III OW 130/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-16
NSAochrona środowiskaWysokansa
odpadyzezwolenie na przetwarzanie odpadówspór kompetencyjnywłaściwość organudecyzja środowiskowaustawa o odpadachk.p.a.NSAmarszałek województwastarosta

NSA wskazał Starostę B. jako organ właściwy do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, podkreślając nadrzędność decyzji środowiskowej nad sporem kompetencyjnym.

Marszałek Województwa S. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego ze Starostą B. w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Starosta przekazał sprawę Marszałkowi, uznając instalację za mogącą znacząco oddziaływać na środowisko. Marszałek uznał, że ilość odpadów jest poniżej progu znaczącego oddziaływania, a Starosta argumentował, że decydują możliwości techniczne instalacji. NSA rozstrzygnął spór, wskazując Starostę jako organ właściwy, podkreślając, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu wydającego zezwolenie.

Spór kompetencyjny dotyczył ustalenia właściwego organu do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne. Starosta B. przekazał wniosek spółki T. Sp. z o.o. Marszałkowi Województwa S., uznając instalację za przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ze względu na jej parametry techniczne. Marszałek Województwa S. uznał jednak, że ilość odpadów przewidziana do przetworzenia (3089 Mg/rok) jest poniżej progu 10 Mg/dobę, co kwalifikuje przedsięwzięcie jako potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko, a tym samym właściwym organem jest Starosta. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór, wskazując Starostę B. jako organ właściwy. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma ostateczna decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydana przez Prezydenta Miasta B., która wiąże organy wydające zezwolenia. Ponieważ decyzja ta stwierdzała, że przedsięwzięcie jest potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko, a nie zawsze znacząco, właściwość organu wynika z art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach, co oznacza, że jest nim Starosta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest Starosta, jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza, że przedsięwzięcie jest potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko, a nie zawsze znacząco.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 86 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Kluczowe jest związanie organu wydającego zezwolenie ostateczną decyzją środowiskową, która kwalifikuje przedsięwzięcie jako potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

u.o. art. 41 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Określa właściwość starosty do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1 (marszałek województwa).

u.ś.o. art. 86 § pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, w tym zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz spory kompetencyjne między tymi organami a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów o właściwość polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

u.ś.o. art. 72 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wskazuje, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów musi zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 47

Określa kryteria kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w tym dotyczące instalacji do przetwarzania odpadów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Organ wydający zezwolenie nie może kwestionować kwalifikacji przedsięwzięcia zawartej w ostatecznej decyzji środowiskowej.

Odrzucone argumenty

Argument Starosty, że "mogące przyjmować" odnosi się do możliwości technicznych instalacji, a nie deklarowanej ilości odpadów, został pominięty w kontekście wiążącej decyzji środowiskowej.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki jednak w obrocie prawnym pozostaje decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a więc także w zakresie kwalifikacji prawnej planowanego do realizacji przedsięwzięcia.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu w sprawach zezwoleń na przetwarzanie odpadów w kontekście wiążącego charakteru decyzji środowiskowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego, gdzie kluczowa jest interpretacja powiązania decyzji środowiskowej z zezwoleniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w ochronie środowiska – ustalenia właściwości organu i relacji między decyzją środowiskową a zezwoleniem. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ochrony środowiska.

Kto decyduje o odpadach? NSA rozstrzyga spór o właściwość organów i moc decyzji środowiskowej.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OW 130/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art.41 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Maciej Kobak, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa S. a Starostą B. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Starostę B. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
W piśmie z 25 sierpnia 2022 r. Marszałek Województwa S. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą B. (dalej: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne.
W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że pismem z 19.04.2022 r. Starosta, na podstawie art 65 § 1 k.p.a., przekazał mu wniosek spółki T. Sp. z o.o. z/s w Ł. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji kruszarki [...] w B. na działkach geodezyjnych o numerach ewidencyjnych: [...] obręb Ł. Wskazana w treści wniosku roczna moc przerobowa instalacji kruszarki wynosi 400 000 Mg, a wydajność kruszarki wynikająca z danych technicznych wynosi ok. 60 ton /godzinę, co w przeliczeniu na dobę wynosi: 400 000/365=1096 Mg. Zatem w ocenie Starosty przedmiotowa instalacja winna być, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), kwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
W odpowiedzi na wezwanie Marszałka, Inwestor wyjaśnił, że łączna masa odpadów przewidziana do przetworzenia w skali roku wyniesie 3 089 ton, zaś moc przerobowa instalacji wynosi 400 000 ton. Wnioskodawca określił ilość odpadów przewidzianych do przetwarzania jako 3089 Mg/rok, co stanowi dobową zdolność przerobową w wysokości: 3 089,00/365=8,463 (mniej niż 10 Mg/dobę). W tym stanie rzeczy, Marszałek uznał w świetle § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, że przedsięwzięcie to winno zostać zakwalifikowane jako potencjalnie znacząco oddziaływujące na środowisko, gdyż ilość odpadów przyjmowanych na dobę mniejsza jest, aniżeli 10 Mg, o których mowa w tym przepisie.
Wojewoda zaznaczył ponadto, że na wskazanym terenie brak jest możliwości prowadzenia przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko, spółka celowo dostosowała we wniosku zdolność przerobową instalacji w zakresie planowanego przetwarzania odpadów, aby nie naruszać zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co zostało odzwierciedlone również w załączniku nr 1 pn. Charakterystyka przedsięwzięcia (...) do stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko decyzji Prezydenta Miasta B. z 25.01.2022r., znak: WOŚiGK.6220.1.2021.
W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że sformułowanie "mogące przyjmować" użyte w § 2 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia dotyczy możliwości technicznych instalacji, a nie deklarowanej przez wnioskodawcę ilości odpadów (3089 Mg/rok). Wnioskodawca może chcieć przetwarzać mniejsze ilości odpadów, ale nie zmienia to samej kwalifikacji instalacji, która wynika z danych technicznych instalacji. Wskazane we wniosku parametry instalacji do przetwarzania odpadów kwalifikują instalację do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dostosowanie ilości przetwarzanych odpadów, aby nie naruszać zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia organu z właściwej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie.
Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.
W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach).
W tej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednak, że inwestor uzyskał ostateczną decyzję Prezydenta z 25.01.2022 r., znak: WOŚiGK.6220.1.2021 stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast stanowisko Starosty opiera się w istocie na kwestionowaniu zgodności z prawem decyzji Prezydenta z 25.01.2022 r., która pozostaje w obrocie prawnym. Stwierdza ona brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia, które podlegało kwalifikacji prawnej na podstawie danych wskazanych przez inwestora. Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania tej kwalifikacji przez Starostę na etapie wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, ponieważ zezwolenie to musi być zgodne z wydaną decyzją środowiskową. Kwestia ta ma to o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze. zm.), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy. W art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej wskazano między innymi, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów, musi zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli którykolwiek z organów pozostających w sporze kwestionuje rozstrzygnięcie i ustalenia decyzji środowiskowej, to jest uprawniony do wystąpienia do właściwego organu w przewidzianym do tego trybie o usunięcie ewentualnych uchybień. Dopóki jednak w obrocie prawnym pozostaje decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a więc także w zakresie kwalifikacji prawnej planowanego do realizacji przedsięwzięcia.
W tej sprawie oznacza to, że organem właściwym w sprawie jest Starosta stosownie do art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI