II OZ 388/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-22
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnarozbiórka WSANSAdoręczeniebraki formalnePESELzażalenieuchylenie postanowienia

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych za nieskuteczne z powodu braku precyzyjnych adnotacji doręczyciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącej z powodu braku numeru PESEL, mimo że wezwanie do uzupełnienia tego braku zostało doręczone w trybie zastępczym. Skarżąca wniosła zażalenie, wskazując na swoją hospitalizację uniemożliwiającą odbiór korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że doręczenie zastępcze było nieskuteczne z powodu braku precyzyjnych informacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o miejscu pozostawienia zawiadomienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę skarżącej na postanowienie organu nadzoru budowlanego w przedmiocie egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki garaży. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżąca nie uzupełniła braków formalnych (nie podała numeru PESEL) mimo wezwania, które zostało jej doręczone w trybie zastępczym. Skarżąca złożyła zażalenie, domagając się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków i podając numer PESEL. Wskazała, że w okresie doręczania wezwania przebywała w szpitalu z powodu zawału serca i nie miała możliwości odebrać korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że choć skarga rzeczywiście zawierała braki formalne, to doręczenie zastępcze wezwania do ich uzupełnienia było nieskuteczne. NSA podkreślił, że skuteczność doręczenia zastępczego wymaga precyzyjnych adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wskazujących miejsce pozostawienia zawiadomienia i miejsce odbioru przesyłki. W tej sprawie brak takich adnotacji sprawił, że doręczenie było bezskuteczne. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, uwzględniając podany przez skarżącą numer PESEL oraz rozważając kwestię przywrócenia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zastępcze nie jest skuteczne, jeśli zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera dokładnego wskazania, gdzie pozostawiono zawiadomienie i gdzie jest do odbioru przesyłka.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skuteczność doręczenia zastępczego wymaga, aby doręczyciel pozostawił stosowne zawiadomienie w odpowiednim miejscu (np. skrzynce pocztowej lub na drzwiach) oraz aby na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znalazła się informacja o miejscu pozostawienia tego zawiadomienia. Brak takich precyzyjnych adnotacji czyni doręczenie bezskutecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga podania numeru PESEL strony będącej osobą fizyczną w pierwszym piśmie w sprawie.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje odrzucenie skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 73 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady doręczenia zastępczego, w tym konieczność pozostawienia zawiadomienia i jego miejsca.

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólny przepis o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

Dz.U. poz. 1529 ze zm.

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Reguluje kwestie związane z doręczaniem przesyłek pocztowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność doręczenia zastępczego z powodu braku precyzyjnych adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Odrzucone argumenty

Skuteczność doręczenia zastępczego pomimo braku precyzyjnych adnotacji.

Godne uwagi sformułowania

brak zatem dokładnego wskazania poprzez wyraźne i jednoznaczne zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie i gdzie jest do odbioru przesyłka, czyni doręczenie bezskutecznym. Domniemanie doręczenia pisma nie następuje w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń zastępczych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście braków formalnych pism."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych dotyczących doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla przebiegu postępowania są formalne aspekty doręczeń i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji sądu niższej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Nawet poważna choroba nie usprawiedliwia nieskutecznego doręczenia: NSA chroni prawa strony w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 388/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wr 18/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2024-02-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 46 par. 2 pkt 1 lit. b), art. 73 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 185 par. 1, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 18/24 odrzucające skargę L. Z. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2023 r., nr 1008/2023 w przedmiocie oddalenia wniesionych zarzutów zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku polegającego na nakazie rozbiórki dwóch budynków garażowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 18/24, odrzucił skargę L. Z. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2023 r., nr 1008/2023.
Sąd podał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 stycznia 2024 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony skarżącej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. "Odpis" powyższego wezwania doręczono w trybie "doręczenia zastępczego" (dwukrotne awizo). Przesyłkę zawierającą to wezwanie awizowano po raz pierwszy w dniu 30 stycznia 2024 r., w dniu 7 lutego 2024 r. przesyłkę awizowano powtórnie, a następnie odesłano ją nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Wezwanie pozostało bezskuteczne. W związku z powyższym Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wskazania numeru PESEL, którego numer jednocześnie podała.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżąca wskazała, że nie była w stanie odebrać kierowanej do niej przesyłki z racji pobytu w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w [...] w dniach 11 stycznia 2024 r. do 15 lutego 2024 r. w związku z przebytym zawałem serca. W tym czasie przebywała cały czas w szpitalu, nie udając się na przepustki. Skarżąca wyjaśniła, że mieszka sama, w miejscu zamieszkania w czasie jej hospitalizacji nie było nikogo, kto mógłby odebrać korespondencję bądź powiadomić ją o przesyłce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim podniesione.
Na wstępie wskazać należy, że bezspornie wniesiona w niniejszej sprawie skarga obarczona była brakiem formalnym, albowiem jako pierwsze pismo strony w sprawie nie zawierała numeru PESEL. Stosownie zaś do dyspozycji art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wobec tego zasadnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2024 r., wezwano skarżącą, co nastąpiło pismem z dnia 25 stycznia 2024 r., do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony skarżącej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki, w trybie "doręczenia zastępczego" (powinno być na zasadzie "fikcji doręczenia"), zawierającej przedmiotowe wezwanie. Artykuł 73 p.p.s.a. znajduje zastosowanie w przypadkach, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani doręczenie zastępcze.
Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529 ze zm.) lub urzędzie gminy (awizo), co do zasady, powinno zostać umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Dopiero w sytuacji, gdy jest to niemożliwe, zawiadomienie należy umieścić na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Umieszczenie zawiadomienia o złożeniu przesyłki w sposób wyżej opisany jest warunkiem koniecznym jej skutecznego doręczenia. Doręczenie w powyższym trybie nie jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie pozostawił stosownego zawiadomienia, jak również wtedy, gdy w zawiadomieniu nie zostało określone, gdzie pozostawiono przesyłkę. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia. Skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma sądowego oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak też wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 73; wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 100/09; postanowienia NSA: z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I GZ 163/11; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 994/10). Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (tzw. zwrotka) skierowanej do skarżącej nie zawiera żadnych adnotacji doręczyciela, gdzie pozostawiono przesyłkę (w placówce pocztowej, czy urzędzie gminy), a także o miejscu umieszczenia zawiadomienia (w drzwiach adresata, czy w oddawczej skrzynce pocztowej, czy w skrytce pocztowej). Brak zatem dokładnego wskazania poprzez wyraźne i jednoznaczne zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie i gdzie jest do odbioru przesyłka, czyni doręczenie bezskutecznym. Domniemanie doręczenia pisma nie następuje w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że przesyłka polecona była prawidłowo doręczona, a w konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ponownie zajmując się sprawą Sąd Wojewódzki uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, fakt podania przez skarżącą numeru PESEL. Rozważy także umorzenie postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI