III OZ 108/23

III OZ 108/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 85/22 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2022 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania R. P. (dalej: "skarżący") prawa pomocy wskazując na zasadność stosowania art. 249a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.", w sytuacji składania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy przez stronę, która uchyla się od obowiązku podania szczegółowych informacji dotyczących swej sytuacji finansowej i majątkowej oraz podaje nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do ponoszenia kosztów sądowych, czy pogorszenia swej sytuacji finansowej.
Sprzeciw na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako bezprawnego i nielegalnego. Sprzeciw nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia, ani wyjaśnień co do stanu osobistego, majątkowego oraz finansowego wnioskodawcy. Nie dołączono również żadnych dokumentów źródłowych.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że skoro skarżący ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych i opłacenia pełnomocnika, to taka postawa dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. W tym kontekście złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy z tożsamą, ogólnikową argumentacją, co wniosek o prawo pomocy już prawomocnie rozstrzygnięty, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Nie powinno budzić wątpliwości, że wnioskodawca ma bowiem pełną świadomość zasad regulujących wpadkowe postępowanie w przedmiocie prawa pomocy i informacji, które musi ujawnić w postępowaniu dotyczącym złożonego przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, w ocenie Sądu meriti, zasadnie przyjęto, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.
Odpis powyższego postanowienia, wraz z informacją o jego niezaskarżalności, skarżący otrzymał w dniu 23 stycznia 2023 r. (zpo k.42).
Zażaleniem z dnia 30 stycznia 2023 r. skarżący zaskarżył powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja powołanej wyżej ustawy, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658), mocą której został zmieniony m.in. art. 260, mający w niniejszej sprawie zastosowanie. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a. otrzymał nowe brzmienie. Stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w obowiązującym na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanie prawnym, na postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane na skutek wniesionego sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Stanowi o tym wprost cytowany powyżej art. 260 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka bowiem w takiej sytuacji jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ustawodawca w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. Orzeczenie sądu staje się prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze, w tym zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy zażalenie wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 85/22, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2022 r. w przedmiocie prawa pomocy, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.