III OW 219/21

III OW 219/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 41 UST 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Dąbrowy Górniczej zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku spółki B. S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie udzielenia w trybie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego w ramach realizacji prac budowlanych dla zadania "Budowa drogi [...]".
W uzasadnieniu wniosku Prezydent wskazał, iż Marszałek zawiadomieniem z 11 października 2021 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Prezydentowi wniosek wraz z uzupełnieniami, wniosek spółki B. S.A. celem załatwienia zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową. Powołał się przy tym na art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach wskazując, że właściwość Marszałka określona została w art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach. Wskazał również, że zgodnie ze złożonymi do Marszałka wyjaśnieniami Spółki realizowany proces przetwarzania prowadzony będzie poza instalacją, w urządzeniu mobilnym nie stanowiącym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Marszałka właściwym do rozpoznania wniosku jest Prezydent, bowiem przedsięwzięcie obejmuje teren miasta na prawach powiatu Dąbrowa Górnicza, natomiast w części obejmującej teren gminy S., powiat B. – Starosta Powiatu B. Również Starosta Powiatu B. po otrzymaniu wniosku Spółki od Marszałka przekazał go Prezydentowi Miasta Dąbrowa Górnicza.
Prezydent wskazał na treść § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dni 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) wyjaśniając, iż Spółka składając wniosek o wydanie zezwolenia do Marszalka jednoznacznie wskazała w jego treści nazwę zadania które brzmi: "Budowa drogi [...], a zatem określiła, że przetwarzanie odpadów związane jest z budową drogi ekspresowej, która to zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Prezydenta, oba przedsięwzięcia (budowa drogi ekspresowej i przetwarzanie odpadów polegające na frezowaniu warstwy nawierzchni drogi) powiązane są ze sobą technologicznie, bowiem zarówno samo powstanie odpadów jak i ich późniejsze wykorzystanie (przekazanie uprawnionym podmiotom w przypadku odpadów destruktu asfaltowego nie spełniających norm utraty statusu odpadów lub wywożenie do wytwórni mas bitumicznych B. S.A. w przypadku odpadów destruktu asfaltowego, który utracił status odpadów) związane jest integralnie z budową drogi ekspresowej.
Odnosząc się do stanowiska Starosty, Prezydent wskazał, iż nie uwzględnił on treści przepisu art. 41 ust. 2 ustawy o odpadach . W jego ocenie, sprawa z wniosku Spółki nie może być kwalifikowana jako "sprawa dotycząca nieruchomości", z uwagi na to że badany zakres wniosku spółki dotyczy czynności przetwarzania odpadów w ramach realizowanego przedsięwzięcia opisanego we wniosku. Według tut. organu Starosta identyfikuje pojęcie "nieruchomości" z faktem, że roboty budowlane realizowane poprzez Spółkę są na oznaczonym odcinku drogi, co według Prezydenta jest błędne.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek wniósł o wskazanie Prezydenta jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie, łączenie postępowania o udzielenie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla odpadu destruktu asfaltowego powstającego w ramach realizacji prac budowlanych z całościowym przedsięwzięciem polegającym na budowie lub przebudowie dróg nie stanowi przedmiotu wniosku z 16 czerwca 2021 r. spółki B. S.A. Zdaniem Marszałka błędne jest stanowisko Prezydenta, że wniosek Spółki należy traktować jako całościowe przedsięwzięcie polegające na przebudowie lub rozbudowie drogi ekspresowej i tym samym zaliczając je zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 31 i pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Marszałek wskazał, iż zezwolenie na przetwarzanie odpadów, o które ubiega się Spółka dotyczy przedsięwzięcia, w ramach którego pozyskiwany będzie odpad destruktu asfaltowego z warstwy nawierzchni drogi poprzez frezowanie. Prace będą wykonywane przy użyciu frezarki samobieżnej tj. samobieżnej maszyny roboczej napędzanej silnikiem spalinowym. Zdjęta nawierzchnia będzie kruszona w trakcie pracy maszyny i przenośnikiem taśmowym załadowywana bezpośrednio na samochód ciężarowy. Zauważył, iż w trakcie prowadzonego postępowania pismem z 8 września 2021 r. Spółka złożyła wyjaśnienia w przedmiocie planowanego do realizacji przetwarzania odpadów w procesie frezowania nawierzchni drogowej z użyciem frezarki samobieżnej, wskazując, że prowadzony proces przetwarzania prowadzony będzie poza instalacją, w urządzeniu technicznym mobilnym nie stanowiącym instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 z późn. zm.), co przesądza o właściwości Prezydenta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowy Górniczej a Marszałkiem Województwa Śląskiego w Katowicach. Jest to spór negatywny, albowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy. Ogólna właściwość do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach(Dz.U. 2022r., poz. 699 t.j.). Stosownie do treści art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach organem właściwym jest:
1. marszałek województwa:
a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
c) dla instalacji komunalnych,
d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
2) starosta - w pozostałych przypadkach.
Z treści wniosku Spółki wynika, że planowane przedsięwzięcie dotyczy przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne wraz z utratą statusu odpadów dla destruktu asfaltowego planowanego do pozyskania w ramach realizacji prac budowlanych dla zadania "Budowa drogi [...]"
Właściwość rzeczowa marszałka województwa obejmuje między innymi przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 t.j. – dalej: ustawa środowiskowa). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Rodzaje przedsięwzięć zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienia § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 31 budowa drogi ekspresowej należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Powiązanie technologiczne między przedsięwzięciami to związek, który powoduje, że przedsięwzięcia wspólnie tworzą zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Budowa drogi ekspresowej zaliczanej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz zbieranie i przetwarzanie odpadów związane z budową tej drogi są przedsięwzięcia odrębnymi rodzajowo (budowa drogi i przetwarzanie odpadów) ale występuje między nimi związek pozwalający na stwierdzenie, że są one powiązane technologicznie. Nie ulega wątpliwości, że zarówno samo powstanie odpadów, jak i ich późniejsze wykorzystanie jest integralnie związane z budową drogi ekspresowej. Oznacza to, że budowa drogi oraz przetwarzanie odpadów są przedsięwzięciami powiązanymi technologicznie. W tej sytuacji organem właściwym jest marszałek województwa, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach, a w tej sprawie jest to Marszałek Województwa Śląskiego.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Śląskiego jako organ właściwy w sprawie.