III OSK 957/23

III OSK 957/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Gl 795/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art. 26 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości A. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 795/22 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości A. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Z. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 22 kwietnia 2022 r. w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Prezydent Miasta Zawiercie decyzją z 19 stycznia 2022 r. nakazał skarżącemu usunięcie odpadów nielegalnie składowanych na działce nr ewid. [...]. W decyzji określono termin usunięcia odpadów – nie później niż dnia 31 grudnia 2022 r., wskazano listę zawierającą rodzaje odpadów przeznaczonych do usunięcia oraz określono sposób usunięcia odpadów.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z 22 kwietnia 2022 r. nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy odniósł się do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym posiadaczami przedmiotowych odpadów są osoby, które porzuciły odpady na działce nr ewid. [...] tj. S.M. oraz inne osoby, działające w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. W ocenie organu odwoławczego, to na skarżącym spoczywał ciężar przeprowadzenia dowodu w celu obalenia domniemania posiadania odpadów. Domniemanie to nie zostało obalone. Nie jest bowiem wystarczające podanie imienia i nazwiska danej osoby oraz kręgu innych nieokreślonych osób jako posiadaczy odpadów. Inne są przy tym cele postępowania administracyjnego, a inne postępowania karnego. Ustalenia organu I instancji dokonane w toku postępowania wskazują, że miejsce oznaczone w umowie najmu zawartej z S.M. nie pokrywa się z miejscem gdzie zgromadzono odpady. Natomiast przedmiotowa działka jest własnością Skarbu Państwa i została oddana w użytkowanie wieczyste skarżącemu.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję z 22 kwietnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Oddalając skargę Sąd I instancji na wstępie podzielił ustalenia faktyczne organów. Wyjaśnił, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.).
Celem ustawodawcy było stworzenie systemu pozwalającego na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Służyć ma temu wprowadzona przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach instytucja domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży zatem na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Ciężar przeprowadzenia dowodu w celu obalenia powyższego domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Tego domniemania skarżący w tej sprawie nie obalił. Żaden z dowodów, na które w toku postępowania powoływał się skarżący zdaniem Sądu nie był bowiem wystarczający. O tym, że posiadaczem odpadów był S.M. nie świadczy treść umowy najmu, zawartej ze skarżącym (jako wynajmującym) w dniu 28 września 2017 r., a rozwiązanej 9 marca 2018 r. Z treści tej umowy nie wynika bowiem wprost, żeby w jej ramach na udostępnionej powierzchni hali najemca składować miał przedmiotowe odpady. Ponadto jedynie część odpadów została złożona w tej części hali, która stanowiła przedmiot najmu. Natomiast pozostałą ich część złożono w części hali, której nie obejmowała wskazana powyżej umowa najmu.
Na obalenie domniemania nie pozwoliły również okoliczności związane z postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie w sprawie sygn. Po I [...], zakończonym skierowaniem do Sądu Okręgowego w Krakowie aktu oskarżenia (sygn. [...]). Postępowanie prowadzone przez Prokuraturę i sąd w sprawie karnej to odrębne postępowanie, gdzie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie winy, a jego celem jest ukaranie sprawcy czynu zabronionego. Natomiast odpowiedzialność administracyjna wynika już z samego faktu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym i ma na celu doprowadzenie do ich usunięcia. Brak jest podstaw, żeby oczekiwać na efekty postępowania karnego w sprawie przeciwko oskarżonemu o nielegalne umieszczenie odpadów na nieruchomości. Natomiast art. 26 ust. 3c ustawy o odpadach pozwala na obciążenie w przyszłości obowiązkiem usunięcia odpadów również innego posiadacza odpadów.
W ocenie Sądu I instancji, nie mogły odnieść również skutku zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania. Organy podjęły wszelkie niezbędne czynności wyjaśniające, gromadząc wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.
Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.). Względu ekonomiczne ani finansowe nie stanowią bowiem przeszkody powodującej niewykonalność decyzji w rozumieniu tego przepisu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z:
a) art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji dokonania przez organy ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że skarżący jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach i jest odpowiedzialny za odpady
b) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym szczególności próby ustalenia przez Sąd I instancji w ślad za organami, kto jest odpowiedzialny za porzucone odpady.
c) art. 156 § 1 pkt 4) k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy skierował decyzję do osoby niebędącej stroną w sprawie tj. do skarżącego.
d) art. 156 § 1 pkt 5) k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji wydania decyzji niewykonalnej i której niewykonalność ma charakter trwały,
e) art. 28 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organy uznały, że skarżącemu przysługuje przymiot strony, kiedy faktycznie stroną postępowania powinien być S.M. oraz inne osoby działające w ramach zorganizowanej grupy przestępczej.
f) art. 7a § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy pomimo wątpliwości co do treści normy prawnej określającej, kogo należy uznać za posiadacza odpadów, nałożono na skarżącego obowiązek usunięcia odpadów.
Po drugie, art. 174 pkt 2 w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia, polegające na niewskazaniu jaki stan faktyczny Sad I instancji przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia, niedokonaniu pełnej oceny jurysdykcyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego pod kątem zarzucanych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, lakonicznym i zdawkowym odniesieniu się do zarzutów podniesionych w skardze, sprowadzającego się do przytoczenia treści przepisów prawa materialnego.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Po pierwsze, art. 174 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z:
a) art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że posiadaczem odpadów jest skarżący,
b) art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez uznanie, że posiadaczem odpadów jest podmiot, który nie był i nie jest wytwórcą odpadów i nie wszedł w ich posiadanie,
c) art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że posiadaczem odpadów jest skarżący, kiedy faktycznie doszło do obalenia domniemania prawnego wynikającego z tego przepisu,
d) art. 366 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, dalej: k.c.) przez zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący objął odpady w posiadanie,
e) art. 27 ust. 1, 2, 3, 3a, 3b i 4 ustawy o odpadach przez niezastosowanie, polegające na przyjęciu że skarżący objął odpady w posiadanie i ponosi odpowiedzialność za ich gospodarowanie, kiedy faktycznie wytwórca odpadów niebezpiecznych zostaje zwolniony z odpowiedzialności za gospodarowanie tymi odpadami z chwilą przekazania ich do ostatecznego procesu odzysku lub ostatecznego procesu unieszkodliwienia przez posiadacza odpadów prowadzącego taki proces,
f) art. 366 k.c. przez jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący objął odpady w posiadanie, pomimo że z logicznego, prawidłowo ocenianego, wzajemnie się uzupełniającego materiału dowodowego wynika, że skarżący nigdy nie miała zamiaru objęcia porzuconych odpadów w posiadanie, tj. nigdy nie wyraził woli wykonywania względem odpadów określonego prawa,
g) art. 366 k.c. rzez jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący objął odpady w posiadanie, kiedy orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że z istoty posiadania wynika, że musi mieć ono pewne cechy stabilności, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca;
h) art. 348 k.c. przez zastosowanie, polegające na przyjęciu, że S.M. oraz inne osoby działające w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, przenieśli posiadanie porzuconych odpadów na skarżącego,
g) art. 26a ustawy o odpadach przez niezastosowanie, pomimo, że z logicznego, prawidłowo ocenianego, wzajemnie się uzupełniającego materiału dowodowego wynika, że odpady porzucone przez S.M. oraz inne osoby działające w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Rejonowy w Zawierciu wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie miało ustalenie, czy skarżący powinien być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, a zatem czy jest posiadaczem odpadów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest zobowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, [...] (art. 26 ust. 2 w ustawy o odpadach). Posiadacz odpadów został zdefiniowany w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach i jest nim wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Domniemywa się przy tym, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W konsekwencji, skoro skarżący jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości i tą nieruchomością włada (co jest niekwestionowane), to domniemywa się, że jest posiadaczem odpadów znajdujących się na tym terenie. Posiadanie jest pojęciem prawnym zdefiniowanym na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Nie ulega zatem wątpliwości, że obecnie w posiadaniu odpadów jest skarżący. Ustalenia zatem wymagało, czy możliwe jest stwierdzenie, kto jest wytwórcą odpadów, bo to mogłoby ewentualnie prowadzić do obalenia domniemania, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi. Przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Chodzi przy tym o konkretnego wytwórcę odpadów, a nie jedynie ogólne stwierdzenie, że odpady zdeponowała konkretna osoba wraz z innymi, nieokreślonymi osobami. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego, nie wynika nawet, czy osoby te były wytwórcami odpadów w rozumieniu cytowanej wyżej definicji, czy też jedynie zdeponowały odpady na terenie nieruchomości. Nie wynika z niego także, czy postępowanie karne toczące się wobec tych osób zostało prawomocnie zakończone, przy czym podkreślenia wymaga, że postępowanie karne jest postępowanie odrębnym i toczącym się na innej podstawie niż postępowanie administracyjne.
Celem instytucji prawnej z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach jest zapewnienie prawidłowego zagospodarowania odpadów znajdujących się w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Okoliczność, że odpady te zostały umieszczone na przedmiotowej działce przez inne osoby (co nie jest okolicznością jednoznacznie udowodnioną przez skarżącego), nie miała zatem istotnego znaczenia w sprawie. Sposób wykonywania umowy najmu może być przedmiotem co najwyżej sporu cywilnoprawnego i nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że skarżący nie obalił domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach i nie wykazał, że nie jest w posiadaniu odpadów lub, że nie była wytwórcą odpadów. Brak było podstaw do prowadzenia przez organy postępowania dowodowego w tym zakresie, ponieważ to na skarżącym ciążył obowiązek obalenia wskazanego domniemania prawnego, czego skutecznie nie uczynił i o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Obowiązek udowodnienia okoliczności, z której dana strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne spoczywa na tej stronie, szczególnie w przypadku, gdy z woli ustawodawcy adresat decyzji z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach określony jest w formie domniemania prawnego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w którym kwestionują przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organy w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały jego oceny. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.
Zarzuty podnoszące naruszenie art. 156 § 1 pkt 4) k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ewentualne nieprawidłowe ustalenie, że to nie skarżący jest posiadaczem odpadów nie oznacza naruszenia powołanych przepisów i nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, lecz może co najwyżej świadczyć o nieprawidłowym zastosowaniu art. 26 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Jak już jednak wyżej wskazano, do naruszenia tych przepisów nie doszło, ponieważ prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne dawały podstawę do przyjęcia, że to skarżący jest obecnie posiadaczem odpadów.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5) k.p.a., ponieważ jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji, względy ekonomiczne ani finansowe nie stanowią bowiem przeszkody powodującej niewykonalność decyzji w rozumieniu tego przepisu.
Nie doszło także do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W tej sprawie nie wystąpiły wątpliwości, co treści normy prawnej, ponieważ podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczą wyłącznie odmiennej interpretacji ustaleń faktycznych w świetle niebudzącej wątpliwości definicji ustawowej z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty podnoszące naruszenie przepisów prawa materialnego. Argumenty odnoszące się do naruszenia art. 348 i art. 366 k.c. mają charakter przede wszystkim cywilnoprawny. Natomiast z punktu widzenia znajdujących w tej sprawie regulacji prawa administracyjnego istotne znaczenie ma ustalenie, że skarżący włada powierzchnią ziemi, na której znajdują się przedmiotowe odpady i jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Podkreślenia przy tym wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że wolą skarżącego nie było przyjęcie przedmiotowych odpadów lub nawet tego, że mogłyby zostać zdeponowane na nieruchomości skarżącego bez jego zgody. Kwestia ta może zostać rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu karnym lub cywilnym i wywołać określone skutki prawne, jak np. możliwość wystąpienia z roszczeniem regresowym. Natomiast na gruncie mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa administracyjnego, w tym art. 26 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, posiadaczem odpadów jest obecnie skarżący i to na skarżącego powinien zostać nałożony obowiązek ich usunięcia. Jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, niezależna od woli lub winy skarżącego.
Przepisy art. 27 ust. 1, 2, 3, 3a, 3b i 4 ustawy o odpadach nie miały w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczą legalnego przekazania odpadów i przeniesienia odpowiedzialności za te odpady. Z punktu widzenia zastosowania art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, przepisy te nie maja zatem znaczenia. Celem normy z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach jest usunięcie odpadów składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym, co w tej sprawie nie jest przedmiotem sporu. Również norma z art. 26a ustawy o odpadach nie znajdowała w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy odrębnego trybu postępowania. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że zgodnie z art. 26a ust. 6 ustawy o odpadach, właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Nawet zatem zastosowanie w tej sprawie trybu z art. 26a ustawy o odpadach wiązałoby się z koniecznością poniesienia przez skarżącego kosztów gospodarowania odpadami, ponieważ na tym etapie postępowania to skarżący został uznany za posiadacza odpadów.
Mając powyższe na uwadze zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z kolei zarzuty naruszenia art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przepisy te określają podstawy kasacyjne i nie są stosowane przez Sąd I instancji, a więc nie może dojść do ich naruszenia. Przepisy te są adresowane z jednej strony do autora skargi kasacyjnej, a z drugiej wyznaczają granice rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Jedynie ubocznie zauważyć należy, że zaskarżona decyzja nie oznacza braku możliwości nałożenia odpowiedzialności na inne podmioty, jeżeli taka konieczność będzie wynikała np. z ustaleń toczącego się postępowania karnego (po jego prawomocnym zakończeniu). Możliwość taką przewiduje bowiem art. 26 ust. 3b ustawy o odpadach, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.