III OSK 984/23

III OSK 984/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1201/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-12
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1136
art. 136 i art. 136 b
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1201/22 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.K na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2022 r., II SA/Wa 1201/22, po rozpoznaniu skargi P.K. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 9 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby wojskowej, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej 31 stycznia 2022 r., a 25 lutego 2022 r. złożył wniosek o ustalenie prawa i comiesięczną wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 330, dalej: "ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych").
Decyzją z 14 marca 2022 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "Dyrektor WBE") odmówił przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Minister Obrony Narodowej (dalej: "organ drugiej instancji", "MON") decyzją z 9 maja 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji MON odnotował, że z posiadanej dokumentacji wynika, że skarżący pełnił nieprzerwaną służbę wojskową od 1 grudnia 2011 r. do 31 stycznia 2022 r., tj. przez okres 10 lat i 2 miesięcy. Niezależnie od tego pełnił także służbę w charakterze funkcjonariusza Biura Ochrony Rządu oraz funkcjonariusza Policji w Komendzie Głównej Policji w [...] przez okres ok. 5 lat i 8 miesięcy. Łączny okres służby skarżącego, tj. w wojsku i Policji wynosi ponad 15 lat.
Organ drugiej instancji podkreślił jednak, iż przepis art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej ma charakter bezwzględnie wiążący stanowiąc, że warunkiem uzyskania spornego świadczenia jest nieprzerwane pełnienie zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat. Zdaniem MON, skoro nieprzerwany okres służby wojskowej skarżącego wynosi 10 lat, to nie należy mu się przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby prawo do świadczenia pieniężnego. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy stanowi kadrę zawodową Sił Zbrojnych, zaś stosownie do treści art. 19 ustawy, żołnierz ten pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji.
W ocenie MON, okres służby w Policji nie jest okresem służby wojskowej na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji, stąd nie można jej zaliczyć do okresu pełnienia służby wojskowej, o którym mowa w art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 12 grudnia 2022 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaistniały spór sprowadza się do sposobu rozumienia pojęcia "zawodowej służby wojskowej". W tym zakresie Sąd Wojewódzki odnotował, że zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którą pełnią jako służbę stałą lub służbą kontraktową (ust. 1a). Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy zawiera definicję pojęcia "żołnierze zawodowi", którymi są żołnierze pełniący stałą albo kontaktową zawodową służbę wojskową.
Dokonując wykładni powyższych przepisów Sąd pierwszej instancji przyjął, iż zawodowa służba wojskowa pełniona jest wyłącznie jako czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, wynika to z art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w myśl którego powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje jedynie do służby stałej (na czas nieokreślony) lub do służby kontraktowej (na czas określony w kontrakcie). Zgodnie z art. 4 ustawy, żołnierz zawodowy stanowi kadrę zawodową Sił Zbrojnych, zaś stosownie do treści art. 19 ustawy, żołnierz ten pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji. Tym samym Sąd Wojewódzki uznał, że wobec braku definicji zawodowej służby wojskowej w katalogu zawartym w art. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, należy oprzeć się na art. 9 ustawy, który wprost stanowi od kiedy powstaje stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, doszedł do przekonania, że okres służby w Policji, czy też w charakterze funkcjonariusza BOR nie jest uznawany za okres równoznaczny z okresem służby pełnionej w wojsku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, na powyższe stanowisko bez wpływu pozostaje przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r., poz. 520 z późn. zm.), na który powoływał się skarżący, zgodnie z którym jako równorzędne ze służbą w Policji traktuje się okresy służby wojskowej, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury wojskowej. Analogiczny przepis obowiązuje w ustawie emerytalnej dotyczącej funkcjonariuszy Policji (art. 13 ust. 1 pkt. 2, Dz. U. z 2020 poz. 723). Powyższe ustawy regulują sytuacje prawną emerytów wojskowych i policyjnych oraz zawierają tożsame rozwiązania co do wprowadzenia wzajemności uznawania służby przy ustalaniu emerytury. Jednakże w ocenie Sądu Wojewódzkiego okoliczność, że takie rozwiązania zostały wprowadzone w zakresie uprawnień emerytalnych, nie może stanowić podstawy do ich przeniesienia w drodze analogii do świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niezaliczenie do okresu pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres piętnastu lat okresów udokumentowanej służby skarżącego w Biurze Ochrony Rządu oraz służby w Policji w sytuacji, gdy pełnienie służby w innych służbach mundurowych jest zaliczane żołnierzowi do stażu służby, od którego zależy nabycie uprawnień związanych ze służbą wojskową i ich wysokość,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez naruszenie art. 2 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieuprawnionym zróżnicowaniem w stosunku do skarżącego sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy przez cały okres służby pełnili ją jako służbę wojskową (w szczególności zawodową służbę wojskową) od sytuacji prawnej żołnierzy, którzy we wcześniejszym okresie pełnili ją w innych służbach mundurowych, zachowując ciągłość służby i nie nabywając żadnych uprawnień z tytułu zakończenia pełnienia służby w tychże formacjach lub służbach mundurowych,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący spełnił przesłanki do wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 wspomnianej ustawy. Jego wniosek zasługiwał zatem na pozytywne rozpatrzenie.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie istoty sprawy, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach, której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych W niniejszej sprawie skarga kasacyjna - wobec niedostrzeżenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przesłanek skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem pierwszej instancji - podlega rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów.
Zarzuty skargi kasacyjnej obejmują wyłącznie naruszenie prawa materialnego. Oparcie skargi kasacyjnej jedynie na zarzucie naruszenia prawa materialnego oznacza, że podstawą jej rozpoznania jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, co z kolei pozwala przyjąć stan faktyczny wskazany w zaskarżonym wyroku za w pełni miarodajny.
Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, można zaliczyć służbę w Biurze Ochrony Rządu i w Policji.
Prawo do otrzymania rocznego świadczenia w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej jest świadczeniem szczególnym, przysługującym zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi zawodowemu i stanowi rodzaj gratyfikacji za wieloletnią, nieprzerwaną czynną służbę wojskową. W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, jedno z tych świadczeń (art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Oznacza to możliwość uzyskania korzystniejszej dla beneficjenta kwoty. Ponadto żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5 ww. ustawy). Wypłata świadczenia możliwa jest jednak jedynie po spełnieniu przez żołnierza ściśle określonych w przepisach pragmatyki warunków.
Kwestie ustalenia prawa i wysokości spornego świadczenia reguluje art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do jego treści żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej (niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94), przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej). Świadczenie to przysługuje żołnierzowi (z zastrzeżeniem ust. 2-4), który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej).
Zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek: 1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ; 2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej; 4) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Z kolei z art. 96 ust. 4 ustawy pragmatycznej wynika, że świadczenie z art. 95 pkt 1 nie przysługuje żołnierzowi w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 5, a więc m.in. w sytuacji, gdy wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż dziesięć lat.
Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ww. ustawy, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6, tj. w sytuacji, gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 i 11-14 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, wskutek upływu terminu złożonego przez niego wypowiedzenia. Skarżący nie spełnił zatem kryteriów wyszczególnionych w art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej umożliwiających przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w sytuacji legitymowania się nieprzerwanym stażem służby krótszym niż wymagane 15 lat.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2011 r., I OSK 1076/10, a które to stanowisko jest obecnie utrwalone w orzecznictwie, z uregulowania art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej można wyciągnąć tylko jeden logiczny wniosek, a mianowicie taki, że zawarte w nim pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96. ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Stosownie do art. 94 ust. 3 ustawy do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej.
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem "czynna służby wojskowa". Jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby określenie to mogło obejmować także okres pełnienia służby w Policji, lub innych formacjach mundurowych. Brak definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa oznacza, że w przypadku istnienia jego definicji w innym akcie prawnym lub w innej gałęzi prawa należy oprzeć się na definicji legalnej (por. uchwała SN z 9 czerwca 1976 r., VI KZP 13/75; wyrok SN z 15 stycznia 1993 r., III AAN 89/92; wyrok TK z 19 października 1994 r., K 2/94). Zgodnie z definicją zawartą w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm.), obowiązującej do 23 kwietnia 2022 r., żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: 1) zasadniczą służbę wojskową; 2) przeszkolenie wojskowe; 3) terytorialną służbę wojskową; 4) ćwiczenia wojskowe; 5) służbę przygotowawczą; 6) okresową służbę wojskową; 7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Przywołane regulacje w sposób jednoznaczny wskazują, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, okres służby w Policji, jak też w innych formacjach mundurowych, nie był uznawany za okres równoznaczny z okresem służby pełnionej w wojsku dla potrzeb ustalenia prawa do spornego świadczenia. Zmiana stanu prawnego wynikająca z wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny pozostaje bez wpływu na interpretację powyższych, jednoznacznych w swej treści przepisów.
Przy określeniu należnego skarżącemu świadczenia nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z jego treści wprost bowiem wynika, że okresy służby w formacjach mundurowych, tj. Policja, Straż Graniczna, Biuro Ochrony Rządu, Służba Ochrony Państwa, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Wywiadu Wojskowego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego lub Urząd Ochrony Państwa, zalicza się jedynie do okresów, od których są uzależnione uprawnienia wymienione w art. 62 ust. 4 i art. 80 ust. 1 pkt 3 (tj. odpowiednio uprawnienia do: dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dodatku za długoletnią służbę wojskową). Przepis ten w sposób precyzyjny wskazuje, kiedy służba w Policji i w Biurze Ochrony Rządu uwzględniana jest przy ustalaniu uprawnień żołnierza pozostającego w czynnej służbie wojskowej. Powinien zatem być interpretowany ściśle do wskazanych w nim uprawnień, do których staż ten się zalicza. Dlatego też, skoro ww. przepis w żaden sposób nie odwołuje się do art. 95 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a tym samym do uprawnień żołnierza związanych z rocznym świadczeniem pieniężnym z tytułu zwolnienia ze służby, brak jest podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (zarzut 1) i ich niezastosowanie (zarzut 3), nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zauważenia przy tym wymaga, że zarzuty te są wzajemnie sprzeczne. Te same przepisy nie mogą być bowiem źle interpretowane i stosowane i jednocześnie objęte zarzutem ich niezastosowania. Zarzut 1. w istocie stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, który zaaprobował stanowisko organu, że skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – wskutek wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jak również pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres krótszy niż piętnaście lat. W sprawie nie miał zastosowania art. 96 ust. 2 powołanej ustawy, z uwagi na niespełnienie wymienionych w nim warunków.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji. W znaczeniu normatywnym zasada demokratycznego państwa prawnego wyraża szereg dyrektyw adresowanych do organów stanowiących i stosujących prawo, które mają znaczenie zwłaszcza w procesie wykładni prawa. Zasada demokratycznego państwa prawnego od początku jej obowiązywania w polskim porządku prawnym była traktowana jako źródło kolejnych zasad o bardziej szczegółowym charakterze (por. Piotr Tuleja. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Lex WKP 2019). Skarżący kasacyjnie, na co wskazuje uzasadnienie skargi kasacyjnej, w ramach omawianego zarzutu zarzuca w istocie naruszenie zasady równości. Podnosi bowiem nieuprawnione zróżnicowanie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy przez cały okres służby pełnili ją jako służbę wojskową (w szczególności zawodowa służbę wojskową) od sytuacji prawnej żołnierzy, którzy we wcześniejszym okresie pełnili ją w innych służbach mundurowych, zachowując ciągłość służby i nie nabywając żadnych uprawnień z tytułu zakończenia pełnienia służby w tychże formacjach lub służbach mundurowych.
Zasada równości w odniesieniu do legislatywy rozumiana jest w ten sposób, najogólniej rzecz ujmując, że "wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Ustalenie to wymaga analizy celu i treści aktu normatywnego, w którym zawarta została kontrolowana norma prawna" (zob. wyrok TK z 23 lutego 2010 r., P 20/09, OTK-A 2010/2/13). Przenosząc to na płaszczyznę stosowania prawa, zarzut naruszenia zasady równości można byłoby uznać za zasadny tylko wówczas, gdyby podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), z punktu widzenia danej regulacji prawnej, zostały potraktowane odmiennie przez organ stosujący prawo. Tak jednak w niniejszej sprawie nie było.
Kwestie ustalania świadczeń pieniężnych żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy innych służb mundurowych zostały uregulowane w odrębnych ustawach. Poszczególne formacje mundurowe, nie są kategorią jednolitą i dopuszczalne jest zróżnicowanie sytuacji prawnej ich funkcjonariuszy. Każda z formacji posiada odrębną regulację ustawową określającą jej charakter i zakres działania. Oznacza to, że poszczególne służby mają zamknięty katalog przepisów, zaś celem ustawodawcy było niekiedy odmienne uregulowanie obowiązków i przywilejów funkcjonariuszy różnych służb wobec na przykład zakresu i specyfiki ich zadań (por. wyrok NSA z 5 października 2010 r., I OSK 540/10). Powyższe odrębności uzasadniają występowanie zróżnicowania zarówno w zakresie dotyczącym statusu, jak i uprawnień funkcjonariuszy różnych służb, a także warunków dotyczących przejścia do poszczególnych służb. Odmienny status żołnierza zawodowego uzasadnia zróżnicowanie jego pozycji prawnej w porównaniu z funkcjonariuszem Policji czy też funkcjonariuszem pozostałych służb mundurowych. Zróżnicowanie to nie stanowi naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, bowiem odnosi się do różnych grup zawodowych, a nie do osób charakteryzujących się wspólną istotną cechę relewantną. O wspólnej cesze nie można też mówić w przypadku żołnierzy pełniących przez cały okres jedynie służbę wojskową i tych żołnierzy, którzy przeszli z innych służb mundurowych, w sytuacji gdy ich służba wojskowa nie trwała przez wymagany okres.
W konsekwencji uznać należy, że art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1-3 i 4-6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób całościowy regulował uprawnienia zwalnianych żołnierzy zawodowych w zakresie przyznawania im pieniężnych świadczeń rocznych, co oznacza, że nie powinien być interpretowany łącznie z art. 17a ust. 4 tej ustawy. Skoro ww. przepisy ustawy pragmatycznej nie stanowi, że okres służby w Policji winien zostać wzięty pod uwagę przy ustaleniu prawa do spornego świadczenia zawodowego, uprawnione jest stanowisko, iż w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przy wydawaniu decyzji nie uwzględniły służby skarżącego w Biurze Ochrony Rządu i w Policji przy określaniu okresu uprawniającego do należnej mu odprawy.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 § 1 p.p.s.a.