Orzeczenie · 2026-02-27

III OSK 986/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-27
NSAAdministracyjneWysokansa
ćwiczenia wojskowepowołanieobowiązek wojskowystan zdrowiazwolnienie z ćwiczeńpostępowanie administracyjnesądy administracyjneNSAWSACWCR

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (CWCR) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o powołaniu K.K. do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych. WSA uznał, że organ administracji powinien był zbadać stan zdrowia skarżącego, który podnosił problemy zdrowotne, i rozważyć jego zwolnienie z ćwiczeń na podstawie § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał jednak zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia w sprawie ćwiczeń wojskowych. Zdaniem NSA, postępowanie w sprawie powołania na ćwiczenia wojskowe jest odrębne od postępowania w sprawie zwolnienia z tych ćwiczeń. Organ administracyjny jest uprawniony do weryfikacji obowiązku odbycia ćwiczeń, natomiast kwestia zwolnienia z uwagi na stan zdrowia lub inne uzasadnione okoliczności stanowi odrębną procedurę, należącą do właściwości dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień. NSA podkreślił, że skarżący nie mógł być zaliczony do grup ustawowo wyłączonych z obowiązku służby wojskowej. Ponadto, NSA zarzucił WSA naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie wyroku, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, do których odwołał się WSA. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę K.K., a także odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że wadliwe orzeczenie sądu pierwszej instancji było wyłączną przyczyną wniesienia skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że postępowanie w sprawie powołania na ćwiczenia wojskowe jest odrębne od postępowania w sprawie zwolnienia z tych ćwiczeń, oraz że organ administracji nie jest zobowiązany do badania stanu zdrowia w ramach procedury powołania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury powoływania na ćwiczenia wojskowe i zwolnienia z nich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji w postępowaniu o powołanie na ćwiczenia wojskowe jest zobowiązany do badania stanu zdrowia skarżącego i rozważenia jego zwolnienia z ćwiczeń, czy też kwestia ta stanowi odrębne postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia zwolnienia z ćwiczeń wojskowych stanowi odrębne postępowanie od procedury powołania na ćwiczenia. Organ administracyjny jest uprawniony do weryfikacji obowiązku odbycia ćwiczeń, natomiast zwolnienie z uwagi na stan zdrowia lub inne uzasadnione okoliczności należy do właściwości dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, łącząc postępowanie o powołanie z postępowaniem o zwolnienie z ćwiczeń. Obowiązek odbycia ćwiczeń jest realizowany poprzez kartę powołania, a ewentualne zwolnienie następuje w odrębnym trybie.

Czy organ administracji, w przypadku gdy skarżący podnosi problemy zdrowotne uniemożliwiające stawienie się na ćwiczenia, jest zobowiązany do wezwania go do sprecyzowania stanowiska na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odwołanie skarżącego jest jednoznaczne i zawiera dokumenty uzasadniające jego stanowisko, nie ma potrzeby dodatkowego wzywania do sprecyzowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że treść odwołania skarżącego była wystarczająco jasna, wskazując przyczyny, dla których uważał, że nie powinien być powołany na ćwiczenia, co wykluczało potrzebę stosowania art. 64 § 2 k.p.a.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające w kontekście odwołania do przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie było niewystarczające, ponieważ nie wskazywało konkretnych przepisów, co uniemożliwiało ocenę prawidłowości wykładni.

Uzasadnienie

NSA zarzucił WSA naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania konkretnego przepisu ustawy, do którego odwołał się sąd, co dezorientuje organ i uniemożliwia kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga K.K. została oddalona.

Przepisy (32)

Główne

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 28 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 101 § ust. 10

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 58 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.o.RP art. 58 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 58 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 63

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 71 § ust. 3-6

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

rozporządzenie art. 15 § ust. 6 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 6 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

rozporządzenie art. 15 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych

u.z.e.f.

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

WSA odwołał się do tej ustawy, ale nie wskazał konkretnego przepisu, co było podstawą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez WSA przepisów dotyczących odrębności postępowania w sprawie powołania na ćwiczenia wojskowe od postępowania w sprawie zwolnienia z tych ćwiczeń. • Niewystarczające uzasadnienie wyroku WSA, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia zwolnienia z ćwiczeń wojskowych stanowi odrębną procedurę, należącą do właściwości dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień. • Organ administracyjny jest uprawniony do weryfikacji obowiązku odbycia ćwiczeń, a nie do badania stanu zdrowia skarżącego w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sędzia

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie w sprawie powołania na ćwiczenia wojskowe jest odrębne od postępowania w sprawie zwolnienia z tych ćwiczeń, oraz że organ administracji nie jest zobowiązany do badania stanu zdrowia w ramach procedury powołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury powoływania na ćwiczenia wojskowe i zwolnienia z nich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście obowiązków wojskowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.

Czy organ wojskowy musi badać Twoje zdrowie, gdy Cię powołuje na ćwiczenia? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst