III OW 86/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnydecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachdrogi krajowedrogi ekspresoweochrona środowiskawłaściwość organówNSAprawo administracyjne

NSA wskazał Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy drogi krajowej, uznając ją za część powiązanego technologicznie przedsięwzięcia z wcześniejszą inwestycją drogi ekspresowej.

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy drogi krajowej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) przekazał sprawę Wójtowi Gminy, twierdząc, że jest to rozbudowa drogi ekspresowej, dla której RDOŚ wydał wcześniejszą decyzję. Wójt Gminy nie zgodził się z tym, a RDOŚ uznał inwestycję za odrębną. NSA, analizując dokumentację, uznał, że rozbudowa drogi krajowej jest technologicznie powiązana z wcześniejszą inwestycją drogi ekspresowej, dla której RDOŚ wydał decyzję, i dlatego wskazał RDOŚ jako organ właściwy.

Spór kompetencyjny powstał między Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (RDOŚ) a Wójtem Gminy w kwestii ustalenia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...]. RDOŚ pierwotnie przekazał sprawę Wójtowi, powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy środowiskowej, sugerując, że jest to rozbudowa drogi ekspresowej, dla której RDOŚ wydał wcześniejszą decyzję. Wójt Gminy nie zgodził się z tym stanowiskiem, a RDOŚ uznał, że inwestycja jest odrębnym zadaniem. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozstrzygnął spór, wskazując RDOŚ jako organ właściwy. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie karty informacyjnej przedsięwzięcia i wyjaśnień Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z których wynikało, że rozbudowa drogi krajowej jest integralną częścią inwestycji głównej – budowy odcinka drogi ekspresowej, dla której RDOŚ wydał już decyzję środowiskową w 2016 r. Sąd uznał te inwestycje za powiązane technologicznie i kwalifikujące się jako jedno przedsięwzięcie zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, co uzasadniało właściwość RDOŚ na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a) i p) tej ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który wydał wcześniejszą decyzję środowiskową dla powiązanego technologicznie przedsięwzięcia.

Uzasadnienie

Rozbudowa drogi krajowej stanowi część inwestycji głównej (drogi ekspresowej) i jest z nią powiązana technologicznie, co zgodnie z ustawą środowiskową kwalifikuje je jako jedno przedsięwzięcie. Właściwość organu określa się na podstawie wcześniejszej decyzji środowiskowej dla całego powiązanego przedsięwzięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

ustawa środowiskowa art. 75 § ust. 1 pkt 1 lit. p

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w odniesieniu do przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska.

ustawa środowiskowa art. 75 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w odniesieniu do przedsięwzięć polegających na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla dróg krajowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

ustawa środowiskowa art. 3 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie, kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbudowa drogi krajowej jest technologicznie powiązana z wcześniejszą inwestycją drogi ekspresowej, dla której RDOŚ wydał decyzję środowiskową. Inwestycje powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie.

Odrzucone argumenty

Wójt Gminy był właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy drogi krajowej jako odrębnego zadania inwestycyjnego.

Godne uwagi sformułowania

przedsięwzięcie polegające na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku od ronda węzła [...] do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem budowy wiaduktu nad linią kolejową nr [...] przedsięwzięcie stanowi zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu przedsięwzięcia powiązane technologicznie, kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie

Skład orzekający

Tadeusz Lipiński

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji drogowych, zwłaszcza gdy występują powiązania technologiczne między różnymi etapami lub rodzajami dróg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów kompetencyjnych między RDOŚ a organami gminnymi w kontekście inwestycji drogowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego - sporów kompetencyjnych, które mogą wpływać na przebieg kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.

Kto decyduje o środowiskowych uwarunkowaniach dla dróg? NSA rozstrzyga spór kompetencyjny.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OW 86/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska [...] a Wójtem Gminy [...] przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
W piśmie z 5 kwietnia 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] (dalej: "RDOŚ", "Regionalny Dyrektor") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy [...] (dalej: "Wójt") poprzez wskazanie Wójta jako organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku od ronda węzła [...] do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem budowy wiaduktu nad linią kolejową nr [...].
W uzasadnieniu wniosku RDOŚ wskazał, że Wójt pismem z 3 marca 2023 r. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi do procedowania wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W treści pisma przekazującego wniosek, Wójt przywołał kompetencję Regionalnego Dyrektora wynikającą z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( dalej określana jako ustawa środowiskowa ). W jego bowiem ocenie właściwość Regionalnego Dyrektora wynika z tego, że przedmiotowe zadanie jest niezbędne do właściwej realizacji i funkcjonowania odcinka drogi ekspresowej [...]. Stanowi ono integralną część inwestycji głównej i będzie z nią realizowane jako jedno przedsięwzięcie.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się Regionalny Dyrektor stwierdzając, że inwestycja dotyczy zadania polegającego na budowie odcinka drogi krajowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Jest to realizacja odrębnej inwestycji i nie stanowi rozbudowy lub przebudowy drogi ekspresowej. Tylko w przypadku rozbudowy drogi ekspresowej [...] właściwym do wydania przedmiotowej decyzji byłby Regionalny Dyrektor. Wniosek dotyczy zaś inwestycji niezależnej od drogi ekspresowej [...], formalnie odrębnego zadania inwestycyjnego, jakim jest budowa drogi krajowej nr [...].
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Regionalny Dyrektor Ochrony
Środowiska [...].
Uzasadniając swoje stanowisko Wójt stwierdził, że powyższe przedsięwzięcie nie stanowi odrębnej inwestycji w stosunku do budowy drogi ekspresowej [...]. Przesądzają o tym zapisy w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz wspólny projekt budowlany. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało określone jako zamierzenie stanowiące elementy towarzyszące dla budowy przedsięwzięcia głównego, których zakres przestrzenny wykracza poza uzyskaną już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Zaistniały pomiędzy organami spór kompetencyjny jest sporem negatywnym, albowiem ani Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...], ani Wójt Gminy [...] nie uznają się za organy kompetentne do rozpoznania wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad ( dalej: Generalna Dyrekcja ) dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku od ronda węzła [...] do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem budowy wiaduktu nad linią kolejową nr [...].
Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2023 r., poz.1094 ) regionalny dyrektor ochrony środowiska jest także właściwy w odniesieniu do przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma zatem ustalenie, czy obecnie planowane przez Generalną Dyrekcję przedsięwzięcie stanowi rozbudowę lub zmianę przedsięwzięcia, dla którego została już wydana decyzja środowiskowa przez regionalnego dyrektora ochrona środowiska.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie, kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z zapisów w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, jak i pisemnych wyjaśnień Generalnej Dyrekcji w sposób jednoznaczny wynika, że wykonanie robót polegających na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku wskazanym we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej stanowi część inwestycji głównej. Związane jest to z budową odcinka nr 6: węzeł [...] wraz z węzłem – węzeł [...]; długości około 12,430 km. Natomiast jeżeli budowa odcinka nr 6 drogi ekspresowej [...] wymaga również prac związanych z rozbudową drogi krajowej nr [...] to inwestycje te powinny być uznane, jako powiązane technologicznie za jedno przedsięwzięcie.
Przypomnieć należy również, że to Regionalny Dyrektor wydał w dniu 8 kwietnia 2016 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla odcinka nr 6: węzeł [...] wraz z węzłem – węzeł [...] drogi ekspresowej [...]. W rozpoznawanej sprawie bez znaczenia pozostaje, że decyzja ta w części została zmieniona Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w związku z wydaną przez Regionalnego Dyrektora decyzją środowiskową dla odcinka nr 6 drogi ekspresowej [...] to on jest organem właściwym w sprawie stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. p) ustawy środowiskowej.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI