III OSK 2369/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-18
NSAochrona środowiskaŚredniansa
wstrzymanie wykonaniazarządzenie pokontrolneodpadyochrona środowiskapostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA odmówił wstrzymania wykonania zarządzenia pokontrolnego, uznając, że nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia WSA.

Spółka E. sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego Inspektora Ochrony Środowiska, powołując się na ryzyko znacznej szkody. WSA wcześniej odmówił wstrzymania, a NSA uznał, że nie pojawiły się nowe okoliczności uzasadniające zmianę tej decyzji, zwłaszcza że spółka nie wykazała konkretnych kosztów ani sytuacji finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki E. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Spółka argumentowała, że wykonanie zarządzenia może spowodować trudne do odwrócenia skutki, takie jak konieczność korekty sprawozdań rocznych. Sąd przypomniał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu już wcześniej odmówił wstrzymania wykonania tego zarządzenia, wskazując na brak uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania może być zmienione lub uchylone tylko w razie zmiany okoliczności. W ocenie NSA, spółka nie wykazała zaistnienia takich nowych okoliczności, a podniesione argumenty dotyczące kosztów korekty sprawozdań i opłat środowiskowych nie zostały wystarczająco sprecyzowane. Sąd zaznaczył również, że nie jest uprawniony do podważania stanowiska zawartego w prawomocnym postanowieniu WSA, które nie podlega kontroli NSA w tym trybie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia sądu niższej instancji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zmiana postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest możliwa tylko w razie zmiany okoliczności sprawy (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Wnioskodawca nie wykazał zaistnienia takich nowych okoliczności, a jedynie powtórzył argumenty, które już były przedmiotem oceny WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności można złożyć i będzie on rozpoznany przez sąd, jednakże sąd może odmówić uwzględnienia wniosku.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

p.p.s.a. art. 168 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy Sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przysługuje zażalenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę postanowienia WSA o odmowie wstrzymania wykonania. Niewykazanie przez spółkę konkretnych kosztów korekty sprawozdań i opłat środowiskowych. Prawomocność postanowienia WSA odmawiającego wstrzymania wykonania.

Odrzucone argumenty

Ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków związanych z koniecznością korekty rocznych sprawozdań i poświadczenia nieprawdy.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można być traktowany jak środek zaskarżenia zmiana okoliczności sprawy

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście powtarzających się wniosków i braku wykazania zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zmiany okoliczności i prawomocności postanowienia WSA. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników zajmujących się sprawami administracyjnymi, ale brakuje w niej nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2369/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 868/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-06-22
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 868/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 26 września 2022 r., nr WI.703.44.7.2022.bj.ka w przedmiocie odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 868/22, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a." oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w B. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 26 września 2022 r., nr WI.703.44.7.2022.bj.ka w przedmiocie odpadów.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionego zarządzenia pokontrolnego. Na uzasadnienie wniosku podniosła, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego przez Sąd do czasu rozpoznania skargi jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na konieczności korekty rocznych sprawozdań oraz poświadczenia nieprawdy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. prawomocnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonego zarządzenia przed rozpoznaniem skargi będzie wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Jakkolwiek skarżąca kasacyjnie nie wniosła wprost o zmianę powyższego postanowienia, to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego dotyczy kwestii, która została już ostatecznie rozstrzygnięta. W tym stanie rozpoznanie ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego musi nastąpić z uwzględnieniem art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wynikającą z powyższego przepisu przesłanką zmiany lub uchylenia orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zmiana okoliczności sprawy. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd, ponieważ wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (zaskarżonego(zarządzenia pokontrolnego) nie może być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia (szerzej zob. postanowienia NSA: z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1353/18, LEX nr 2578493 i z 28 lutego 2012 r. sygn. akt I GZ 24/12, LEX nr 1125340).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podane w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie świadczą o zaistnieniu przesłanki zmiany okoliczności sprawy. Przede wszystkim aktualne pozostaje stanowisko zawarte w postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, gdzie wskazano, że spółka nie wskazała nawet w przybliżeniu jakie są koszty dokonania korekty rocznych sprawozdań oraz w jakiej wysokości będzie musiała uiścić opłaty środowiskowe, jaka jest jej sytuacja finansowa oraz, czy poniesienie ww. niedookreślonych kosztów mogłoby zagrozić jej funkcjonowaniu. Stosownie do treści art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Od postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W konsekwencji postanowienie to nie podlega kontroli NSA na podstawie art. 168 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym "Mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy Sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano". Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do podważania stanowiska zawartego w prawomocnym postanowieniu WSA w Poznaniu z 19 stycznia 2023 r., a wobec niezaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 4 p.p.s.a. brak było podstaw do uznania, iż w sprawie wystąpiły jakiekolwiek nowe okoliczności uzasadniające udzielenie stronie ochrony tymczasowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI