III OW 93/23

III OW 93/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odmówiono wykładni postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 158 w zw. z art. 166 oraz art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Rafał Stasikowski, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Z. o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 93/23 w sprawie z wniosku Marszałka Województwa A. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa A. a Starostą Z. przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza postanawia odmówić wykładni postanowienia.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 93/23, po rozpoznaniu wniosku Marszałka Województwa A. (dalej: "Marszałek") o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem a Starostą Z. (dalej: "Starosta") w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji tektury falistej, wskazał Starostę jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Staroście umyka charakterystyka procesu technologicznego produkcji tektury falistej w niniejszej sprawie, który nie zakłada wytwarzania ani produkcji papieru bądź zwykłej tektury, a jedynie, zgodnie z informacją zawartą we wniosku, że w zakładzie nie będzie prowadzony proces technologiczny związany z produkcją tektury z masy celulozowej, a gotowa tektura będzie produkowana poza terenem zakładu. Innymi słowy, z opisu procesu technologicznego jednoznacznie wynika, że działanie instalacji nie obejmuje wytwarzania i produkcji papieru lub tektury, a jedynie jej przetwarzanie. Przetwarzanie gotowej tektury nie wypełnia powoływanych przez Starostę przesłanek uznania przedsięwzięcia za zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, co oznacza, że w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś. wyjątków co do właściwości Starosty.
Pismem z 28 lipca 2023 r. Starosta wniósł o wykładnię postanowienia NSA z 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OW 93/23. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sąd wskazał Starotę, jako organ właściwy w sprawie, podkreślając tym samym, że: "...w sprawie nie znajduje zastosowania żaden z określonych w art. 378 ust. 2a p.o.ś wyjątków co do właściwości Starosty". Starosta podkreślił, że przywołany art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazuje na wyjątki co do właściwości rzeczowej organu ochrony środowiska, jakim jest Marszałek, a nie Starosta.
Starosta powziął wątpliwość jaką instalację przyjął Sąd, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia, czy instalację do przetwarzania gotowego papieru w wielowarstwową tekturę falistą, czy instalację do przetwarzania tektury, czy może jednak jak deklaruje sam wnioskodawca we wniosku, instalację do produkcji tektury falistej.
Podkreślone przez Starostę zostało, że właściwa kwalifikacja przedsięwzięcia jest kluczowa dla zastosowania odpowiednich przepisów wskazujących na właściwość organu w przedmiocie wydania pozwolenia. Spór dotyczył właśnie rodzaju instalacji, a w ślad za tym wskazanie organu właściwego w sprawie. Kwestia ta jest o tyle istotna, że Starosta wskazany jako organ właściwy uzależnił rozpatrzenie wniosku spółki o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, od prawidłowego zrozumienia zarówno oceny prawnej Sądu, jak i wiążących się z nią wskazań, co do dalszego postępowania. Wątpliwość jednak dotyczy kwestii, z jakim rodzaj instalacji występuje w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni postanowienia z 7 lipca 2023 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego postanowienia, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Brak jest wątpliwości co do tego, który z organów pozostających w sporze został wskazany jako właściwy w sprawie oraz motywów tego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie wniosku o dokonanie wykładni sprowadza się zaś w istocie do usunięcia zaistniałych zdaniem wnioskodawcy błędów merytorycznych w uzasadnieniu postanowienia, co nie mieści się w pojęciu wykładni i jest niedopuszczalne. Wykładnia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia lub jego poszerzenia o inne nowe (nawet istotne) elementy (por. postanowienie NSA z 4.02.2005 r., OZ 1312/04, niepubl.). W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania (B. Dauter, 1.4.3. Wykładnia [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018).
Wnioskodawca podejmuje próbę polemiki ze stanowiskiem Sądu co do kwalifikacji przedsięwzięcia i wskazania Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Z treści uzasadnienia postanowienia jednoznacznie wynika, jak Naczelny Sąd Administracyjny odczytał charakterystykę procesu technologicznego produkcji tektury falistej w przedmiotowej instalacji. Proces ten został opisany we wniosku spółki o wydanie pozwolenia emisyjnego oraz we wniosku Marszałka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Okoliczność, że stanowisko Starosty pozostaje odmienne nie może prowadzić do reinterpretacji postanowienia, czego w istocie domaga się wnioskodawca. Wnikliwa analiza postanowienia NSA z 7 lipca 2023 r., III OW 93/23, a także wniosku spółki oraz stanowiska Marszałka pozwoli Staroście na dostrzeżenie istotnych elementów charakterystyki przedsięwzięcia produkcji tektury falistej w wyniku przetwarzania papieru lub tektury oraz wywiązanie się z obowiązku rozstrzygnięcia tej sprawy.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że stosownie do art. 378 ust. 1 p.o.ś., organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 362 ust. 1-3, jest starosta. Norma ta stanowi zasadę (dotyczącą właściwości starosty), a normy wynikające z dalszych jednostek redakcyjnych art. 378 stanowią wyjątki (lex specialis) od tej zasady. Wyjątek to odstępstwo obowiązującego prawa, przepisów, zwyczaju (S. Dubisz (red.) Uniwersalny słownik języka polskiego, T-Ż, Warszawa 2008, s. 596). Oznacza to, że norma z art. 378 ust. 1 ustawy znajdzie zastosowanie zawsze wtedy, gdy odmienna regulacja nie będzie wynikać z art. 378 ust. 2-3 tej ustawy. Innymi słowy: art. 378 ust. 2a p.o.ś. określa odstępstwa (wyjątki) od ogólnej reguły o właściwości starosty w zakresie wskazanym w art. 378 ust. 1 p.o.ś. Żaden z tych wyjątków od reguły jaką jest właściwość starosty nie znalazł zastosowania w sprawie.
Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 166 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.