III OW 18/22

III OW 18/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Odpady
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 41 ust. 3 lit. a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Inowrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Inowrocławskim a Marszałkiem Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do przeprowadzenia kontroli na terenie zakładu w zakresie gospodarowania odpadami postanawia: wskazać Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 17 sierpnia 2020 r. Starosta Inowrocławski zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Inowrocławskim a Marszałkiem Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Złotniki Kujawskie z 13 lipca 2020 r. dotyczącego przeprowadzenia kontroli na terenie zakładu Fabryka R. w m. T. przez wskazanie Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Wójt Gminy Złotniki Kujawskie, pismem z 13 lipca 2020 r., wystąpił do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu z prośbą o przeprowadzenie kontroli na terenie Zakładu Fabryka R. w m. T.
Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu pismem z 30 lipca 2020 r. przekazał pismo Wójta Gminy Złotniki Kujawskie Staroście Inowrocławskiemu i wskazał, że w związku z decyzją Starosty Inowrocławskiego znak OSR.6233,91.2016 z 30 marca 2017 r. udzielającą zezwolenia na przetwarzanie odpadów Panu M.B. prowadzącemu działalność pn. Fabryka R. w m. T., organem właściwym do przeprowadzenia kontroli ww. zakładu w zakresie gospodarowania odpadami jest Starosta Inowrocławski. Starosta Inowrocławski decyzją znak OSR.6233.91.2016 z 30 marca 2017 r., udzielił Fabryce R. zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz decyzją znak OSR.6233,15.2015 z24 marca 2015 r. zezwolenia na zbieranie odpadów.
Starosta wskazał, że zgodnie z art. 14. ust. 4 tej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r, poz. 1592 i z 2019 r. poz. 1579), posiadacz odpadów posiadający zezwolenie na zbierane lub przetwarzanie odpadów jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę posiadanego zezwolenia, w terminie do 5 marca 2020 r. (w przeciwnym razie zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów wygasa). Zgodnie z art. 41 ust. 3 lit. d ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779, z późn. zm.), dodanym w art 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592), która weszła w życie 5 września 2018 r., organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów
w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg, jest marszałek. 29 maja 2020 r. do starostwa wpłynęła informacja od pełnomocnika M.B. wraz
z potwierdzeniem pocztowym nadania wniosku w dniu 4 marca 2020 r. oraz potwierdzeniem przyjęcia wniosków o zmianę posiadanych zezwoleń przez Urząd Marszałkowski w Toruniu w dniu 6 marca 2020 r. Pismem z 17 sierpnia 2020 r., Starosta Inowrocławski zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego
o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Inowrocławskim,
a Marszałkiem Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Złotniki Kujawskie z 13 lipca 2020 r. Postanowieniem sygn. akt III OW 30/21 z 15 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uzasadniając tym, że podstawowe znaczenie dla wskazania przez NSA organu właściwego do załatwienia sprawy ma poczynienie ustaleń co do stanu faktycznego wywołującego spór kompetencyjny.
Starosta wskazał, że w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, widnieje zapis, że Fabryka R. dnia 31 października 2021 r. zawiesiła działalność. Pomimo to, Starosta Inowrocławski pismem z 25 stycznia 2022 r. zawiadomił Fabrykę R. o planowanych oględzinach. W celu ustalenia stanu faktycznego, 18 lutego 2022 r. przeprowadzone zostały oględziny na terenie zakładu w T. - spisano notatkę służbową z oględzin i dołączono dokumentację fotograficzną z oględzin.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Kujawsko – Pomorskiego wniósł o jego oddalenie lub o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie, że organem właściwym jest Starosta Inowrocławski.
Marszałek wywiódł, że M.B. w dniu 4 marca 2020 r. nadał w placówce urzędu pocztowego przesyłki z wnioskami o zmianę wymienionych wyżej decyzji Starosty Inowrocławskiego, w trybie art. 14 ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Adresatem wniosków był Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego w związku ze zmianą właściwości w zakresie wydawania,
a co za tym idzie również zmiany zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Marszałek podkreślił, że wnioskodawca wskazał we wniosku o zmianę decyzji na zbieranie odpadów, iż maksymalna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W zakresie przetwarzania odpadów, z treści decyzji Starosty Inowrocławskiego wynika, że instalacja do przetwarzania odpadów ma moc przerobową większą niż 10 Mg na dobę, a więc stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko
w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, wyszczególnione w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów, w związku z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych został pozostawiony bez rozpoznania, co zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw jest równoznaczne z wygaśnięciem zezwolenia na zbieranie odpadów wydanego przez Starostę Inowrocławskiego, Ponadto postanowieniem z dnia 12 maja 2021 r., znak; ŚG-I-G.7244.115.2020 Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W zakresie wniosku o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów, po uzupełnieniu przez Stronę braków formalnych wniosku, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego postanowieniem z dnia 18 stycznia 2021 r., znak: ŚG-I-G.7244.81.2020 zawiesił na wniosek Strony postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
W związku z powyższym zdaniem Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego organem właściwym w sprawie jest Starosta Inowrocławski.
W piśmie z dnia 2 czerwca 2022 r. Starosta Inowrocławski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Kujawsko – Pomorskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Właściwym do rozstrzygnięcia tego typu sporów jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, a spór rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek, postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (por. art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Spór o właściwość dotyczy właściwości rzeczowej organu. Spór ten powstał na tle ustalenia właściwości organu do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy Złotniki Kujawskie, w którym wniesiono o przeprowadzenie kontroli na nieruchomości należącej do M.B., na której prowadzony jest Zakład Fabryki R. M.B. posiadał decyzję Starosty Inowrocławskiego z dnia 24 marca 2015 r. udzielającą mu pozwolenia na zbieranie odpadów (zmienioną decyzjami z dnia 1 czerwca 2015 r., 21 kwietnia 2017 r. i 28 czerwca 2017 r. oraz decyzję z dnia 30 marca 2017 r. na przetwarzanie odpadów. Z informacji Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego zawartej w odpowiedzi na wniosek wynika, że M.B. zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1592) złożył wniosek o zmianę posiadanych decyzji dotyczących gospodarowania odpadami. Organem właściwym do rozpoznania tych wniosków jest Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Przy czym wniosek o zmianę decyzji w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów, w związku z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych, został pozostawiony bez rozpoznania, co zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. jest równoznaczne z wygaśnięciem zezwolenia wydanego przez Starostę Inowrocławskiego na zbieranie odpadów. Sprawa dotycząca zaś zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów została zawieszona.
Zgodnie z art. 379 ust. 1 p.o.ś. marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów.
W myśl zaś art. 379 ust. 5 p.o.ś. wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa występują do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organy te stwierdzą naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy. Podstawą ustalenia właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, należących do systemu organów wyposażonych w kompetencję ogólną do prowadzenia postępowania administracyjnego, są przepisy ustaw materialnoprawnych (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, Prawo procesowe administracyjne, System Prawa Administracyjnego – t. 9, R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.),Warszawa 2010, s. 106). Taką ustawą materialnoprawną w rozpoznanej sprawie jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021, poz. 779), dalej: "u.o.". Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 u.o. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Zgodnie z art. 41 ust. 3 lit. d u.o. marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania zezwoleń na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W myśl zaś art. 41 ust. 3 lit. a ustawy o odpadach marszałek województwa jest właściwy dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W rozpoznawanej sprawie z informacji przedstawionej przez Marszałka wynika, że wnioskodawca wskazał, że maksymalna masa wszystkich rodzajów magazynowanych odpadów w okresie roku przekracza 3000 Mg. Właściwym do jego rozpoznania jest więc Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego. W sprawie dotyczącej zaś przetwarzania odpadów Marszałek stwierdził, że instalacja do przetwarzania odpadów ma moc przerobową większą niż 10 Mg na dobę, a więc stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, wyszczególnione w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839).
W związku z powyższym zgodnie z art. 379 ust. 1 p.o.ś. to Marszałek jest właściwy do rozpatrzenia wniosku, albowiem sprawa ta należy do jego kompetencji, a co za tym idzie to ten organ sprawuje kontrolę stosowania i przestrzegania prawa w zakresie ochrony środowiska. Podkreślić należy, że przepis art. 379 ust. 1 p.o.ś. określając właściwość organu nie odsyła do organu, który uprzednio wydał decyzję w tym zakresie (jak czyni to np. art. 162 § 1 k.p.a.), lecz posługuje się pojęciem "zakresu objętego właściwością tych organów". Skoro rozpoznanie wniosków złożonych przez M.B. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów należy, zgodnie z art. 41 ust. 3 lit. d u.o. do Marszałka, oznacza to, że także kontrola stosowania i przestrzegania przepisów z zakresu zezwolenia na zbieranie odpadów w tym przypadku objęta jest właściwością tego organu.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego jako organ właściwy w sprawie.