III OW 24/24

III OW 24/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 15 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Opolskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Opolskiego a Starostą Strzeleckim w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Opolskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Marszałek Województwa Opolskiego wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Strzeleckim poprzez wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z utrzymaniem i konserwacją instalacji do dystrybucji gazu koksowniczego w obrębie powiatu strzeleckiego, której właścicielem jest X sp. z o.o. z siedzibą w T.
W uzasadnieniu organ wnioskujący wskazał, że pismem z dnia 19 października 2023 r., ww. Spółka złożyła do Starosty Strzeleckiego wniosek w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z utrzymaniem i konserwacją instalacji do dystrybucji gazu koksowniczego w obrębie powiatu strzeleckiego. Po zapoznaniu się z wnioskiem Starosta Strzelecki uznał, że instalacja dystrybucji gazu koksowniczego eksploatowana przez ww. Spółkę jest powiązana technologicznie z instalacją pieców koksowniczych z przeznaczeniem do produkcji koksu, zlokalizowaną na terenie Spółki Y S.A. Oddział w Z. tj. instalacją zaklasyfikowaną do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094) – dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku". Dodatkowo Starosta wskazał, że instalacja eksploatowana przez Y S.A. w Oddziale w Z., która została wymieniona w ust. 1 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), a więc jest instalacją objętą wymogiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, (dla której organem właściwym jest Marszałek Województwa Opolskiego), dlatego przywołane powiązanie technologiczne zachodzi.
W związku z powyższym Starosta Strzelecki, mając także na uwadze art. 378 ust. 2a pkt 2 oraz ust. 2b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 54) – dalej: "ustawa Prawo ochrony środowiska", gdzie wskazano, że Marszałek Województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, realizowanego na terenach innych niż wymienione w art. 378 ust. 2a pkt. 1 oraz, że przy ustalaniu właściwości organów ochrony środowiska instalacje powiązane technologicznie, eksploatowane przez różne podmioty, kwalifikuje się jako jedną instalację, stwierdził, że w niniejszej sprawie właściwym do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów jest Marszałek Województwa Opolskiego.
Marszałek Województwa Opolskiego po analizie ww. wniosku ustalił, że przedmiotowa działalność kwalifikuje się do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów zgodnie z art. 180a ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż wytwarzane będą odpady niebezpieczne w ilości przekraczającej 1 Mg rocznie. Dodatkowo ustalono, że wniosek nie jest sprawą, dla której właściwy jest marszałek, ponieważ instalacja eksploatowana przez Spółkę, nie wpisuje się w katalog spraw wskazanych w art. 378 ust. 2a ww. ustawy Prawo ochrony środowiska.
Marszałek Województwa Opolskiego wskazane w przedmiotowym wniosku przedsięwzięcie kwalifikuje zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.) jako: "instalacje do przesyłu gazu inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 20 oraz towarzyszące im tłocznie lub stacje redukcyjne, z wyłączeniem gazociągów o ciśnieniu nie większym niż 0,5 MPa i przyłączy do budynków; przy czym tłocznie lub stacje redukcyjne budowane, montowane lub przebudowywane przy istniejących instalacjach przesyłowych nie są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko". Analiza wniosku wykazała, że odpady będą wytwarzane w instalacji do przesyłu gazu o ciśnieniu nominalnym pracy 1,05 MPa na odcinkach o długości łącznej 17,428 km i DN od 250 mm do 500 mm, co w całości spełnia kryteria powyższej kwalifikacji.
We wniosku wskazano również, że Starosta Strzelecki, uznając Marszałka Województwa Opolskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, powołał się na tzw. powiązanie technologiczne, które zdaniem Starosty występuje między wytwórcą gazu koksowniczego (Y Spółka Akcyjna Oddział w Z.) oraz jego dystrybutorem (X Sp. z o.o.).
W opinii Marszałka Województwa Opolskiego, w przedmiotowym przypadku, takie powiązanie nie zachodzi, z uwagi na to, że podstawowym celem działalności przedsiębiorstwa Y Spółka Akcyjna Oddział w Z. jest produkcja koksu, a gaz koksowniczy stanowi produkt poboczny prowadzonego procesu, który wykorzystywany jest energetycznie przez samego producenta w instalacji w Oddziale w Z., a nadmiar jest przekazywany do dystrybucji przez inny podmiot gospodarczy do odbiorców wykorzystujących gaz w ramach swojej działalności. Z kolei działalność przedsiębiorstwa - X Sp. z o. o. - polega na dystrybucji gazu, jednak sieć nie jest wprost dedykowana przesyłowi jedynie gazu koksowniczego i w razie potrzeby mogłaby zostać przełączona na innego dostawcę lub producenta gazu, np. gazu ziemnego. Z tego wynika, że cele gospodarcze obu podmiotów są odmienne. O tym, że instalacje eksploatowane przez Y S.A. w Oddziale w Z. oraz instalacja dystrybucji gazu eksploatowana przez X Sp. z o. o. nie stanowią instalacji powiązanych technologicznie przesądza fakt, że są to odrębne instalacje do których tytułem prawnym dysponują odrębne podmioty i nie są one położone na terenie jednego zakładu.
Mając powyższe na uwadze, Marszałek Województwa Opolskiego stoi na stanowisku, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Starosta Strzelecki.
W odpowiedzi na wniosek Starosta Strzelecki wskazał, że w dniu 23 października 2023 r. do tego organu wpłynął wniosek Spółki pod nazwą: X Sp. z o.o. z siedzibą w T. w sprawie udzielenia pozwolenia na wytwarzanie odpadów w trakcie eksploatacji instalacji sieci gazu koksowniczego w obrębie powiatu strzeleckiego. Zgodnie z wnioskiem, właścicielem eksploatowanych instalacji sieci gazu koksowniczego w obrębie powiatu strzeleckiego, woj. opolskie, jest Spółka. Instalacja stanowi system dystrybucyjny gazu koksowniczego o charakterze liniowym, funkcjonującym na trasie od producenta gazu firmy Y Spółka Akcyjna Oddział w Z. do końcowych jego odbiorców.
Po analizie złożonego wniosku, Starosta Strzelecki stwierdził, że opisana instalacja - gazociąg jest instalacją powiązaną technologicznie z instalacją zlokalizowaną na terenie Spółki Y Spółka Akcyjna Oddział w Z. zaklasyfikowaną do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dodatkowo, jako instalacja wymieniona w ust. 1 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), instalacja jest wymogiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Tym samym, mając na uwadze przepis art. 378 ust. 2a pkt 2 oraz art. art. 378 ust. 2b ustawy Prawo ochrony środowiska, Starosta Strzelecki uznał, że w niniejszej sprawie właściwym do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów jest Marszałek Województwa Opolskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że tożsamy wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, złożony przez Marszałka Województwa Opolskiego, a dotyczący wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z utrzymaniem i konserwacją instalacji do dystrybucji gazu koksowniczego (z tym, że w obrębie powiatu krapkowickiego, a nie powiatu strzeleckiego jak w niniejszej sprawie), której właścicielem jest X Sp. z o.o. z siedzibą w T., był już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt III OW 23/24, wskazał Marszałka Województwa Opolskiego jako organ właściwy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni podziela zawarte w tym rozstrzygnięciu argumenty i przyjmuje je jako własne.
Odnosząc się zatem do okoliczności przedmiotowej sprawy uznać należy, że ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, z którego wynika, że organem ochrony środowiska właściwym między innymi w sprawach decyzji z art. 183, jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że marszałek województwa jest właściwy między innymi w sprawie przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. W tej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Opolskiego a Starostą Strzeleckim, ponieważ oba organy twierdzą, że nie są właściwe do rozpoznania wniosku X Sp. z o.o. z siedzibą w T. o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z utrzymaniem i konserwacją instalacji do dystrybucji gazu koksowniczego. Spór o właściwość pomiędzy organami powstał na tle kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia w relacji do instalacji producenta gazu koksowniczego Spółki Y S.A. Oddział w Z. Właściwa kwalifikacja prawna tego przedsięwzięcia jest zatem kluczowa dla zastosowania odpowiednich przepisów wskazujących na właściwość organu w przedmiocie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z utrzymaniem i konserwacją instalacji do dystrybucji gazu koksowniczego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, (...), a przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są realizowane przez różne podmioty. Brak jest ustawowej definicji powiązania technologicznego. W ocenie NSA, przyjąć należy, że powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy przedsięwzięciami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powyższe planowane przedsięwzięcie mieści się w ramach tak sformułowanej definicji, ponieważ instalacja przesyłowa X Sp. z o.o. z siedzibą w T., wraz z instalacją Spółki Y S.A. Oddział w Z., stanowią spójną całość (przesyłanie gazu koksowniczego w instalacjach X Sp. z o.o. z siedzibą w T. jest konsekwencją jego wytworzenia przez koksownię Spółki Y Zakład w Z.). Okoliczność ta miała wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ koksownie są zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – § 2 pkt 16 w zw. z pkt 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.).
Powyższe oznacza, że organem właściwym w niniejszej sprawie, na podstawie art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest Marszałek Województwa Opolskiego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.