Orzeczenie · 2024-04-16

III OW 133/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-04-16

NSAAdministracyjneWysokansa

spór kompetencyjnyprawo wodnezalewanie posesjiwłaściwość organupostępowanie administracyjnezmiana stosunków wodnychNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny dotyczący właściwości organu do rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmian terenowych skutkujących zalewaniem posesji. Wniosek pierwotnie złożony do Wójta Gminy O. dotyczył art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu, wskazując, że Wójt powinien być organem właściwym. Wójt Gminy O. argumentował, że sprawa dotyczy odszkodowania za szkody wynikłe z pozwoleń wodnoprawnych, a nie przywrócenia stanu poprzedniego, co wykracza poza jego kompetencje i że wniosek jest przedwczesny. NSA podkreślił, że organ administracji nie może dowolnie modyfikować żądania strony i powinien mieć na uwadze pierwotne stanowisko wnioskodawcy. W przypadku, gdy Wójt nie znajduje podstaw do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie i ewentualnie pouczyć stronę o możliwości złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania. W związku z tym, NSA wskazał Wójta Gminy O. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących zmian stosunków wodnych i odpowiedzialności za szkody, a także zasady postępowania organów w przypadku niejednoznaczności lub modyfikacji żądań stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego sporu kompetencyjnego między Wójtem a Dyrektorem Zarządu Zlewni w kontekście Prawa wodnego.

Zagadnienia prawne (3)

Kto jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmian terenowych skutkujących zalewaniem posesji, gdy strona żąda przywrócenia stanu poprzedniego na podstawie art. 29 Prawa wodnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest Wójt Gminy, który nie może dowolnie modyfikować żądania strony i powinien rozpoznać sprawę zgodnie z pierwotnym wnioskiem.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organ administracji powinien mieć na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który określa przedmiot żądania. Wójt nie jest uprawniony do swobodnego modyfikowania wniosku i powinien wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego lub pouczyć o możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie.

Czy organ administracji może uznać wniosek o wszczęcie postępowania za przedwczesny z powodu braku ustaleń stanu faktycznego lub istoty sporu, gdy strona jednoznacznie określiła przedmiot żądania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może uznać wniosku za przedwczesny z tych powodów, jeśli strona jednoznacznie określiła przedmiot żądania.

Uzasadnienie

Precyzyjne i jednoznaczne oznaczenie przedmiotu sprawy przez wnioskodawcę jest przesłanką przesądzającą co do zasady kwestię właściwości rzeczowej. Organ powinien rozpoznać sprawę zgodnie z żądaniem strony.

Czy pozwolenia wodnoprawne na budowę urządzeń wodnych (stawu, zalewu) wykluczają możliwość wszczęcia postępowania na podstawie art. 29 Prawa wodnego dotyczącego zmian stosunków wodnych na gruncie?

Odpowiedź sądu

Pozwolenia wodnoprawne nie wykluczają możliwości wszczęcia postępowania na podstawie art. 29 Prawa wodnego, jednak organ musi rozważyć wpływ tych urządzeń na szkody.

Uzasadnienie

Organ ma obowiązek zgromadzić cały materiał w sprawie i wszechstronnie go rozpatrzyć, uwzględniając wpływ urządzeń wodnych na przesłanki z art. 29 Prawa wodnego. Pozwolenia wodnoprawne są ostateczne i organ jest nimi związany, ale nie wyklucza to analizy ich wpływu na szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Inne

Wskazano Wójta Gminy O. jako organ właściwy w sprawie zmian terenowych skutkujących zalewaniem posesji.

Przepisy (12)

Główne

u.p.w. art. 29

Prawo wodne

Dotyczy sytuacji, w której zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, a organem właściwym do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest Wójt.

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Dz.U. 2017 poz 1121 art. 29

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 15 § par.1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.w. art. 186 § 3

Prawo wodne

Dotyczy ustalenia w drodze decyzji wysokości odszkodowania za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej przez podmiot legitymujący się pozwoleniem wodnoprawnym, gdy szkoda jest wynikiem realizacji tego pozwolenia.

k.p.a. art. 75