III OSK 997/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów najmu i faktur, uznając, że organ nie wykazał wystarczająco, iż informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Skarżący zwrócił się o udostępnienie skanów umów najmu i faktur za czynsz. Organ odmówił, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy najemców. WSA oddalił skargę, uznając argumentację organu. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób skonkretyzowany, iż żądane informacje posiadają wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, a także nie przeprowadził analizy umów.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie skanów umów najmu lokali w budynku dworca oraz faktur za czynsz. Organ administracji publicznej odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy najemców, zgodnie z art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sąd pierwszej instancji uznał tę argumentację za zasadną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że organ nie wykazał w sposób wystarczający i skonkretyzowany, iż żądane informacje posiadają wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy. Podkreślono, że samo oświadczenie podmiotu zobowiązanego nie jest wystarczające, a konieczne jest wykazanie realnej wartości gospodarczej informacji oraz podjęcie działań w celu zachowania ich poufności. Sąd wskazał również na wadliwość uzasadnienia decyzji administracyjnej, które nie zawierało wskazania faktów uznanych za udowodnione i dowodów, na których się oparł. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nie wykaże w sposób skonkretyzowany, że informacje te posiadają realną wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, a także nie przeprowadzi analizy umów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał wystarczająco, iż informacje o kosztach najmu i fakturach mają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy. Samo oświadczenie o poufności nie wystarcza, a konieczne jest wykazanie realnej wartości i podjęcie działań w celu zachowania poufności. Sąd wskazał również na wadliwość uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa, obejmująca informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane i których poufność jest aktywnie chroniona.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał w sposób skonkretyzowany, że żądane informacje posiadają wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy. Uzasadnienie decyzji administracyjnej było wadliwe, nie zawierało wskazania faktów i dowodów. Organ nie przeprowadził własnych ustaleń faktycznych, opierając się na materiale dowodowym zebranym w innym postępowaniu przez inny podmiot.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że wskazane przez niego informacje stanowią tajemnicę za względu na wartość gospodarczą czy inwestycyjną. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy przy wnioskach o dostęp do informacji publicznej, wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnych, analiza umów pod kątem ochrony informacji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dostępem do informacji publicznej i ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście tajemnicy przedsiębiorcy, co jest istotne dla wielu firm i obywateli. Wyrok NSA precyzuje wymogi dowodowe dla organów.
“Czy dane o czynszu najmu to tajemnica? NSA wyjaśnia, jak udowodnić ochronę informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 997/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-03-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Przemysław Szustakiewicz Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SA/Wa 1304/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-30 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 ust. 2, art. 16, art. 17 ust.1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7 art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt.4 i § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 1233 art. 11 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j) Dz.U. 2026 poz 143 art. 185 § 1, art. 203 pkt. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej, skargi kasacyjnej J.J., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1304/22, w sprawie ze skargi J.J., na decyzję P. Sp. z o.o. w L., z dnia 19 lipca 2022 r. nr P-TT-1457/2022, w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, , 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w L. na rzecz J.J. kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wnioskiem z 14 czerwca 2022 r. J.J. (dalej: skarżący) zwrócił się do P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej: podmiot zobowiązany) o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1. "skanów wszystkich zawartych do tej pory umów najmu lokali w budynku dworca, stanowiącego część Centrum Komunikacyjnego w L. przy ul. [...]. 2. skanów faktur wystawionych w ostatnim zamkniętym księgowo miesiącu za czynsz najmu lokali w budynku dworca stanowiącego część Centrum Komunikacyjnego w L. przy ul. [...]". We wniosku wskazano, że informacje mają zostać przekazane w formie skanów dokumentów na skrzynkę ePUAP, z której nadesłano wniosek. Decyzją z 19 lipca 2022 r. podmiot zobowiązany na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 902 t.j., dalej: "u.d.i.p.") orzekł o odmowie udostępnienia żądanych informacji. Uzasadniając decyzję powołano, że w dniu 19 maja 2022 r. skarżący skierował wniosek o tożsamym zakresie do K. Sp. z o.o. (dalej: spółka), która na podstawie umowy konsorcjum zawartej między podmiotem zobowiązanym, a spółką prowadzi pełną obsługę administracyjną spraw związanych z najemcami lokali w budynku dworca, którego dotyczył wniosek. Złożony wniosek został załatwiony przez spółkę decyzją z 13 czerwca 2022 r., w której na podstawie art. 16 i art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmówiono udostępnienia informacji publicznej dotyczącej lokalu [...] położonego w Centrum Komunikacyjnym w L., ul. [...] w zakresie określonym we wniosku. Jako że podział kompetencji między konsorcjantami został jasno określony w umowie, tym samym podmiot zobowiązany nie posiadał prawnej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z 14 czerwca 2022 r. Jako podstawę odmowy podmiot zobowiązany wskazał na konieczność zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa najemców, uregulowanej w art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1223, dalej "u.z.n.k.") uznając, że czynsz najmu stanowi dla najemców istotną wartość gospodarczą, bowiem pozyskanie tej informacji przez innego przedsiębiorcę może zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski. Podkreślono również, że w umowach najmu wynajmujący zastosowali szczególne środki mające na celu zachowanie poufności wymaganych informacji, wskazując, iż kwestie administracyjno-biurowe związane z obsługą najemców, istotnie powiązane z ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa, będą realizowane przez spółkę w celu ograniczenia dostępu do tych informacji. Wyrokiem z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1304/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę na ww. decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych dokonał wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" wskazując, że składają się na nią dwie przesłanki – materialna (np. opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalna (wola utajnienia informacji), a podmiot zobowiązany wykazał je prawidłowo. Przy przesłance materialnej uznano, że podmiot zobowiązany zasadnie przyjął, że informacje o kosztach z umów najmu i faktur mogłyby zachęcić konkurencyjne dla wynajmujących podmioty do składania do podmiotu zobowiązanego ofert przewyższających dotychczasowy czynsz najmu po to, aby usunąć je z rynku lokalowego. Natomiast w zakresie przesłanki formalnej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że została uzewnętrzniona przez podmiot zobowiązany wola utajnienia tych informacji. Słusznie zatem odmówiono dostępu do żądanych danych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zaś zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., w związku z art. 77 § 1 k.p.a., w związku z art. 80 k.p.a., w związku z art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustaleń w zakresie, czy informacje o które wystąpił skarżący kasacyjnie są informacjami stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa, tzn. są informacjami posiadającymi wartość gospodarczą, jak również nie przeprowadzono i nie poddano ocenie żadnego dowodu potwierdzającego ten fakt, zaś zaskarżona decyzja nie posiadała uzasadnienia faktycznego, tj. wskazania faktów uznanych za udowodnione oraz dowodów, którym przypisano wiarygodność, 2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. – poprzez powołanie niepełnej podstawy prawnej decyzji z 19 lipca 2022 r., nr P-TT-1457/2022, która to decyzja odmawiała udostępnienia informacji publicznej, tj. z pominięciem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co skutkowało wydaniem decyzji z pominięciem wymogów art. 107 § 1 k.p.a., a które to uchybienie, pomimo jego niepowołania przez skarżącego w skardze, winno być wzięte pod uwagę przez Sąd z urzędu, co skutkowało brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji i oddaleniem skargi, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483) – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej na wniosek, w sytuacji gdy informacje te mogły być udostępnione i nie zachodziło ograniczenie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, a w konsekwencji odmowę udzielenia informacji z pominięciem zasady proporcjonalności, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 2 u.z.n.k. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje o których udostępnienie wnioskowano, spełniają wszystkie przesłanki wymienione w przywołanym przepisie, w tym posiadają wartość gospodarczą (która to przesłanka nie została udowodniona), a tym samym mogą być traktowane jako informacje będące tajemnicą przedsiębiorstwa i podlegają ograniczeniom w ich udostępnieniu, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w zakresie udostępnienia skanów umów najmu lokali w budynku dworca oraz skanów faktur wystawionych w ostatnim zamkniętym księgowo miesiącu za czynsz najmu lokali w budynku dworca są informacją, która podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, co skutkowało odmową udzielenia informacji publicznej, a ostatecznie oddaleniem skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinął postawione zarzuty wskazując, że podmiot zobowiązany nie dokonał żadnych ustaleń, odnoszących się do tego że informacje objęte według podmiotu zobowiązanego tajemnicą przedsiębiorstwa stanowią dla niego wartość gospodarczą, a jedynie ograniczył się do ogólnych wniosków o ewentualnych skutkach ujawnienia tych informacji. Co więcej nie przeprowadzono żadnych własnych ustaleń faktycznych, opierając się na materiale dowodowym zebranym w innym postępowaniu, przez inny podmiot, mimo że to na podmiocie zobowiązanym spoczywa odpowiedzialność wykazania, że żądana informacja ma dla niego wartość ekonomiczną. Nie zostało również wyjaśnione dlaczego informacje będące przedmiotem wniosku posiadają wartość gospodarczą, przez co niewłaściwie zastosowany został art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W ocenie skarżącego samo oświadczenie podmiotu zobowiązanego nie wystarcza, aby mogło ono zostać zakwalifikowane jako posiadające wartość gospodarczą. Ponadto Sąd pierwszej instancji pominął w swoich rozważaniach powołanie pełnej podstawy prawnej wydania decyzji, co miało w ocenie skarżącego wpływ na wynik sprawy, z uwagi na możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną podmiot zobowiązany wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Odpowiedź zawierała również wniosek o zwrot kosztów postępowania oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13; 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04; 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie koncentrują się na dwóch kwestiach, tj. na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewskazaniu faktów uznanych za udowodnione i dowodów, którym przypisano walor wiarygodności (zarzut pierwszy), na przyjęciu niepełnej podstawy prawnej decyzji podmiotu zobowiązanego, zaskarżonej przez skarżącego (zarzut drugi). Zarzuty te należy uznać za trafne. W szczególności w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. racje ma skarżący, bowiem stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony, a sama decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie spełnia wymagań w zakresie uzasadnienia faktycznego. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepisy u.d.i.p. przewidują zaledwie kilka przypadków kiedy możliwa jest odmowa udostępnienia informacji publicznej. Wśród tych wyjątków są: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (brak wykazania szczególnego interesu w udostępnieniu informacji o charakterze przetworzonym), art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (ochrona prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy), art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (niemożliwa forma lub sposób udostępnienia informacji). Podmiot zobowiązany, do którego trafił wniosek o udzielenie informacji publicznej jest w ww. przypadkach na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. zobligowany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji (art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) albo do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), a regulacja ta na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. ma również zastosowanie do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej. W przedmiotowej sprawie podmiot do którego wpłynął wniosek uznał, że bezspornym jest, że wniosek stanowiący podstawę prowadzonego postępowania dotyczył informacji publicznej. Stwierdził natomiast, że z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa najemców zaistniały warunki do wydania decyzji odmownej. Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja legalna pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" została zawarta w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., zgodnie z którym przez pojęcie to rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W świetle tego przepisu, dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej ze wskazanych przesłanek dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Omawiane pojęcia w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy, na co słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Podkreślić należy, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (zob. wyrok NSA z 22.06.2017 r. I OSK 2347/15). Nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że wskazane przez niego informacje stanowią tajemnicę za względu na wartość gospodarczą czy inwestycyjną. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. W niniejszej sprawie uzasadnienie objęcia żądanych informacji klauzulą poufności zostało oparte wyłącznie na ogólnym twierdzeniu, że zawarte w nich informacje – w szczególności dotyczące kosztów najmu oraz uprawnień najemcy – posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, ponieważ odnoszą się do prowadzonej przez niego działalności. Organ nie wykazał jednak, dlaczego ujawnienie tych informacji miałoby prowadzić do powstania realnej, a nie jedynie hipotetycznej, szkody po jego stronie. Co istotne, organ nie przytoczył ani nie dokonał analizy poszczególnych postanowień umowy konsorcjum, na którą się powołał oraz postanowień umów najmu – ani w toku postępowania administracyjnego, ani również w postępowaniu sądowym. Jak słusznie wskazano w wyroku WSA w Warszawie z 5 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1091/22 potwierdzonym następnie wyrokiem NSA z 3 października 2024 r. sygn. akt III OSK 607/23 umowy najmu oprócz określenia wysokości stawek czynszu oraz okresu trwania umowy, zawierają również inne postanowienia, które właściwe są dla umów cywilnych tego rodzaju, np. regulacje dotyczące praw i obowiązków stron, sposobu płatności czynszu, skutków zwłoki w jego zapłacie, terminów wypowiedzenia najmu. Podmiot zobowiązany w niniejszej sprawie rozpoznając wniosek skarżącego takiej analizy nie przeprowadził przyjmując, że cała umowa najmu objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy, co uznać należało za zbyt daleko idące stanowisko. W określonych sytuacjach bowiem tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić jedynie pewne elementy umów, a wówczas umowy mogą zostać udostępnione po dokonaniu anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. Brak jest zatem podstawy pozwalającej na zweryfikowanie zasadności przyjętej kwalifikacji całej umowy jako objętej tajemnicą przedsiębiorstwa. W kontekście naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. należy wyjaśnić, że zgodnie z tym przepisem "[u]zasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Do naruszenia tego przepisu dochodzi zatem wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, w nim wymienionych albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy (por. np. wyroki NSA z: 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 980/21, z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1959/24, z 27 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 646/25). Z taką sytuacją jak już wskazano wcześniej mamy do czynienia w zaskarżonej decyzji. Nie sposób też uznać, że podmiot zobowiązany wywiązał się z obowiązku prawidłowego uzasadnienia podjętej decyzji wskazując, że podziela stanowisko wyrażone w decyzji Spółki z 13 czerwca 2022 r. Nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, że drugą stroną postępowania był w tym przypadku ten sam skarżący, którego dotyczyła ww. decyzja. Okoliczność taka nie może powodować, że standardy wynikające z k.p.a. wobec aktu administracyjnego jakim jest decyzja, nie muszą być spełnione. Stanowisko Sądu pierwszej instancji należy więc uznać za błędne. Ponadto w enumeratywnym wyliczeniu podstaw prawnych wydania zaskarżonej decyzji nie wskazano wprost na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jako podstawę rozstrzygnięcia poprzestając jedynie na art. 16 i 17 u.d.i.p., które określają ogólną kompetencje do wydania takiego aktu. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. nie został więc prawidłowo zastosowany, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do wniosku, że podstawa rozstrzygnięcia nie jest możliwa do ustalenia, w szczególności, że z treści uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, iż organ oparł odmowę udostępnienia informacji na przesłance ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Jako że zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się uzasadnione, toteż Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł rozważać kwestii naruszenia prawa materialnego. Takie działanie miałoby bowiem przedwczesny charakter wobec wykazania wad przy ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy. Z tych względów na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Zaznaczyć należy, że wydany wyrok przesądza wyłącznie o wadliwości wydanej przez podmiot zobowiązany decyzji z przyczyn wskazanych powyżej, nie oznacza natomiast obowiązku uwzględnienia wniosku, lecz wskazuje na konieczność jego ponownego załatwienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI