełnienia braków, a nie od razu nakładać opłatę, oraz że nie została odpowiednio pouczona. Wniosła również o przedłużenie terminu płatności z powodu trudności finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wyjaśnił, że art. 234 § 2 p.p.s.a. stanowi szczególną regulację dotyczącą opłat za uzasadnienie orzeczenia, która ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą z art. 220 § 1 p.p.s.a. (niepodejmowanie czynności bez opłaty). Doręczenie uzasadnienia jest obligatoryjne, aby umożliwić stronie skorzystanie z prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), w tym wniesienie skargi kasacyjnej. Obowiązek zapłaty opłaty powstaje z chwilą doręczenia uzasadnienia. NSA stwierdził również, że spółka była prawidłowo pouczona o opłacie, a jej wysokość (100 zł) była zgodna z rozporządzeniem. Trudna sytuacja finansowa nie miała znaczenia dla obowiązku zapłaty opłaty kancelaryjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych za uzasadnienie orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności relacji między art. 234 § 2 a art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz znaczenia prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji poboru opłaty za uzasadnienie wyroku na wniosek uczestnika postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie sędziego WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, przed jego faktycznym doręczeniem, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie jest zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Specyficzny przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. reguluje pobór opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem i ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą z art. 220 § 1 p.p.s.a. Doręczenie uzasadnienia jest obligatoryjne dla ochrony prawa do sądu, a obowiązek zapłaty opłaty powstaje z chwilą doręczenia.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość opłaty była prawidłowa.
Uzasadnienie
Opłata w wysokości 100 zł jest zgodna z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych.
Czy trudna sytuacja finansowa strony może stanowić podstawę do uchylenia zarządzenia o opłacie kancelaryjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa nie ma znaczenia dla obowiązku zapłaty opłaty kancelaryjnej.
Uzasadnienie
Argumentacja dotycząca trudnej sytuacji majątkowej mogłaby być podstawą do ubiegania się o prawo pomocy przed powstaniem obowiązku zapłaty, ale nie wpływa na samo wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 220 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma zastosowania w przypadku opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, gdy przewidziano specjalną regulację.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych § § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 234 § 2 p.p.s.a. stanowi specjalną regulację dotyczącą opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie, która ma pierwszeństwo przed art. 220 § 1 p.p.s.a. • Doręczenie uzasadnienia orzeczenia jest niezbędne do ochrony prawa do sądu i możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. • Wysokość opłaty kancelaryjnej (100 zł) była zgodna z obowiązującym rozporządzeniem. • Spółka była prawidłowo pouczona o obowiązku uiszczenia opłaty.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku podstaw do wydania zarządzenia o opłacie kancelaryjnej. • Zarzut błędnego ustalenia wysokości opłaty kancelaryjnej. • Argumentacja dotycząca trudnej sytuacji finansowej jako podstawy do uchylenia zarządzenia. • Argumentacja, że sąd powinien najpierw wezwać do uzupełnienia braków, a nie nakładać opłatę.
Godne uwagi sformułowania
Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wystosowano bowiem do Spółki na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), zgodnie z którym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. • Wbrew twierdzeniom zażalenia nie miał tu zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a., (...) bowiem w przywoływanym art. 234 § 2 p.p.s.a. przewidziano specjalną regulację dotyczącą opłaty kancelaryjnej pobieranej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w której wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty i zakazano stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. • Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku. […]
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych za uzasadnienie orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności relacji między art. 234 § 2 a art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz znaczenia prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poboru opłaty za uzasadnienie wyroku na wniosek uczestnika postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
“Opłata za uzasadnienie wyroku: kiedy sąd może żądać pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.