III OSK 962/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.N. i D.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu i uruchomieniu instalacji do odzysku odpadów złomu (strzępiarki). Sąd kasacyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, wskazując na istotne uchybienia proceduralne i materialnoprawne. Kluczowe zarzuty dotyczyły wadliwej oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko. NSA stwierdził, że raport nie zawierał pełnej analizy oddziaływania całego zakładu, a jedynie ograniczony zakres wykorzystania instalacji strzępiarki, nie uwzględniając jej pełnej mocy przerobowej. Ponadto, raport nie spełniał wymogów dotyczących przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, co stanowiło naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Sąd kasacyjny zakwestionował również sposób, w jaki WSA ocenił zgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, że przepis art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymaga oceny zgodności, a nie tylko braku sprzeczności z planem. NSA zwrócił uwagę na pominięcie przez WSA istotnych zapisów planu miejscowego, w tym dotyczących zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących stanowić zagrożenie dla innych funkcji planu oraz kwestii uciążliwości dla terenów sąsiednich. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zobowiązując organy do związania się przedstawionymi wskazaniami prawnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, wymogów raportu środowiskowego, oceny zgodności z planem miejscowym oraz powiązań technologicznych przedsięwzięć.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i planu miejscowego w kontekście instalacji do odzysku odpadów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera analizy pełnej mocy przerobowej instalacji oraz nie uwzględnia powiązań technologicznych z istniejącym zakładem, może stanowić podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, raport musi zawierać pełną analizę oddziaływania całego przedsięwzięcia, uwzględniając jego moc przerobową i powiązania technologiczne z innymi instalacjami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ograniczenie analizy do częściowej mocy przerobowej instalacji i pominięcie powiązań technologicznych z istniejącym zakładem stanowi naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Czy raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie przedstawia racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, spełnia wymogi ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, raport musi zawierać co najmniej trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny alternatywny i racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że raport zawierał jedynie wariant proponowany przez inwestora i wariant alternatywny polegający na wydłużeniu czasu pracy, co nie spełnia wymogów ustawy, która wymaga przedstawienia co najmniej trzech wariantów, w tym najkorzystniejszego dla środowiska.
Czy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia przemysłowego na terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną z działalnością gospodarczą jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena zgodności wymaga analizy wszystkich przepisów planu, a nie tylko braku sprzeczności, uwzględniając zakazy lokalizacji przedsięwzięć mogących stanowić zagrożenie dla innych funkcji planu oraz kwestie uciążliwości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie ocenił zgodność z planem miejscowym, ograniczając się do braku sprzeczności i pomijając istotne zapisy planu dotyczące zakazów, uciążliwości oraz konieczności analizy wszystkich funkcji terenu.
Czy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach może być jednocześnie stroną postępowania, gdy gmina jest stroną?
Odpowiedź sądu
Tak, brak jest wyraźnej normy wyłączającej wójta, burmistrza lub prezydenta miasta od orzekania w sprawie, w której stroną jest jego gmina.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, że z mocy prawa dopuszczalne jest połączenie ról procesowych organu orzekającego i strony, gdy stroną jest gmina.
Przepisy (22)
Główne
u.i.o.ś. art. 3 § pkt 13
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przez przedsięwzięcie należy rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie.
u.i.o.ś. art. 59 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
u.i.o.ś. art. 66 § ust.1 pkt 5
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Raport o oddziaływaniu na środowisko musi zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska – wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
u.i.o.ś. art. 80 § ust. 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych.
u.i.o.ś. art. 82 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Organ wydając decyzję środowiskową określa istotne warunki realizacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 44
MPZP art. 7 § ust. 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
Zakaz lokalizowania na obszarze miasta przedsięwzięć w zakresie obiektów produkcyjnych i składów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu ich oddziaływania na środowisko, jeżeli ich lokalizacja stanowić będzie zagrożenie dla innych funkcji ustalonych planem.
MPZP art. 7 § ust. 3
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
MPZP art. 12 § ust. 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
Ustala się obowiązującą zasadę, że uciążliwości wynikające z użytkowania terenów lub budynków, nie mogą przenikać granic własności lub użytkowania.
MPZP art. 52 § ust. 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
MPZP art. 52 § ust. 2
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
MPZP art. 53 § ust. 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
MPZP art. 53 § ust. 4
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawierał pełnej analizy mocy przerobowej instalacji i powiązań technologicznych z istniejącym zakładem. • Raport nie przedstawiał racjonalnego wariantu alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska. • Ocena zgodności z planem miejscowym była powierzchowna i nie uwzględniała wszystkich istotnych zapisów planu.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że raport i decyzje organów były zgodne z prawem. • Organ odwoławczy i WSA uznały, że przedsięwzięcie jest zgodne z planem miejscowym. • WSA uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia organu, gdy gmina jest stroną.
Godne uwagi sformułowania
przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie • raport musi zawierać co najmniej trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny alternatywny i racjonalny najkorzystniejszy dla środowiska • ocena zgodności z planem miejscowym wymaga analizy wszystkich przepisów planu, a nie tylko braku sprzeczności
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, wymogów raportu środowiskowego, oceny zgodności z planem miejscowym oraz powiązań technologicznych przedsięwzięć."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i planu miejscowego w kontekście instalacji do odzysku odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z ochroną środowiska, procedurą wydawania pozwoleń i zgodnością z planami zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla wielu inwestycji.
“NSA uchyla decyzję środowiskową: kluczowe błędy w ocenie raportu i zgodności z planem miejscowym.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.