III OW 52/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość organupozwolenie wodnoprawneprawo wodneinteresy osób trzecichsądy administracyjneNSA

NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wójtem a Dyrektorem RZGW, wskazując, że właściwym do rozpoznania sprawy jest organ, który wydał pozwolenie wodnoprawne.

Wójt Gminy D. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Dyrektorem RZGW w W. w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Wójt uważał się za niewłaściwego, wskazując na właściwość organów Wód Polskich. Dyrektor RZGW argumentował, że właściwy jest Wójt. NSA oddalił wniosek, stwierdzając, że żaden z organów pozostających w sporze nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o nałożenie obowiązków na podstawie art. 410 ust. 1 Prawa wodnego, a właściwy jest organ, który wydał pozwolenie wodnoprawne.

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia właściwości organu do rozstrzygnięcia kwestii naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Wójt Gminy D. złożył wniosek do NSA, wskazując na spór z Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. (dalej: Dyrektor RZGW). Wójt uważał, że właściwym organem do nałożenia obowiązku jest organ Wód Polskich, ponieważ nastąpiło naruszenie interesów osoby trzeciej (zalewanie nieruchomości, uniemożliwienie dojazdu) w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor RZGW natomiast twierdził, że w sprawach zmiany stanu wody na gruncie właściwy jest Wójt. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawa wodnego, uznał, że żądanie J.Z. (strony postępowania przed organami) skierowane do Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP było jednoznaczne i dotyczyło wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązków zgodnie z art. 410 ust. 1 Prawa wodnego. Sąd stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania takiego wniosku jest organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, którym w tym przypadku był Dyrektor Zarządu Zlewni w W. PGW WP. Ponieważ żaden z organów pozostających w sporze (Wójt i Dyrektor RZGW) nie był właściwy do rozpoznania wniosku o nałożenie obowiązków na podstawie art. 410 ust. 1 Prawa wodnego, NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwym do rozpoznania wniosku o nałożenie obowiązków na podstawie art. 410 ust. 1 Prawa wodnego jest organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, a nie organy pozostające w sporze kompetencyjnym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że żądanie strony dotyczące naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego powinno być rozpatrzone przez organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych (organ, który wydał pozwolenie), a nie przez Wójta czy Dyrektora RZGW, którzy byli stronami sporu kompetencyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

p.w. art. 410 § 1

Prawo wodne

Jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek: (1) wykonania ekspertyzy; (2) opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą - i przedstawienia ich temu organowi, w terminie określonym w tej decyzji.

t.j. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

t.j. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Pomocnicze

p.w. art. 234 § 3

Prawo wodne

Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że żądanie strony dotyczące naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego powinno być rozpatrzone przez organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych (organ, który wydał pozwolenie), a nie przez Wójta czy Dyrektora RZGW, którzy byli stronami sporu kompetencyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wójta, że jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 410 ust. 1 Prawa wodnego. Argumentacja Dyrektora RZGW, że właściwy do rozstrzygnięcia sprawy jest Wójt na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

Godne uwagi sformułowania

spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy D. a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest oczywiście niezasadne Właściwym bowiem do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest organ nie będący stroną niniejszego postępowania, tj. organ, który wydał pozwolenie wodnoprawne.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

członek

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach sporów kompetencyjnych dotyczących naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwoleń wodnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa wodnego oraz P.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego sporu kompetencyjnego między organami administracji, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wodnym.

Kto odpowiada za szkody wodne? NSA rozstrzyga spór kompetencyjny między Wójtem a Wodami Polskimi.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OW 52/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.151 w zw. z art.15 par.2 i art.64 par.3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędzia WSA (del.) Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy D. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy D. a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego postanawia oddalić wniosek.
Uzasadnienie
W piśmie z 5 sierpnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej – 7 sierpnia 2024 r.) Wójt Gminy D. (dalej: "Wójt") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Regionalnego Zarządu") przez wskazanie organu właściwego w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, że w dniu 8 lipca 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo wraz z dokumentacją przesłane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu dotyczące podjętych czynności wyjaśniających w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i przebudowę urządzeń wodnych tj. rowu przydrożnego wraz z przepustami oraz zjazdami oraz przebudowę rowu melioracyjnego na dz. nr ewid. [...] i [...] obręb G., gm. D., w związku z wykonywaniem prac przez Zarząd Dróg Powiatowych w M., na podstawie wydanego pozwolenia wodnoprawnego przez PGW Wody Polskie. W uzasadnieniu pisma wskazano, że rów został wykonany zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP z 24 lutego 2021 r., nr WA.ZUZ.6.43210.755.2020.ST, jednocześnie wskazując, że w sprawach zmiany stanu wody na gruncie właściwy jest Wójt.
W ocenie Wójta w niniejszej sprawie, na podstawie art. 410 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), jest właściwy organ Wód Polskich, bowiem z analizy przesłanej dokumentacji wynika, że w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osoby trzeciej poprzez wyrządzenie szkód, w tym uniemożliwienie dojazdu do posesji.
W odpowiedzi na wniosek, która złożona została w dniu 3 września 2024 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu wyjaśnił, że rów został wykonany zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP z 24 lutego 2021 r., a zgłaszający porusza problem odnośnie notorycznego zalewania nieruchomości, co oznacza, że na podstawie art. 234 ust. 3 p.w., to Wójt jest właściwym organem w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 234 ust. 3 p.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
Przypomnieć ponadto należy, że zgodnie z art. 410 ust. 1 p.w. jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek: (1) wykonania ekspertyzy; (2) opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą - i przedstawienia ich temu organowi, w terminie określonym w tej decyzji.
W tym kontekście należy odnotować, że Dyrektor Zarządu Zlewni w W. PGW WP, decyzją z 24 lutego 2021 r., nr WA.ZUZ.6.43210.755.2020.ST udzielił Zarządowi Dróg Powiatowych w M. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i przebudowę urządzeń wodnych, tj. rowu przydrożnego od km [...] do km [...] (strona lewa drogi) wraz z przepustami pod zjazdami i rowu przydrożnego od km [...] do km [...] (prawa strona drogi) wraz z przepustami pod zjazdami oraz na przebudowę rowu melioracyjnego na dz. nr ew. [...] i [...] obręb G., gm. D. w zakresie przebudowy przepustu w poprzek jezdni w km [...].
W piśmie z 10 kwietnia 2024 r. J.Z. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP opisując pozwolenie wodnoprawne, jego realizację oraz okoliczność, że woda z rowu przelewa się i zalewa należącą do niego nieruchomość. Zwrócił się przy tym o potwierdzenie, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym oraz o nałożenie na Zarząd Dróg Powiatowych w M. obowiązku wykonania ekspertyzy oraz opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą, powołując się wprost na art. 410 ust. 1 p.w. Powołane pismo przesłane zostało do wiadomości Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, zawarte w piśmie z 10 kwietnia 2024 r. żądanie jest jednoznaczne i precyzyjnie sformułowane, tj. zawiera żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązków zgodnie z art. 410 ust. 1 p.w. Zostało również prawidłowo zaadresowane. Właściwy organ w tym zakresie to organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych. Pozwolenie wodnoprawne w niniejszej sprawie zostało wydane przez Dyrektora Zarządu Zlewni w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wobec tak sformułowanego żądania oraz jednoznaczniej treści art. 410 ust. 1 p.w. stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest oczywiście niezasadne.
Stronami niniejszego sporu kompetencyjnego są Wójt oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, co oznacza, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega oddaleniu. Właściwym bowiem do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest organ nie będący stroną niniejszego postępowania, tj. organ, który wydał pozwolenie wodnoprawne.
W niniejszej sprawie, ponieważ żaden z organów pozostających w sporze nie jest właściwy w sprawie, wniosek na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. podlegał oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI