III OW 62/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćinformacja o środowiskuudostępnianie informacjiochrona środowiskaodpadygminamarszałek województwaNSA

NSA oddalił wniosek Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie udostępnienia informacji o środowisku, uznając, że Marszałek Województwa P. nadinterpretował zakres wniosku.

Wójt Gminy T. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Marszałkiem Województwa P. w sprawie udostępnienia informacji o środowisku dotyczącej nielegalnego składowiska odpadów. Wójt twierdził, że Marszałek nie był właściwy do przekazania mu wniosku, a sprawa dotyczy informacji publicznej, nie środowiskowej. Marszałek argumentował, że przekazał część wniosku Wójtowi jako organowi właściwemu do udostępnienia informacji o środowisku w sprawie składowiska, a inną część do WIOŚ w sprawie kontroli. NSA oddalił wniosek Wójta, stwierdzając, że Marszałek nadinterpretował zakres wniosku i mógł zwrócić się o jego uzupełnienie.

Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Marszałkiem Województwa P. w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku. Wniosek pierwotnie złożony do Marszałka dotyczył informacji o nielegalnym składowisku odpadów oraz kontrolach WIOŚ. Marszałek przekazał część wniosku dotyczącego składowiska Wójtowi, a część dotyczącą kontroli WIOŚ. Wójt Gminy T. uznał, że Marszałek nie był właściwy do przekazania mu sprawy, twierdząc, że żądane informacje stanowią informację publiczną, a nie środowiskową, i że kompetencje kontrolne posiada WIOŚ. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, stwierdził, że Marszałek Województwa P. dokonał nadinterpretacji wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. Sąd wskazał, że jeśli wniosek był niejasny lub zbyt ogólny, Marszałek powinien był wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia, zamiast przekazywać go do innego organu. NSA podkreślił, że rozstrzygnięcie dotyczyło wyłącznie wskazania organu właściwego, a nie merytorycznej zasadności samego wniosku o informację. W konsekwencji, NSA oddalił wniosek Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Marszałek Województwa nadinterpretował zakres wniosku o udostępnienie informacji o środowisku, a w przypadku wątpliwości co do jego sformułowania, powinien był wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Marszałek nie powinien był automatycznie przekazywać sprawy Wójtowi, lecz w razie niejasności wniosku, powinien był zastosować procedurę jego uzupełnienia. Spór dotyczył właściwości organu do udostępnienia informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość.

p.p.s.a. art. 64 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość.

u.ś.o. art. 19 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu władz publicznych, władze te niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przekazują wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i powiadamiają o tym wnioskodawcę.

Pomocnicze

u.ś.o. art. 19 § 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, władze publiczne niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywają wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, udzielając stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowany odpowiednio w zakresie przekazywania wniosku.

u.o. art. 26

Ustawa o odpadach

Wspomniana w kontekście właściwości Wójta w sprawie nielegalnego składowiska.

u.i.o.ś.

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Wspomniana w kontekście kompetencji WIOŚ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Marszałek Województwa nadinterpretował zakres wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. W przypadku niejasności wniosku, organ powinien wezwać do jego uzupełnienia, a nie przekazywać go do innego organu.

Odrzucone argumenty

Marszałek Województwa był właściwy do przekazania części wniosku Wójtowi Gminy T. jako organowi właściwemu do udostępnienia informacji o środowisku w sprawie nielegalnego składowiska.

Godne uwagi sformułowania

Marszałek dokonał nadinterpretacji ogólnych sformułowań złożonego w dniu 10 lipca 2025 r. wniosku. Jeśli Marszałek miał wątpliwości co do treści wniosku, mógł on zwrócić się do wnioskodawcy o uzupełnienia wniosku w tym zakresie.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Sławomir Pauter

członek

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura rozstrzygania sporów o właściwość w sprawach dotyczących udostępniania informacji o środowisku oraz obowiązek organów do wzywania do uzupełnienia niejasnych wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa a Wójtem Gminy w kontekście ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i sporów o właściwość, co jest istotne dla prawników procesowych i urzędników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto odpowiada za udostępnienie informacji o środowisku? NSA rozstrzyga spór między gminą a województwem.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OW 62/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 19 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy T. a Marszałkiem Województwa P. przez wskazanie organu właściwego w sprawie udostępnienia informacji o środowisku postanawia oddalić wniosek.
Uzasadnienie
W piśmie z 4 sierpnia 2025 r. Wójt Gminy T. (dalej: "Wójt"), reprezentowany przez adwokata, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Marszałkiem Województwa P. (dalej: "Marszałek") przez wskazanie organu właściwego w sprawie udostępnienia informacji o środowisku.
W dniu 10 lipca 2025 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. wpłynął wniosek radcy prawnego H.G. o udostępnienie informacji o udzielenie informacji w sprawie nielegalnego składowiska odpadów w miejscowości W., gmina T., powiat p. We wniosku wskazano, że: "Artykuł na temat nielegalnego składowiska pojawił się w [...] w dniu 4.10.2024 r. i w Ekspres [...] w dniu 17.10.2025 r. Artykuł opisywał również informacje na temat zakopywania i palenia odpadów na terenie PSZOK, który należy do Gminy T., [...]" oraz zadano następujące pytania:
1. Czy Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w R. przeprowadził kontrolę wskazanego miejsca?
2. Jeśli tak, to kiedy miała miejsce kontrola oraz jakie były jej wyniki?
3. Czy stwierdzono naruszenie przepisów ochrony środowiska?
4. Jakie działania zostały podjęte w przedmiotowych sprawach (np. decyzje administracyjne, czy też zgłoszenia do jakichkolwiek organów kontrolnych)?
5. Czy planowane są dalsze czynności kontrolne w tej sprawie?
W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt wskazał, że Marszałek przekazał sprawę Wójtowi, wskazując go jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. W ocenie Wójta, informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji o środowisku, a informację publiczną. Zdaniem Wójta, przekazanie wniosku jest nieuzasadnione również z uwagi na fakt, że to nie Wójt, lecz organy wyspecjalizowane w zakresie kontroli środowiskowej - WIOŚ - są zarówno źródłem, jak i dysponentem informacji objętych wnioskiem. Wójt nie posiada kompetencji do prowadzenia takich kontroli ani do wydawania rozstrzygnięć pokontrolnych w zakresie objętym wnioskiem. Z kolei Marszałek jako organ administracji zespolonej i pewien element systemu ochrony środowiska, posiada nie tylko instytucjonalny dostęp do wyników działań WIOŚ, ale również ustawowe kompetencje do koordynowania zadań w zakresie gospodarki odpadami i ochrony środowiska, a tym samym - możliwość pozyskania żądanych informacji w celu ich udostępnienia wnioskodawcy.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Marszałek wskazał, że zdaniem Marszałka wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył udostępnienia informacji w dwóch sprawach:
1. nielegalnego składowiska odpadów w miejscowości W., gmina T., powiat p.. W związku z tym mając na uwadze art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach organem posiadającym uprawnienia do załatwienia sprawy w tym zakresie był Wójt. W związku z tym zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. przedmiotowy wniosek w części dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku w sprawie nielegalnego składowiska odpadów przekazano Wójtowi.
2. zakopywania i palenia odpadów na terenie PSZOK, który należy do Gminy T., [...]. Organem powołanym i uprawnionym do prowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425 ) jest Inspekcja Ochrony Środowiska. Stąd też mając na uwadze powyższe, zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. znak: OS-VI 1.706.1.145.2025.BP przedmiotowy wniosek przekazano do załatwienia Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.
W ocenie Marszałka, nie był on organem uprawnionym do załatwienia przedmiotowego wniosku został on przekazany do Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska jako organu posiadającego szerokie uprawnienia kontrolne oraz Wójtowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Spór o właściwość w niniejszej sprawie ogranicza się wyłącznie do części wniosku o udzielenie informacji o środowisku przekazanej Wójtowi zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r., a dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku w sprawie nielegalnego składowiska odpadów. Spór o właściwość nie dotyczy zaś pozostałej części wniosku o udostępnienie informacji o środowisku przekazanego WIOŚ zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu władz publicznych, władze te niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przekazują wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i powiadamiają o tym wnioskodawcę; przepis art. 65 § 1 zdanie drugie Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Odnotować należy, że złożony w dniu 10 lipca 2025 r. wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył przede wszystkim czynności kontrolnych Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i w tej części został przekazany do tego organu zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Marszałek dokonał nadinterpretacji ogólnych sformułowań złożonego w dniu 10 lipca 2025 r. wniosku uznając, że dotyczy on postępowania w przedmiocie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Jeśli Marszałek miał wątpliwości co do treści wniosku, mógł on zwrócić się do wnioskodawcy o uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 ustawy środowiskowej jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, władze publiczne niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywają wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, udzielając stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku (...).
Przypomnieć należy, że niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie wskazania organu właściwego w sprawie, a nie zasadności wniosku z 10 lipca 2025 r.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI