III OZ 133/24

III OZ 133/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 401/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-12-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184, art. 197 § 2, art. 220 § 1, art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 401/22 w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/135/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 401/22 oddalił skargę P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/135/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej.
W piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. A. P. sp. z o.o. z siedzibą w W., będąca uczestniczką niniejszego postępowania (dalej także jako: Spółka), złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia ww. wyroku WSA w Krakowie.
W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r. wezwano Spółkę, na podstawie art. 234 § 2 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany na skutek zgłoszonego żądania, pouczając jednocześnie, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, to Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych niniejszej sprawy wynika, że powyższe wezwanie wraz z odpisem wyroku i jego uzasadnieniem doręczono Spółce w dniu 13 lutego 2023 r.
Zarządzenie z dnia 10 stycznia 2023 r. stało się przedmiotem zażalenia Spółki, w którym wniosła ona o jego uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie opłaty kancelaryjnej lub ewentualnie w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 84 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o przedłużenie terminu uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Spółka zarzuciła Sądowi I instancji skierowanie do niej zarządzenia, pomimo braku do tego podstaw, a to z uwagi na obowiązywanie art. 220 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym przed wydaniem stosownego odpisu obligatoryjne jest uprzednie skierowanie wezwania do uzupełnienia braków w postaci opłaty, a także błędne ustalenie wysokości opłaty i działanie wbrew zasadzie budowania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, że Sąd I instancji był uprawniony do doręczenia jej odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem dopiero po uzupełnieniu braku w postaci opłaty, co wynika jednoznacznie z przepisów regulujących sądowe postępowanie administracyjne, a zastosowanie odmiennej koncepcji powoduje negatywne konsekwencje dla Spółki, która niepouczona odpowiednio przez Sąd może nie tylko nie znać wysokości opłaty, ale również nie znać konsekwencji jej nieuregulowania, takich jak chociażby możliwość jej ściągnięcia w przypadku nieopłacenia. Uzasadniając z kolei swój wniosek o przedłużenie terminu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, złożony na podstawie art. 84 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Spółka powołała się na utrudnienia związane z płynnością finansową spowodowane aktualną sytuacją gospodarczą oraz wielością różnego rodzaju postępowań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku strony wnoszącej zażalenie, zarządzenie, na podstawie którego wezwano ją do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jest zgodne z prawem. Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wystosowano bowiem do Spółki na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie (...). Wbrew twierdzeniom zażalenia nie miał tu zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, bowiem w przywoływanym art. 234 § 2 p.p.s.a. przewidziano specjalną regulację dotyczącą opłaty kancelaryjnej pobieranej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w której wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty i zakazano stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek strony doręcza się zatem bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną, a doręczenie tego odpisu oznacza powstanie obowiązku uiszczenia opłaty (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 234).
Ponadto, podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom Spółki co do braku pouczenia jej o tym, że za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobiera się, przy zgłoszeniu wniosku, opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł, Sąd I instancji pouczał ją o powyższym w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy w niniejszej sprawie, które Spółka odebrała w dniu 5 grudnia 2022 r. Za bezpodstawne uznać należało także zarzuty Spółki co do rzekomego błędnego ustalenia przez Sąd I instancji wysokości opłaty kancelaryjnej, gdyż zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł, a więc w wysokości ustalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zarządzeniu z dnia 10 stycznia 2023 r. będącym przedmiotem rozpoznawanego zażalenia. W realiach niniejszej sprawy nie ma znaczenia także trudna sytuacja majątkowa, na którą powołuje się Spółka w złożonym zażaleniu, bowiem argumentacja ta mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do ubiegania się o skorzystanie z prawa pomocy, zanim powstanie obowiązek zapłaty, nie ma jednak żadnego znaczenia przy wzywaniu Spółki do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.