III OSK 970/23

III OSK 970/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 944/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-19
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wykładnię wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 158
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 970/23 w spawie ze skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 944/22 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr 333/Kadr/2022 w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić wniosek o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 970/23.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 944/22, oddalił skargę J.R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 kwietnia 2022 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 970/23, uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 10 lutego 2022 r., nr 1187 oraz zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.R. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 22 lipca 2025 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2025 r., dotyczących art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 914, dalej: "ustawa o SG"), zgodnie z którym, zwolnienie funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji, w przypadku określonym w art. 42 ust. 2 pkt 5, w razie niewyrażenia przez funkcjonariusza zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje po upływie 6 miesięcy, tzn. od kiedy należy liczyć 6 miesięcy i kiedy następuje upływ 6 miesięcy, po których następuje zwolnienie funkcjonariusza ze służby w rozumieniu art. 45 ust. 5 ustawy o SG.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek należało oddalić jako nieuzasadniony.
Zgodnie z art. 158 P.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Potrzeba dokonania wykładni, której podlega zarówno sentencja wyroku, jak i uzasadnienie zachodzi wówczas, gdy treść wyroku jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, czy też sposobu jego wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 299/07). Potrzeba dokonania wykładni może być wyłącznie następstwem wadliwego lub nie dość precyzyjnego sformułowania orzeczenia. Jeżeli zatem orzeczenie jest kompletne, zawiera rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, których treść ponadto, nie budzi wątpliwości, wniosek o jego wykładnię podlega oddaleniu (postanowienie NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 698/12, oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2010, art. 158, teza 4).
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lipca 2025 r. wskazał: "że zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o SG, zwolnienie funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji, w przypadku określonym w art. 42 ust. 2 pkt 5, w razie niewyrażenia przez funkcjonariusza zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje po upływie 6 miesięcy. Przepis ten ma charakter gwarancyjny, ponieważ stanowi swego rodzaju zabezpieczenie funkcjonariusza na okres pół roku, któremu po okresie przeniesienia do dyspozycji organ nie może zaproponować stanowiska równorzędnego z dotychczas zajmowanym. Gwarancyjny charakter tego przepisu polega na tym, że odstąpienie od jego zastosowania powinno następować w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Tymczasem w sprawie organy odstąpiły od jego zastosowania wobec skarżącego kasacyjnie w ogóle nie wskazując przyczyn, dla których tak postąpiły. Rozkazowi personalnemu z dnia 10 lutego 2022 r. natomiast nadano rygor natychmiastowej wykonalności przywołując, jako jego uzasadnienie "konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Straży Granicznej oraz realizacji jej ustawowych zadań, wynikających z upływu ustawowego okresu jednego roku pozostawiania w dyspozycji, braku możliwości mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe oraz niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe", czyli faktycznie powołano się na brzmienie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG. Gdyby przyjąć stanowisko organu, zaaprobowane przez WSA w Warszawie, oznaczałoby to, iż faktycznie w każdym wypadku zwolnienia funkcjonariusza na postawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG nie stosowałoby się art. 45 ust. 5 ustawy o SG, co w oczywisty sposób łamałoby gwarancyjny charakter tego przepisu. Uznać zatem należy, że w sprawie organy bezpodstawnie odstąpiły wobec skarżącego kasacyjnie od zwolnienia go ze służby po okresie sześciu miesięcy od niewyrażenia przez niego zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe – czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji."
Należy wskazać, że w uzasadnieniu tym, wbrew treści wniosku Sąd kasacyjny w ogólne nie poruszał kwestii od kiedy należy liczyć sześciomiesięczny termin, po którym następuje zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy o SG. W wyroku tym NSA podkreślił, że przepis art. 45 ust. 5 ustawy o SG ma gwarancyjny charakter, a odstąpienie od jego zastosowania powinno następować w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Tymczasem w sprawie organy w ogóle nie wskazały przyczyn, dla których odstąpiły od jego zastosowania. Jedynym uzasadnieniem było nadanie rozkazowi personalnemu z dnia 10 lutego 2022 r. rygoru natychmiastowej wykonalności przywołując, jako jego uzasadnienie "konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Straży Granicznej oraz realizacji jej ustawowych zadań, wynikających z upływu ustawowego okresu jednego roku pozostawiania w dyspozycji, braku możliwości mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe oraz niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe", czyli faktycznie powołano się na brzmienie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie wskazał, że zasadny był zarzut skargi kasacyjnej związany z zastosowaniem w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności. Przedmiotem rozważań NSA w tym zakresie był zatem brak uzasadnienia przez organ zastosowania w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Nie można zatem przyjąć, że treść fragmentu uzasadnienia wyroku, której wyjaśnienia domaga się organ, sformułowana jest w sposób niejasny, utrudniający zrozumienie przedstawionego uzasadnienia, ponieważ nie dotyczy ona w ogóle podniesionego we wniosku problemu.
Wskazać należy, że niedopuszczalne jest na mocy art. 158 P.p.s.a. uzupełnianie treści uzasadnienia wyroku, a do tego w istocie zmierza wniosek organu. Wykładnia wyroku nie może prowadzić do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia poprzez poszerzanie go o inne elementy. W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania (por. też postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1364/07).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek o wykładnię wyroku za niezasadny i na podstawie art. 158 w zw. art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.