Orzeczenie · 2025-06-12

III OSK 993/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-12
NSAAdministracyjneWysokansa
policjadyscyplina służbowakara dyscyplinarnapostępowanie dyscyplinarneustawa o PolicjiNSAWSAobciążenie pracąterminowośćobowiązki służbowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił orzeczenia dyscyplinarne wobec policjanta M. P. Policjantowi zarzucono bezczynność w trzech postępowaniach (RSD-272/20, RSD-415/20, RSD-435/20) i wymierzono mu karę nagany. WSA uznał, że postępowanie dyscyplinarne było wadliwe, ponieważ organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego. Wskazano na brak precyzyjnych dat wydania poleceń i terminów ich wykonania w kartach nadzoru, a także na niewystarczającą ocenę obciążenia policjanta pracą. WSA podkreślił, że dla wykazania winy konieczne jest ustalenie obiektywnej możliwości wykonania poleceń i zawinionego ich niewykonania. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił obowiązek rzecznika dyscyplinarnego zebrania materiału dowodowego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych były niezasadne, a zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 132a pkt 2 ustawy o Policji) również nie mógł zostać uwzględniony, gdyż interpretacja sądu była zgodna z zasadami odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniach dyscyplinarnych, obowiązki organów i rzecznika dyscyplinarnego, ocena obciążenia pracą funkcjonariuszy, wymogi dotyczące zawinienia w dyscyplinie służbowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań dyscyplinarnych w Policji, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i winy mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, w szczególności dotyczące obciążenia policjanta pracą i możliwości wykonania poleceń, stanowi podstawę do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym obiektywnej możliwości wykonania poleceń i zawinionego ich niewykonania, stanowi naruszenie przepisów postępowania i może prowadzić do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy dyscyplinarne nie wykazały w sposób wystarczający, czy policjant miał obiektywną możliwość wykonania poleceń i czy ich niewykonanie było zawinione. Brak precyzyjnych ustaleń dotyczących obciążenia pracą i terminów wykonania poleceń uniemożliwił prawidłowe przypisanie winy.

Czy błędna wykładnia art. 132a pkt 2 ustawy o Policji przez Sąd pierwszej instancji, dotycząca pojęcia 'zawinienia' w kontekście winy nieumyślnej, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędna wykładnia nie została stwierdzona, a stanowisko Sądu pierwszej instancji było zgodne z zasadami odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował pojęcie winy nieumyślnej, wymagając obiektywnego ustalenia możliwości wykonania poleceń i obciążenia pracą. Skarga kasacyjna organu próbowała zdyskredytować własne wcześniejsze stanowisko.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego, uzasadnia uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niewystarczające zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego stanowi naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji i uzasadnia uchylenie orzeczeń.

Uzasadnienie

NSA podzielił ocenę WSA, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku rzecznika dyscyplinarnego. Brak było wystarczających dowodów na zawinione niewykonanie poleceń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną organu.

Przepisy (20)

Główne

u.P. art. 132 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o Policji

Naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niewykonaniu polecenia.

u.P. art. 135e § ust. 1

Ustawa o Policji

Obowiązek zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy przez rzecznika dyscyplinarnego.

u.P. art. 132a § pkt 2

Ustawa o Policji

Definicja winy nieumyślnej w postępowaniu dyscyplinarnym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia orzeczenia organu administracji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia orzeczenia organu administracji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Pomocnicze

u.P. art. 132 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.P. art. 132 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Policji

Przepis materialny, błędnie wskazany jako procesowy w skardze kasacyjnej.

u.P. art. 133 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.P. art. 134 § pkt 2

Ustawa o Policji

u.P. art. 135j § ust. 1 pkt 3

Ustawa o Policji

u.P. art. 135a § ust. 1

Ustawa o Policji

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

Zarządzenie nr 30 KGP art. 15 § pkt 1

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji

Obowiązek terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań.

Zarządzenie nr 30 KGP art. 15 § pkt 2

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji

Obowiązek powiadamiania o okolicznościach utrudniających realizację zadań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym obciążenia policjanta pracą i możliwości wykonania poleceń. • Naruszenie przez organy dyscyplinarne obowiązku zebrania materiału dowodowego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego (art. 135e ust. 1 ustawy o Policji). • Brak precyzyjnych dat wydania poleceń i terminów ich wykonania w kartach nadzoru. • Niewystarczająca ocena obciążenia policjanta pracą i możliwości wykonania poleceń.

Odrzucone argumenty

Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 oraz art. 135e ust. 1 ustawy o Policji). • Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z § 15 zarządzenia nr 30 KGP). • Zarzuty organu dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji. • Zarzut organu dotyczący błędnej wykładni art. 132a pkt 2 ustawy o Policji.

Godne uwagi sformułowania

Uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej. • Na rzeczniku dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. • Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. • Dla wykazania, że działanie policjanta było zawinione, należało ustalić, czy miał on obiektywną możliwość wykonania poleceń.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Hanna Knysiak - Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniach dyscyplinarnych, obowiązki organów i rzecznika dyscyplinarnego, ocena obciążenia pracą funkcjonariuszy, wymogi dotyczące zawinienia w dyscyplinie służbowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dyscyplinarnych w Policji, ale zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i winy mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i dowodzenie winy w postępowaniach dyscyplinarnych, nawet wobec funkcjonariuszy służb mundurowych. Podkreśla znaczenie prawdy obiektywnej i możliwości obronnych.

Policjant ukarany naganą, ale sąd uchyla decyzję. Kluczowe okazało się obciążenie pracą i brak dowodów winy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst