II OZ 670/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnik z urzędupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćroboty budowlanenadzór budowlany

NSA odrzucił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając je za niedopuszczalne z przyczyn proceduralnych.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które utrzymało w mocy odmowę przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie K. P. jako niedopuszczalne, wskazując na brak przewidzianych prawem środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż nie była ona adresatką postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 357/24. Postanowienie WSA utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2024 r., które odmawiało K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sprawa wywodziła się ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. NSA uznał zażalenie K. P. za niedopuszczalne, powołując się na art. 194 § 1 p.p.s.a. i wskazując, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, co oznacza, że takie postanowienia stają się prawomocne z chwilą wydania. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie była ona adresatką postanowienia WSA, a jego skutki prawne dotyczyły wyłącznie K. P. W konsekwencji, NSA, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił oba zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne, gdyż postanowienia WSA wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza stają się prawomocne z chwilą wydania i nie służą od nich środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych w wyniku kontroli orzeczeń referendarza w przedmiocie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przewidzianych prawem środków odwoławczych od postanowienia WSA utrzymującego w mocy postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy. Zażalenie wniesione przez osobę niebędącą adresatem postanowienia jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. D. K. nie była adresatką postanowienia z dnia 5 marca 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności niedopuszczalność zażaleń na postanowienia WSA dotyczące prawa pomocy oraz dopuszczalność wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące adresatami postanowień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarzy sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów dotyczących prawa pomocy oraz środków odwoławczych w sądownictwie administracyjnym. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 670/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 260 par. 1, art. 180, art. 178, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 357/24, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 357/24, o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr 155/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 357/24, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 357/24, o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. P. i D. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.
Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez K. P. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu.
Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K. nie była adresatką postanowienia z dnia 5 marca 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P..
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI