Orzeczenie · 2026-03-03

III OW 98/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAAdministracyjneWysokansa
odpadyspór o właściwośćkompetencjeadministracja publicznaochrona środowiskaegzekucja administracyjnawygaśnięcie zezwoleniaMarszałek WojewództwaStarosta

Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa P. a Starostą Powiatu R. w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów złożonych na działkach w K. po wygaśnięciu zezwolenia na ich przetwarzanie. Starosta, przekazując sprawę Marszałkowi, uznał, że to Marszałek jest właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 26a ustawy o odpadach. Marszałek natomiast argumentował, że Starosta powinien przeprowadzić egzekucję administracyjną obowiązku usunięcia odpadów, powołując się na art. 47 ust. 8 ustawy o odpadach. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o odpadach, wyjaśnił trzy tryby usunięcia odpadów: na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 (nakaz wójta/burmistrza/prezydenta miasta), art. 26a (niezwłoczne usunięcie przez organ z uwagi na zagrożenie) oraz art. 47 ust. 8 w zw. z ust. 5 (obowiązek posiadacza odpadów po wygaśnięciu zezwolenia). Sąd podkreślił, że organy błędnie zatarły różnice między tymi trybami i nie ustaliły stanu faktycznego pod kątem zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, co jest przesłanką do zastosowania art. 26a. Sąd wskazał, że w przypadku wygaśnięcia zezwolenia, obowiązek usunięcia odpadów powstaje z mocy prawa, a doprowadzenie do jego wykonania następuje w drodze egzekucji administracyjnej. W obecnym stanie prawnym, organem właściwym do żądania wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji jest właściwy miejscowo marszałek województwa, który jest również właściwy do podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów na podstawie art. 26a. W związku z tym, NSA wskazał Marszałka Województwa P. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących usuwania odpadów po wygaśnięciu zezwoleń oraz interpretacja przepisów art. 26a i art. 47 ustawy o odpadach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów i sporu o właściwość między Marszałkiem a Starostą.

Zagadnienia prawne (2)

Który organ jest właściwy do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów po wygaśnięciu zezwolenia na ich przetwarzanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku usunięcia odpadów w trybie art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach jest właściwy miejscowo marszałek województwa.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że obowiązek usunięcia odpadów po wygaśnięciu zezwolenia powstaje z mocy prawa, a jego egzekucja należy do marszałka województwa, który jest również właściwy do podjęcia działań na podstawie art. 26a ustawy o odpadach.

Czy art. 26a ustawy o odpadach może stanowić podstawę do wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów ich usunięcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 26a ustawy o odpadach stanowi podstawę prawną do podjęcia przez organ działań polegających na usunięciu i zagospodarowaniu odpadów, a nie do nałożenia obowiązku na posiadacza odpadów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy błędnie powołały się na art. 26a ustawy o odpadach jako podstawę do wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów ich usunięcie, podczas gdy przepis ten dotyczy działań podejmowanych przez sam organ.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Marszałka Województwa P. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 26a § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 26a § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 47 § ust. 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 47 § ust. 8

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 41 § ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

p.o.ś. art. 378 § ust. 2a pkt 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 47

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość marszałka województwa do egzekucji obowiązku usunięcia odpadów po wygaśnięciu zezwolenia. • Art. 26a ustawy o odpadach dotyczy działań organu, a nie nakładania obowiązku na posiadacza odpadów.

Odrzucone argumenty

Argument Marszałka, że Starosta powinien egzekwować obowiązek usunięcia odpadów. • Argumentacja organów oparta na art. 26a ustawy o odpadach jako podstawie do nakazania usunięcia odpadów przez posiadacza.

Godne uwagi sformułowania

Organy pozostające w sporze nie dokonały choćby wstępnej oceny wezwania K.F. "do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 26a, ust. 1 i art. 26a, ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach" • Z mocy prawa powstaje również obowiązek usunięcia odpadów. • Doprowadzenie do wykonania tych obowiązków może nastąpić w drodze egzekucji administracyjnej wszczętej przez właściwy organ.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Tadeusz Kiełkowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących usuwania odpadów po wygaśnięciu zezwoleń oraz interpretacja przepisów art. 26a i art. 47 ustawy o odpadach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów i sporu o właściwość między Marszałkiem a Starostą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego problemu odpowiedzialności za odpady po wygaśnięciu zezwoleń, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów i organów administracji.

Kto odpowiada za odpady po wygaśnięciu zezwolenia? NSA rozstrzyga spór między Marszałkiem a Starostą.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst