III OSK 952/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie Regulaminu Cmentarza Komunalnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że regulamin naruszał prawo w wielu aspektach, w tym poprzez wskazanie Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. jako administratora cmentarza, co było kompetencją Prezydenta Miasta. Ponadto, WSA zakwestionował przepisy dotyczące zakazów, opłat za usługi pogrzebowo-cmentarne oraz zasad ponownego użycia grobów, uznając je za wykraczające poza upoważnienie ustawowe i naruszające przepisy wyższego rzędu. Skarga kasacyjna Rady Miasta zarzucała błędną wykładnię przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu, zasad ustalania opłat oraz powielania regulacji ustawowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją w całości. NSA potwierdził, że kompetencja do wyznaczenia administratora cmentarza komunalnego przysługuje organowi wykonawczemu gminy (Prezydentowi Miasta), a nie organowi stanowiącemu (Radzie Miasta). Sąd uznał również za zasadne stanowisko WSA dotyczące naruszenia art. 7 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych przez § 24 Regulaminu, który nakładał opłaty za pochowanie zwłok w grobach murowanych przeznaczonych do pomieszczenia więcej niż jednej osoby oraz w grobach urnowych, wbrew przepisom ustawy. NSA częściowo zgodził się z WSA co do § 23 Regulaminu, wskazując, że choć Rada gminy może upoważnić organ wykonawczy do ustalania opłat, to samo brzmienie przepisu niejasno wskazywało na takie upoważnienie. Jednakże NSA uznał za niezasadny zarzut dotyczący powielania przez regulamin przepisów ustawowych, stwierdzając, że akty prawa miejscowego nie mogą powielać regulacji ustawowych, gdyż narusza to zasadę hierarchiczności aktów prawnych i może prowadzić do sprzeczności w systemie prawa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Miasta na rzecz Wojewody koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie zarządzania cmentarzami komunalnymi, dopuszczalności powielania przepisów ustawowych w aktach prawa miejscowego oraz zasad ustalania opłat za usługi pogrzebowo-cmentarne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z regulaminem cmentarza komunalnego i kompetencjami organów samorządu terytorialnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy rada gminy może ustanowić administratora cmentarza komunalnego w regulaminie, czy jest to kompetencja organu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie administratora cmentarza komunalnego jest kompetencją organu wykonawczego gminy (Prezydenta Miasta), a nie organu stanowiącego (Rady Miasta).
Uzasadnienie
Kompetencja do zarządzania mieniem gminy, w tym cmentarzem komunalnym, należy do organu wykonawczego. Rada gminy nie ma uprawnień do wskazywania administratora w uchwale.
Czy regulamin cmentarza komunalnego może zawierać zakazy i zasady dotyczące opłat, które są już uregulowane w ustawach lub kodeksach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powielanie w akcie prawa miejscowego regulacji już zawartych w ustawach stanowi istotne naruszenie prawa i jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Akty prawa miejscowego muszą działać na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych. Powielanie przepisów ustawowych narusza zasadę hierarchiczności aktów prawnych i może prowadzić do sprzeczności w systemie prawa.
Czy regulamin cmentarza komunalnego może nakładać opłaty za pochowanie zwłok w grobach murowanych przeznaczonych do pomieszczenia więcej niż jednej osoby oraz w grobach urnowych, mimo że ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych tego nie przewiduje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, regulamin narusza art. 7 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, który wyraźnie wyłącza groby murowane wieloosobowe i groby urnowe z obowiązku ponoszenia opłat za ponowne użycie grobu po upływie określonego terminu.
Uzasadnienie
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych wprowadza rozróżnienie między grobami ziemnymi a murowanymi w kontekście ponownego użycia. Regulamin nie uwzględnił tego rozróżnienia, nakładając opłaty na wszystkie rodzaje grobów.
Czy rada gminy może w uchwale o regulaminie cmentarza upoważnić prezydenta miasta do ustalania wysokości opłat za usługi pogrzebowo-cmentarne?
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy może upoważnić organ wykonawczy do ustalania wysokości cen i opłat za usługi komunalne, jednakże samo brzmienie przepisu w regulaminie musi jasno wskazywać na udzielenie takiego upoważnienia.
Uzasadnienie
Przepis § 23 Regulaminu niejasno wskazywał, czy Prezydent Miasta otrzymał upoważnienie od Rady Miasta do ustalenia opłat, co budziło wątpliwości. Jednakże sama możliwość zawarcia takiego upoważnienia w regulaminie jest dopuszczalna.
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 40 § ust. 1 i ust. 2 pkt 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Delegacja do stanowienia aktów prawa miejscowego musi być przestrzegana w zakresie podmiotowym i przedmiotowym. Powielanie regulacji ustawowych jest niedopuszczalne.
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z ustawą jest nieważna.
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych art. 2 § ust. 1
Dotyczy ogólnych zasad dotyczących cmentarzy.
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych art. 7 § ust. 2 i 3
Reguluje zasady ponownego użycia grobu, wprowadzając rozróżnienie na groby ziemne i murowane, przy czym groby murowane wieloosobowe i urnowe są wyłączone z opłat za ponowne użycie po 20 latach.
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Rada gminy może ustalać ceny i opłaty za usługi komunalne lub sposób ich ustalania, a także powierzyć to zadanie organowi wykonawczemu.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu mogą ustanawiać akty prawa miejscowego wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.w. art. 51 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 144 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 124 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
k.w. art. 145
Kodeks wykroczeń
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
k.w. art. 603 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 63a § § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Miasta narusza prawo poprzez wskazanie administratora cmentarza, co jest kompetencją Prezydenta Miasta. • Regulamin narusza prawo poprzez powielanie przepisów ustawowych. • Regulamin narusza prawo poprzez nakładanie opłat za pochowanie zwłok w grobach murowanych wieloosobowych i urnowych, wbrew przepisom ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. • Przepis § 23 Regulaminu niejasno wskazuje na upoważnienie Prezydenta Miasta do ustalania opłat.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. w zw. z art. 91 u.s.g. poprzez przyjęcie, że powielenie regulacji ustawowych w regulaminie stanowi istotne naruszenie prawa. • Błędna wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. oraz art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez przyjęcie, że przepisy te nie mogą stanowić podstawy do ustalania zasad dotyczących opłat za usługi pogrzebowo-cmentarne. • Błędna wykładnia art. 7 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych w zw. z § 24 Regulaminu poprzez niedostrzeżenie, że rozwiązanie zawarte w Regulaminie nie pozostaje w sprzeczności z ustawą. • Błędna wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych poprzez uznanie, że ustanowienie administratora cmentarza przez spółkę narusza uprawnienia zarządcze Prezydenta Miasta.
Godne uwagi sformułowania
Tym samym to nie rada gminy (Rada Miasta [...]) posiadała uprawnienia do wskazania administratora cmentarza komunalnego, ale Prezydent Miasta. • Przepis aktu prawa miejscowego nie może ponownie regulować tego samego, co już jest uregulowane w ustawie. • Nie można uznać, aby jakiekolwiek inne zasady przemawiały za brakiem możliwości rozróżnienia w zakresie ponoszenia opłat za groby ziemne i murowane. • Nie budzi żadnej wątpliwości, że norma prawna zawarta w akcie niżej rangi jakim jest akt prawa miejscowego musi być zgodna z normą ustawową i od tej zasady nie ma wyjątku.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie zarządzania cmentarzami komunalnymi, dopuszczalności powielania przepisów ustawowych w aktach prawa miejscowego oraz zasad ustalania opłat za usługi pogrzebowo-cmentarne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z regulaminem cmentarza komunalnego i kompetencjami organów samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem miejscowym, kompetencjami samorządów i zarządzaniem cmentarzami, co może być interesujące dla prawników administracyjnych i samorządowców.
“Samorządowy regulamin cmentarza pod lupą NSA: Kto decyduje o administratorze i opłatach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.