III OW 16/22

III OW 16/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Odpady
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 26a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Bełchatowskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Bełchatowskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do usunięcia odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy w sprawie
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 16 lutego 2022 r. Starosta Bełchatowski wniósł
o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Bełchatowskim
a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 26a ust. 3 ustawy o odpadach oraz podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów z działki nr [...] przy ul. [...], w miejscowości R., gmina K. i gospodarowania nimi.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Starosta Bełchatowski decyzją z dnia
2 sierpnia 2018 r. udzielił R. Spółce z o.o. zezwolenia na zbieranie odpadów. Na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia o odpadach (Dz. U.
z 2021 r., poz. 779 ze zm.), dodanego przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1592) marszałkowie województw stali się organami właściwymi do wydawania zezwoleń na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.
W dniu 5 marca 2020 r. R. Spółka z o.o. przedłożył Marszałkowi Województwa Łódzkiego wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego przez Starostę Bełchatowskiego decyzją z dnia 2 sierpnia 2018 r. Marszałek Województwa Łódzkiego uznał swą właściwość w sprawie.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Marszałek Województwa Łódzkiego poinformował Starostę Bełchatowskiego o pozostawieniu wniosku R. Spółki
z o.o. bez rozpoznania w związku z nieuzupełnieniem braków w terminie i zwrócił się do Starosty "o podjęcie dalszych kroków prawnych w ww. sprawie". Pismem z dnia 31 maja 2021 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wyjaśnił, że uznał swoją właściwość w sprawie jedynie warunkowo, albowiem w wyniku pozostawienia wniosku Spółki R. bez rozpoznania jego właściwość ustała.
Zdaniem Starosty Bełchatowskiego właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Łódzkiego. Starosta wskazał, że na przedmiotowym terenie magazynowane są bardzo duże ilości odpadów niebezpiecznych, stwarza to realne
i istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi i możliwość zaistnienia nieodwracalnych szkód w środowisku. Okoliczności te zostały potwierdzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Łódzkiego wniósł
o odrzucenie "skargi", gdyż przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie
o sygn. akt III OW 183/21 toczy się postępowanie o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego w tym samym przedmiocie. Na wypadek nie uwzględniania wniosku o odrzucenie Marszałek wniósł o połączenie powyższych wniosków do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w oparciu o art. 111 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc się merytorycznie do sprawy Marszałek stwierdził, że nie jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albowiem Spółka nie działała w oparciu o decyzję wydaną przez Marszałka Województwa Łódzkiego lecz na podstawie decyzji Starosty Bełchatowskiego. Marszałek wywodził, że zasadą jest, iż organem właściwym do wydawania zezwoleń w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy
o odpadach jest starosta. Ponadto organ ten wywodził, że po zmianie przepisów ustawy o odpadach marszałek stał się organem właściwym do wydawania zezwolenia na zbieranie odpadów, natomiast nie jest właściwym do wykonywania wszystkich czynności związanych z instalacjami, które zmagazynowały więcej niż 3000 ton odpadów. Marszalek jest właściwy rzeczowo w sprawach wniosków, w których wnioskodawca wskazał, że zamierza magazynować w okresie roku więcej niż 3000 ton odpadów.
W piśmie z dnia 27 kwietnia 2022 r. Starosta Bełchatowski wskazał, że sprawa o sygn. akt III OW 183/21 dotyczyła sprawy związanej z wydaniem decyzji
w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów z dnia 2 sierpnia 2018 r. Obecny wniosek dotyczy zaś wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania w trybie art. 26a ustawy o odpadach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy jednak ocenić czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do odrzucenia wniosku w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Spór
o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Bełchatowskim, który toczył się pod sygn. akt III OW 183/21 został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. Organem właściwym w sprawie został wskazany Marszałek Województwa Łódzkiego. Przedmiot wniosku rozstrzygniętego
w sprawie III OW 183/21 nie był jednak tożsamy z przedmiotem wniosku, którego dotyczy niniejsze postępowanie. W sprawie o sygn. akt III OW 183/21 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał spór o właściwość w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego R. Sp. z o.o. decyzją Starosty Bełchatowskiego z dnia 2 sierpnia 2018 r. Przedmiotowe postępowanie dotyczy zaś wskazania organu właściwego do niezwłocznego usunięcia odpadów w oparciu o art. 26a ustawy o odpadach. W sprawach tych nie zachodzi tożsamość przedmiotowa wniosku, a co za tym idzie wniosek ten nie podlega odrzuceniu.
Rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt III OW 183/21 nie pozostaje jednak bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu o właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. stwierdził bowiem, że Marszałek Województwa Łódzkiego jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty Bełchatowskiego z dnia 2 sierpnia 2018 r. dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów.
Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach w przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. W myśl art. 26a ust. 2 ustawy o odpadach właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest:
1) w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi - regionalny dyrektor ochrony środowiska;
2) w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami - organ właściwy do wydania tej decyzji;
3) w pozostałych przypadkach - wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji
o zezwoleniu na zbieranie odpadów jest Marszałek Województwa Łódzkiego. Organ ten zgodnie więc z art. 26a ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach jest więc organem właściwym do podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowania nimi.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.