III OW 124/23

III OW 124/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 15 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Małopolskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Małopolskiego a Prezydentem Miasta Nowego Sącza w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza postanawia: wskazać Marszałka Województwa Małopolskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Marszałek Województwa Małopolskiego wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Nowego Sącza w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji mas bitumicznych, eksploatowanej przez X Sp. z o. o. Sp. K., ul. [...] – poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Nowego Sącza jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że pismem z dnia 13 czerwca 2023 r., znak: [...], Prezydent Miasta Nowego Sącza, przekazał na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. do Marszałka Województwa Małopolskiego wniosek ww. Spółki o wskazanej wyżej treści. Konieczność uzyskania przez Spółkę nowego pozwolenia związana była z nachodzącym terminem wygaśnięcia obecnego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji wytwórni mas bitumicznych, wydanego przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza w dniu 5 marca 2013 r., znak: [...]. Wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przedmiotowej instalacja służącej do produkcji mas bitumicznych dla Spółki jest wymagane, ponieważ nie jest działalnością wymienioną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. z 2010 r. Nr 130, poz. 881).
Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 poz. 1839 z późn. zm.) instalacje do produkcji mas bitumicznych kwalifikowane są jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w związku z tym w sprawach przedsięwzięć dotyczących tych instalacji nie jest właściwy marszałek, lecz starosta. Wskazana przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza podstawa prawna tj. art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 z późn. zm.) – dalej: "P.o.ś." w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia, nie powinna mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż podstawową działalnością przedmiotowej instalacji jest wytwarzanie mas bitumicznych, a nie jak wskazano we wniosku przetwarzanie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów innych niż wymienione w pkt 41 i 46, w ilości nie mniejszej niż 10 ton na dobę. Spółka do produkcji mas bitumicznych wykorzystuje odpady, przetwarzając je w ilości większej niż 10 Mg/dobę, ale nie zmienia to faktu, że jej podstawową działalność stanowi instalacja do produkcji mas bitumicznych, a zatem jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którego głównym, a zarazem jedynym przedmiotem działalności jest wytwarzanie mas bitumicznych. Spółka zajmująca się wytwarzaniem mas bitumicznych, w swojej działalności wykorzystuje odpady w procesie odzysku lub recyklingu, nie wpływa na fakt, że stanowi ona instalację do produkcji mas bitumicznych. Działania, związane z przetwarzaniem odpadów, stanowią jeden proces technologiczny mający na celu przede wszystkim produkcję mas bitumicznych, prowadzony w instalacji kwalifikowanej jako instalacja określona w § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia z 2019 r.
W związku z powyższym zdaniem wnioskodawcy w niniejszej sprawie właściwym organem do wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji mas bitumicznych, mając na uwadze, że instalacja do produkcji mas bitumicznych zgodnie § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia z 2019 r., kwalifikowana powinna być jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - powinien być Prezydent Miasta Nowego Sącza.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Nowego Sącza wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Małopolskiego, jako organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu Prezydent Miasta Nowego Sącza wskazał, że nie kwestionuje uwagi wnioskodawcy odnośnie kwalifikacji instalacji do produkcji mas bitumicznych jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jednak zauważa, iż Marszałek Województwa Małopolskiego w rzeczonym wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie podał żadnego dowodu na twierdzenie, iż "podstawową działalnością przedmiotowej instalacji jest wytwarzanie mas bitumicznych" oraz że "głównym, a zarazem jedynym przedmiotem działalności jest wytwarzanie mas bitumicznych". Ponadto, tezy te nie znajdują także potwierdzenia w żadnej z wydanych przez Marszałka Województwa Małopolskiego decyzji zmieniających zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, w których w następujący sposób określa wydajność instalacji (pkt II.7 decyzji): "Roczna moc przerobowa instalacji do przetwarzania odpadów - instalacji typu [...] do produkcji mas bitumicznych wynosi [...]Mg."
Zdaniem Prezydenta Miasta Nowego Sącza na uwagę zasługuje również fakt, iż na terenie zakładu, gdzie jest eksploatowana przedmiotowa instalacja do produkcji mas bitumicznych, eksploatowana jest odrębna instalacja, tj. kruszarka rozdrabniająca do obróbki mechanicznej odpadów (o wydajności [...] Mg/h), zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Przedmiotowy wniosek spółki X Sp. z o.o. Sp. K. o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza dotyczy wyłącznie instalacji wytwórni mas bitumicznych typu [...]. Wniosek swym zakresem, w tym schemat technologiczny, bilans masowy, wyszczególnienie wykorzystywanych materiałów surowców i paliw, opis stosowanych urządzeń i technologii, nie obejmuje kruszenia w kruszarce do obróbki mechanicznej odpadów. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.) – dalej: "ustawa ocenowa".
Doprecyzowując informacje zawarte w zawiadomieniu z dnia 13 czerwca 2023 r. Prezydent podał, iż eksploatowana przez ww. Spółkę instalacja do przetwarzania odpadów w kruszarce zlokalizowana jest na działkach ew. nr: [...] w obr. [...]. Z informacji zawartej we wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wynika, że instalacja do produkcji mas bitumicznych znajduje się na działce ew. nr [...] w obr. [...], na terenie zakładu położonego na działkach ew. nr: [...] w obr. [...]. Zatem na terenie zakładu, gdzie jest eksploatowana instalacja do wytwarzania mas bitumicznych, objęta wnioskiem o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, eksploatowana jest także odrębna instalacja do przetwarzania odpadów, kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zdaniem Prezydenta Miasta Nowego Sącza, organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do produkcji mas bitumicznych, jest Marszałek Województwa Małopolskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach, organem właściwym jest:
1) marszałek województwa:
a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
c) dla instalacji komunalnych,
d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
2) starosta - w pozostałych przypadkach.
Na gruncie powyżej wskazanych przepisów, problematyczną kwestię stanowi kwalifikacja przedsięwzięcia znajdującego się na terenie zakładu przedsiębiorcy, gdzie eksploatowana jest instalacja do produkcji masy bitumicznej, z punktu widzenia oddziaływania na środowisko (wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza).
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach odpadów innych niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.). Z kolei zgodnie z § 3 pkt 20 ww. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji mas bitumicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniach tut. Sądu z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OW 112/21 (LEX nr 3347546) oraz z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OW 101/21 (LEX nr 3338627), zgodnie z którym o kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie decyduje ilość magazynowanych odpadów, czy też faktyczna ilość przetwarzanych odpadów, lecz okoliczność, że instalacja taka może przyjąć odpady w ilości nie mniejszej niż 10 ton na dobę.
Wobec powyższego, z uwagi na wskazane parametry instalacji do przetwarzania odpadów dotyczące możliwości ich przetwarzania nie mniejszej niż 10 ton na dobę, przedsięwzięcie objęte wnioskiem Spółki należy zakwalifikować zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. jako mogąco zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Kwalifikacja, jakiej domaga się Marszałek Województwa Małopolskiego byłaby uzasadniona tylko wówczas, gdyby do produkcji w instalacji mas bitumicznych nie używano odpadów.
Tym samym właściwym organem w sprawie będzie Marszałek Województwa Małopolskiego, na podstawie art. 378 ust. 2a pkt 1 P.o.ś.
Z tych względów, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.