III OW 54/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Prezydenta Miasta jako organ właściwy do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z terenu należącego do gminy, gdy posiadacz odpadów jest znany i nie jest nim gmina.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta G. dotyczącego usunięcia odpadów z działki należącej do gminy. RDOŚ uważał, że to Prezydent powinien wydać decyzję, ponieważ gmina jest właścicielem terenu, ale znany jest posiadacz odpadów. Prezydent z kolei przekazał sprawę RDOŚ, argumentując, że wydanie decyzji przez gminę mogłoby budzić wątpliwości co do jej stronniczości. NSA rozstrzygnął spór, wskazując Prezydenta Miasta jako organ właściwy.
Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia organu właściwego do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. (RDOŚ) złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) o wskazanie Prezydenta Miasta G. jako organu właściwego. RDOŚ argumentował, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach, właściwość RDOŚ zachodzi jedynie w przypadku terenów zamkniętych lub nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu. W tej sprawie gmina była właścicielem działki, ale znany był jej posiadacz – osoba fizyczna, która podrzucała odpady. Prezydent Miasta G. początkowo podjął czynności wyjaśniające, ale następnie przekazał sprawę RDOŚ, powołując się na art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach. Prezydent argumentował, że gdyby gmina wydała nakaz usunięcia odpadów w stosunku do siebie, mogłoby to budzić podejrzenie stronniczości. NSA, analizując przepisy, stwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, to wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję nakazującą posiadaczowi odpadów ich usunięcie, chyba że obowiązek wynika z cofnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. NSA podkreślił, że art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach dotyczy sytuacji, gdy gmina jest zarówno władającym, jak i nie ma ustalonego innego posiadacza odpadów. W sytuacji, gdy posiadacz odpadów jest znany i nie jest nim gmina, właściwym organem jest prezydent miasta. NSA, opierając się na art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał Prezydenta Miasta G. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest prezydent miasta, chyba że gmina jest jednocześnie posiadaczem odpadów lub teren jest zamknięty.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 26 ust. 1, 2 i 3 ustawy o odpadach, wskazując, że decyzję nakazującą usunięcie odpadów wydaje się wobec ustalonego posiadacza odpadów. Właściwość RDOŚ ograniczona jest do specyficznych sytuacji (tereny zamknięte, brak innego posiadacza), a w pozostałych przypadkach, gdy znany jest posiadacz odpadów, właściwy jest prezydent miasta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 26 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Pomocnicze
k.c. art. 339
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku, gdy znany jest posiadacz odpadów, a nie jest nim gmina, właściwym do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów jest prezydent miasta. Art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach dotyczy sytuacji, gdy gmina jest władającym powierzchnią ziemi, a nie ma ustalonego innego posiadacza odpadów.
Odrzucone argumenty
Właściwość RDOŚ do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z terenu należącego do gminy, gdy gmina jest jego właścicielem, ale znany jest inny posiadacz odpadów.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach dokonana przez Prezydenta byłaby prawidłowa, gdyby to gmina była posiadaczem odpadów, co pozwalałoby uniknąć sytuacji, w której gmina wydaje nakaz usunięcia odpadów skierowany w stosunku do samej siebie. Natomiast w sytuacji gdy znany jest właściciel odpadów i nie jest nim gmina, to wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, co wyklucza właściwość RDOŚ.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości organów w sprawach dotyczących usuwania odpadów z terenów gminnych, gdy znany jest posiadacz odpadów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów kompetencyjnych w zakresie prawa o odpadach i procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości organu w złożonej sytuacji związanej z odpadami na terenie gminy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kto odpowiada za wywóz śmieci z gminnej działki? NSA rozstrzyga spór między RDOŚ a Prezydentem Miasta.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OW 54/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Symbol z opisem 6135 Odpady 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Odpady Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 4 i art. 15 § 1 pkt., 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2023 poz 1587 art. 26 ust. 3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia WSA (del.) Tadeusz Kiełkowski, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w G. a Prezydentem Miasta G. przez wskazanie organu właściwego w sprawie usunięcia odpadów postanawia wskazać Prezydenta Miasta G. jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie W piśmie z 5 czerwca 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. (dalej: "RDOŚ", "Dyrektor") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta G. (dalej: "Prezydent") przez wskazanie Prezydenta jako organu właściwego w sprawie usunięcia odpadów. W uzasadnieniu wniosku RDOŚ wskazał, że Prezydent podejmując wstępne czynności wyjaśniające przeprowadził oględziny na należącym do Gminy Miasta G. terenie działki nr [...] obręb [...], podczas których stwierdził obecność m.in. pojedynczych fragmentów gruzu. Otrzymał również wyjaśnienia właścicieli działki nr [...] obręb [...] oraz uzupełnienie wcześniej przedstawionego stanowiska właściciela działki nr [...] obręb [...]. Pismem z 26 czerwca 2024 r. Prezydent przekazał sprawę RDOŚ, powołując się na art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.; dalej: "u.o.", "ustawa o odpadach"). Zdaniem Dyrektora, wykładnia przepisu art. 26 ust. 3 u.o., dokonana przez Prezydenta, byłaby prawidłowa, gdyby to Gmina Miasta G. była posiadaczem odpadów, co pozwalałoby uniknąć sytuacji, w której gmina wydaje nakaz usunięcia odpadów skierowany w stosunku do samej siebie. Natomiast w sytuacji, gdy znany jest posiadacz wszystkich odpadów znajdujących się na działce nr [...] i nie jest nim gmina, to wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, co wyklucza właściwość RDOŚ. W ocenie Dyrektora w niniejszej sprawie, Gmina Miasta G. nie jest posiadaczem odpadów, bowiem ich posiadacz jest znany, tj. posiadaczem jest właściciel dz. nr [...]. W odpowiedzi na wniosek Prezydent wniósł o wskazanie Dyrektora jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w przypadku wydania decyzji z art. 26 ustawy o odpadach przez Prezydenta w stosunku do sprawcy podrzucenia odpadów, mogłoby zaistnieć uzasadnione podejrzenie stronniczości wydanej decyzji, w związku z tym, że teren stanowi własność Gminy Miasta G. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Spór kompetencyjny w niniejszej sprawie dotyczy właściwości rzeczowej organu. Spór ten powstał na tle ustalenia właściwości organu do wydania decyzji o nakazaniu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach "Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania", z kolei ust. 2 cyt. przepisu określa, że "W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami". Z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek usunięcia odpadów miał być skutkiem wydania "decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami", co wskazywałoby na właściwość organu gminy do wydania stosownej decyzji. Art. 26 ust. 3 stanowi z kolei, że "Nakaz usunięcia odpadów, o którym mowa w ust. 2, z terenów zamkniętych oraz z nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi, a niebędących w posiadaniu innego podmiotu - wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska". Nie jest przedmiotem sporu, że działka nie stanowi terenu zamkniętego. Nie jest sporne na gruncie niniejszej sprawy, że działka nr [...] obręb [...], stanowi własność Gminy Miasta G. i pozostaje w jej władaniu. Przyjąć należy, że skoro działki zostały wykorzystane do składowania odpadów przez ustaloną osobę fizyczną, to jednocześnie doszło do krótkotrwałego faktycznego władania tymi działkami przez tę właśnie osobę. Z mocy art. 339 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) wynika bowiem, iż domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Skoro przedmiotowe działki znalazły się w chwilowym posiadaniu innego podmiotu niż gmina, to właściwym do wydania decyzji o nakazie usunięcia odpadów będzie organ gminy. Wykładania przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach dokonana przez Prezydenta byłaby prawidłowa, gdyby to gmina była posiadaczem odpadów, co pozwalałoby uniknąć sytuacji, w której gmina wydaje nakaz usunięcia odpadów skierowany w stosunku do samej siebie. Natomiast w sytuacji gdy znany jest właściciel odpadów i nie jest nim gmina, to wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, co wyklucza właściwość RDOŚ. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta G. jako organ właściwy w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI