III OZ 1133/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-11-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznaprawo pomocywpis sądowyodrzucenie skargizażaleniepostępowanie administracyjnesądy administracyjneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżący dwukrotnie wnioskował o prawo pomocy, za każdym razem spotykając się z odmową, która stała się prawomocna. Pomimo wezwania do uiszczenia wpisu, skarżący tego nie uczynił, co skutkowało odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość decyzji WSA.

Sprawa dotyczy zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Podstawą odrzucenia skargi przez WSA było nieuiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego. Skarżący pierwotnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został prawomocnie odrzucony przez referendarza sądowego, a następnie utrzymany w mocy przez WSA. Mimo to, skarżący złożył kolejny wniosek o prawo pomocy po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 220 § 3 P.p.s.a. oraz orzecznictwo NSA, wskazał, że po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania, nie można wielokrotnie ponawiać takich wniosków, blokując tym samym tok sprawy. Ponieważ skarżący nie uiścił wpisu od skargi mimo prawidłowego wezwania, WSA zasadnie odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił argumentację WSA, podkreślając, że po prawomocnym rozstrzygnięciu o braku podstaw do przyznania prawa pomocy na etapie wnoszenia skargi, kolejne wnioski dotyczące tego samego obowiązku nie mogą być uwzględniane. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na etapie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy na tym samym etapie, nie może wstrzymać biegu postępowania ani obowiązku uiszczenia wpisu.

Uzasadnienie

Po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy na danym etapie (np. przy wniesieniu skargi), kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy dotyczące tego samego etapu nie mogą być uwzględniane, gdyż blokowałyby tok postępowania. Obowiązek uiszczenia wpisu, od którego strona została zwolniona lub o zwolnienie z którego prawomocnie jej odmówiono, pozostaje aktualny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

P.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy na etapie wnoszenia skargi wyklucza możliwość ponownego wnioskowania o prawo pomocy w tym samym zakresie i blokowania postępowania. Nieuiszczenie wpisu sądowego pomimo wezwania, po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

nie jest tak, że strona może na określonym etapie wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wnioski o przyznanie prawa pomocy, dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania toku postępowania prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, na etapie wniesienia skargi, uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i obowiązku uiszczania wpisów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności w kontekście wielokrotnego składania wniosków o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia wpisu po prawomocnej odmowie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące prawa pomocy i wpisów sądowych, które są kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można blokować sąd, wielokrotnie wnioskując o prawo pomocy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 1133/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1975/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-06-21
Skarżony organ
Dyrektor Generalny Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 220 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20 o odrzuceniu skargi R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, odrzucił skargę R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku rozpoznania tego wniosku, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20 orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek złożonego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 listopada 2020 r. W związku z tym, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej, którą strona na wezwanie sądu winna była opłacić. Wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r., zatem ustawowy termin dla dokonania tej czynności upływał w dniu 13 maja 2021 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny skargi nie został jednak uiszczony, a skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym WSA w Warszawie, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., I OZ 634/17, wskazał, że prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna prowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap. Nie jest tak, że strona może na określonym etapie wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wnioski o przyznanie prawa pomocy, dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania toku postępowania. Zadaniem Sądu jest dbanie o dokonywanie kolejnych czynności w sprawie. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, na etapie wniesienia skargi, uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Sąd winien podejmować czynności związane z weryfikacją skuteczności wniesienia skargi i skutkami zaniechania wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Skoro względem tego etapu postępowania (wniesienie skargi) i związanych z nim kosztów prawomocnie orzeczono w przedmiocie przyznania prawa pomocy, kolejne wnioski nie mogą dotyczyć już obowiązku uiszczenia wpisu.
Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego, skargę należało na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucić.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie bowiem do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl natomiast art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie skarga podlegała wpisowi. Jednakże, z uwagi na fakt, że skarżący zawarł w treści swojej skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać złożony wniosek. Z akt sądowych wynika, że postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy stało się ostateczne. W konsekwencji, z uwagi na brak zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący mimo prawidłowo doręczonego wezwania nie uiścił żądanego wpisu w zakreślonym terminie. Powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania, w niniejszej sprawie na etapie wniesienia skargi, czyli zwolnienia od wpisu od skargi, to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tego samego etapu, tj. dotyczyć obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż ta kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta – prawomocnie bowiem orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy.
Skoro zatem skarżącemu prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy, a skarżący nie uiścił, mimo prawidłowo doręczonego wezwania do wpisu, żądanej opłaty (wpisu od skargi), to tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako nieopłaconą, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesione zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI