III OSK 948/24

III OSK 948/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1810/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-01
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1792
art. 25 ust. 1 pkt 1)
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 699
art. 27 ust. 2 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U.UE.L 2008 nr 312 poz 3 art. 145 par 1 pkt 1a, art. 3 pkt 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy
Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 2 ust. 1 pkt. 10i 15), art.3ust. 2 lit. b) iii, art. 4 ust. 1 i art. 24 ust. 2
Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant straszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1810/23 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 czerwca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M. G. na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1810/23, oddalił skargę M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 czerwca 2023 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu 30 listopada 2020 r., na podstawie zawiadomienia właściwego urzędu słowackiego - Ministry of Environment of the Slovak Republic, Główny Inspektor Ochrony Środowiska – dalej: "GIOŚ", wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego przemieszczania, z Polski na Słowację, odpadów w postaci tworzyw sztucznych, gumy, tekstyliów, drewna i metali, zaklasyfikowanych pod kodem 19 12 12, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, stanowiących mieszaninę odpadów niesklasyfikowaną pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV i 1VA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów – dalej: "rozporządzenie (WE) nr 1013/2006)", wobec M. G., prowadzącego działalność gospodarczą pn. M. G. X, ul. [...] (dalej jako: "skarżący"). Odpady zostały ujawnione podczas kontroli organów słowackich w magazynie znajdującym się na terytorium Słowacji.
W dniu 3 kwietnia 2023 r. GIOŚ umorzył postępowanie administracyjne znak: [...], wszczęte z urzędu, w sprawie nielegalnego przemieszczania, z Polski na Słowację, odpadów w postaci tworzyw sztucznych, gumy, tekstyliów i metali, wobec jednej ze stron tego postępowania, tj. wobec Y Sp. z o.o., ul. [...].
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu 16 czerwca 2023 r. zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie. Organ ustalił, że odpady w postaci zmieszanych ze sobą tworzyw sztucznych, gumy, tekstyliów, drewna i metali, znajdujące w magazynie pod adresem ul. [...], w miejscowości M., na terytorium Słowacji, należy klasyfikować pod kodem 19 12 12, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. Na potrzeby transgranicznego przemieszczania odpady te należy klasyfikować jako mieszaninę odpadów niesklasyfikowaną pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV i IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Organ stwierdził, że wysyłka ww. odpadów z Polski na Słowację została zrealizowana bez zgłoszenia do właściwych organów obu krajów i bez uzyskania zezwolenia i zatem zgodnie z art. 2 pkt 35) lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 powyższe przemieszczenia wypełniają definicję nielegalnego przemieszczania odpadów.
Organ stwierdził, że zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że spółka Y Sp. z o.o. przekazała odpady będące przedmiotem postępowania skarżącemu. Tym samym Spółka Y Sp. z o.o. nie uczestniczyła bezpośrednio w transgranicznym przemieszczaniu odpadów z Polski na Słowację i Y Sp. z o.o. nie może zostać uznana za "zgłaszającego" w niniejszym postępowaniu.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, postulując jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem pierwszej instancji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak podniesiono w uzasadnieniu, prawidłowe jest ustalenie organu, że spółka Y sp. z o.o. przekazała odpady będące przedmiotem niniejszego postępowania skarżącemu w oparciu o przepisy krajowe. Tym samym Spółka Y sp. z o.o. nie uczestniczyła bezpośrednio w transgranicznym przemieszczaniu odpadów z Polski na Słowację. W momencie wysyłki odpadów na Słowację to skarżący, a nie Y sp. z o.o., był posiadaczem odpadów. Skarżący posiadał umowę na zagospodarowanie odpadów, zgodną z zapisami art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, zawartą z podmiotem Z s.r.o., a także każdorazowo dołączał do transportów dokumenty, o którym mowa w załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że transporty ze spółki Y Sp. z o.o. były ładowane w tej spółce na środki transportu, zamykane, plombowane i kierowane na Słowację, ale po drodze jechały do firmy skarżącego, gdzie dołączano do nich dokumenty określone w załączniku VII i stamtąd ruszały na Słowację. Tak więc skarżący nie tylko zawarł ze spółką Y Sp. z o.o. umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów, ale faktycznie je odebrał, wypełnił w siedzibie swojej firmy dokumenty określone w załączniku VII, które dołączono do transportów w siedzibie firmy skarżącego i wysłał je dalej z Polski na Słowację, do spółki Z s.r.o., z którą posiadał zawartą umowę na zagospodarowanie odpadów, zgodną z przepisem art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. W dokumentach określonych w załączniku VII dołączonych do transportów skarżący był wpisany w polu nr 1 jako "osoba, która zorganizowała przemieszczenie".
Tym samym za niezasadne Sąd meriti uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 3 pkt 6) dyrektywy 2008/98/WE oraz art. 2 ust. 1 pkt. 10 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Nie mają znaczenia okoliczności dotyczące sposobu nawiązania współpracy pomiędzy skarżącym a spółką Y Sp. z o. o., decyzje odnośnie dat transportów i innych kwestii organizacyjnych i logistycznych. Z akt sprawy ewidentnie wynika, że Y Sp. z o. o. nieprawidłowo została wskazana na części dokumentów jako podmiot transportujący albowiem to firma S realizowała cztery z siedmiu transportów, ponadto dokumenty określone w załączniku VII były wypełniane przez skarżącego, a właśnie w tych dokumentach wpisano spółkę Y Sp. z o.o. jako podmiot transportujący. W ww. dokumentach dodatkowo nie wskazano faktycznego wytwórcy odpadów, błędnie wskazano kod przemieszczanych odpadów i nie były podpisane w polu nr 12 przez osobę, która zorganizowała przemieszczenie. W tej sytuacji nie można uznać, że treść tych dokumentów faktycznie potwierdza, że to spółka Y Sp. z o.o. transportowała odpady. Ponadto skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił żadnych dowodów np. w postaci Kart Przekazania Odpadów czy umów, potwierdzających, że przesłał być odbiorcą odpadów od Y Sp. z o.o., a tym samym posiadaczem odpadów na terytorium RP i że inny podmiot organizował ich przemieszczenie poza granice RP.
Dalej Sąd Wojewódzki uznał, ze brak było podstaw do zastosowania wobec Y sp. z o.o. art. 25 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1792) – dalej: "u.m.p.o." oraz art, 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Skarżący w toku postępowania nie podważał wiarygodności KPO, na podstawie których zostały mu przekazane odpady przez spółkę Y sp. z o.o. Dokumenty te wskazują podmioty między którymi doszło do przekazania odpadów. Zgodnie z ww. KPO podmiotem wskazanym jako "przekazujący odpady" była spółka Y sp. z o.o., a "przejmującym odpady" skarżący. Co prawda w KPO wpisano kod 19 12 04, ale z ustaleń zarówno słowackiego organu jak i polskiego organu jednoznacznie wynika, że odpady powinny być zaklasyfikowane pod kodem 19 12 12. Nie mniej jednak analiza wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do wniosku, że pomimo błędnego wpisania kodów odpadów w KPO, nie ma wątpliwości, że 7 transportów przedmiotowych odpadów zostało odebrane od Y Sp. z o.o. przez skarżącego i te transporty zostały zaopatrzone w dokumenty określone w załączniku VII w siedzibie skarżącego i przemieszczone na Słowację. Niniejsze postępowanie dotyczyło nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów między Polską, a Słowacją, a nie wykazania błędnej klasyfikacji odpadów przekazanych do skarżącego przez Y sp. z o.o., w sytuacji gdy były to przemieszczenia odpadów na terytorium Polski.
Odpady zostały wysłane z terytorium Polski na Słowację i odbiorcą wysyłanych nielegalnie odpadów była firma Z s.r.o., ul. [...]. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 za dokonanie uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki, dotyczącego przemieszczenia odpadów, określonych w art. 3 ust 1 lit. a) lub b), odpowiedzialny jest zgłaszający, a nie odbiorca odpadów.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej "P.p.s.a." - orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. G. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:
1. na zasadzie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) - dalej: "P.u.s.a.", w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80, art. 105 § 1 i art. 126 K.p.a. przez:
(a) zaakceptowanie przez sąd pierwszej instancji tego, że organy nie ustaliły i nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób rzetelny, w szczególności nie podjęły działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego przebiegu przemieszczenia odpadów, roli podmiotów zaangażowanych w proces, "władztwa" nad odpadami, faktycznego "posiadacza" odpadów, "zgłaszającego" oraz zmarginalizowały doniosłość kodów odpadów wskazanych w kartach przekazania odpadów uznając je za "kwestię wtórną",
(b) zaakceptowanie przez sąd pierwszej instancji tego, ze organy przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów prowadząc do wadliwego ustalenia, ze karty przekazania odpadów zgromadzone w aktach mają potwierdzać, że Y Sp. z o.o. skutecznie przekazała skarżącemu odpady o kodzie 19 12 12 będące przedmiotem postępowania, wobec czego skarżący przejął za nic odpowiedzialność stając się ich "posiadaczem" podczas gdy z dokumentów tych wynika, że skarżący mógł przyjąć odpowiedzialność wyłącznie za odpady o kodzie 19 12 04, które to odpady zostały wskazane przez Y Sp. z o.o. jako odpady podlegające przyjęciu, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, który stal się podstawą wydanego wyroku jakoby skarżący był "posiadaczem" odpadów i doprowadziło do nieuzasadnionego umorzenia postępowania wobec Y Sp. z o.o. a nadto skutkowało naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt. 19) i art. 69 ust. 1 ustany o odpadach, art. 25 ust. 1 pkt. 1) u.m.p.o. oraz art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, które to przepisy nic zostały zastosowane stosunku do Y Sp. z o.o.
2. na zasadzie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 w zw. z 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający prześledzenie, toku rozumowania Sądu, przejawiające się w szczególności brakiem wskazania skąd wynika "gradacja" znaczenia wpisów w karcie przekazania odpadów oraz skąd wirnika wtórny charakter kodów wskazanych w tych kartach,
3. na zasadzie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1a) w zw. z art. 3 pkt 6 dyrektywy 2008/98/WE oraz z art. 2 ust. 1 pkt. 10 i 15) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, art. 3 ust. 2 lit. b) iii, art. 4 ust. 1 i art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, art. 25 ust. 1 pkt. 1) u.m.p.o. oraz art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach w zw. z art. 336 K.c. i art. 105 § 1 K.p.a. przez (i) ich nieprawidłową wykładnię skutkującą uznaniem skarżącego za "posiadacza" odpadów zobowiązanego do dokonania zgłoszenia ich przemieszczenia a wynikającą z przyjęcia, że dostawca Y Sp. z o.o. nie jest już "posiadaczem" odpadów mimo, że nie przekazał skutecznie odpadów będących przedmiotem postępowania Skarżącemu, (ii) oraz w konsekwencji poprzez umorzenie postępowania w stosunku do tego podmiotu i niezastosowania wobec niego art. 25 ust. 1 pkt. 1) u.m.p.o. oraz art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, na podstawie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, na podstawie art. 203 P.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o:
- oddalenie skargi kasacyjnej w całości;
- połączenie do wspólnego rozpoznania niniejszej sprawy ze sprawą zainicjowaną skargą kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1811/23 oddalającego skargę na postanowienie GIOŚ z dnia 16 czerwca 2023 r. utrzymujące w części postanowienie GIOŚ z dnia 3 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zobowiązania do zastosowania procedur o których mowa w art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 poprzez zwrot i zagospodarowanie odpadów, z uwagi na pozostawanie ich ze sobą w związku - na podstawie art. 111 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
- zwrócenie organowi przez stronę skarżącą kasacyjnie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu, zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, o połączenie do wspólnego rozpoznania niniejszej sprawy ze sprawą zainicjowaną skargą kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1811/23 oddalającego skargę na postanowienie GOŚ z dnia 16 czerwca 2023 r., na podstawie art. 111 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. I OSK 781/21, (LEX nr 3733057), że: "Możliwość połączenia do wspólnego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia spraw pozostających w związku jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu ("sąd może zarządzić"), które ma przy tym charakter techniczny, organizacyjny i należy do pojęć z zakresu tzw. ekonomii procesowej. Połączenie spraw ma charakter fakultatywny, również w przypadku, gdy zachodzi związek między sprawami, zaś ocena celowości tego połączenia w określonych realiach, z woli ustawodawcy, pozostawiona została do uznania sądu.".
Wskazane we wniosku organu sprawy podlegały ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na jednym posiedzeniu, brak było zatem podstaw do ich formalnego połączenia do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a.
Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Przepis ten ma charakter ustrojowy. Zgodnie z art. 1 P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Podkreślić należy, że naruszenie art. 1 § 1 P.u.s.a. ma, co do zasady miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tych przepisach. Wykazując naruszenie art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny bada (ocenia) legalność zaskarżonego aktu w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno-proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania. Sąd może naruszyć powołane przepisy ustrojowe tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli - przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał takiej kontroli, albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia powyższych przepisów ustrojowych.
Przechodząc do rozpoznania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów natury procesowej, wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej.
W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. i § 2 P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był natomiast przepis art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów.
Oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. oznacza przede wszystkim, że Sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonego aktu nie stwierdził żadnej kwalifikowanej wady skutkującej sankcją nieważności oraz że nie wystąpiło takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o przekroczeniu przez Sąd pierwszej instancji zasady prawdy obiektywnej i związanej z nią zasadą swobodnej oceny dowodów oraz zasady praworządności. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo wykonał obowiązki wynikające z treści powołanych wyżej przepisów K.p.a. Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm materialnoprawnych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski i oceny. Trafnie przyjął, że organy podjęły wszelkie działania zmierzające do ustalenia rzeczywistego przebiegu przemieszczenia odpadów, roli podmiotów zaangażowanych w ten proces, kwestie "władztwa" nad odpadami, faktycznego "posiadacza" odpadów i "zgłaszającego". Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że spółka Y Sp. z o.o. przekazała odpady będące przedmiotem postępowania skarżącemu. Przekazanie odpadów nastąpiło na podstawie "Umowy na odbiór materiałów odpadowych" z dnia 11 sierpnia 2020 r. oraz faktur wskazanych w aktach, jak również Kart Przekazania Odpadów (KPO), które potwierdzają przejęcie odpadów przez przejmującego odpady tj. skarżącego. Nie można też podzielić zarzutu, że organ wybiórczo ocenił dowody w postaci KPO uznając, że są wiarygodne dla ustalenia posiadacza odpadów, jednocześnie nie akceptując ich w odniesieniu do klasyfikacji odpadów. Sąd Wojewódzki zwrócił bowiem uwagę, że co prawda w KPO wpisano kod 19 12 04, ale z ustaleń zarówno słowackiego organu jak i polskiego organu jednoznacznie wynika, że odpady powinny być zaklasyfikowane pod kodem 19 12 12. Nie mniej jednak analiza wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do wniosku, że pomimo błędnego wpisania kodów odpadów w KPO, nie ma wątpliwości, że 7 transportów przedmiotowych odpadów zostało odebrane od Y Sp. z o.o. przez skarżącego i te transporty zostały zaopatrzone w dokumenty określone w załączniku VII w siedzibie skarżącego i przemieszczone na Słowację.
W świetle powyższych uwag pozbawiony jest także doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. W sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej wskazał, z jakich przyczyn uznał, że zaskarżone postanowienie GIOŚ z dnia 16 czerwca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, jest zgodne z prawem. Zresztą jak pokazuje lektura skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, a także ich uzasadnienie dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło stronie skarżącej kasacyjnie na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Nie mogą podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Naruszenie prawa materialnego wykazywać należy poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego lub stawiając zarzuty naruszenia stosownych przepisów prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 3 pkt 6 dyrektywy 2008/98/WE oraz z art. 2 ust. 1 pkt. 10 i 15) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, art. 3 ust. 2 lit. b) iii, art. 4 ust. 1 i art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, art. 25 ust. 1 pkt. 1) u.m.p.o. oraz art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach w zw. z art. 336 K.c. i art. 105 § 1 K.p.a. przez ich nieprawidłową wykładnię skutkującą uznaniem skarżącego za "posiadacza" odpadów zobowiązanego do dokonania ich zgłoszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w P.p.s.a. nie ma przepisu art. 145 § 1 pkt 1a. W związku z tym należy przypomnieć, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., sygn. II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. II OSK 2496/10, LEX nr 1145608). Nie jest bowiem rolą Sądu kasacyjnego domyślanie się intencji skarżącego, czy też doprecyzowywanie treści błędnie skonstruowanych zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 3 petitum skargi, należy stwierdzić, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach: jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 (zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów) lub 2 (...), odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Oznacza to, że jeśli odpady przekazano podmiotowi, który posiada jedną z decyzji wymienionych w art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy o odpadach, odpowiedzialność za gospodarowanie tymi odpadami przechodzi na ten podmiot. Potwierdzeniem "przejęcia" odpowiedzialności za odpad jest potwierdzenie, przez podmiot przejmujący w KPO, przyjęcia odpadów.
Ze zgromadzonego materiału aktowego wynika, że spółka Y sp. z o.o. przekazała 7 transportów odpadów (o łącznej masie 162,34 Mg), skarżącemu. Jak podniesiono wyżej przekazanie odpadów przez spółkę Y sp. z o.o. skarżącemu nastąpiło na podstawie: "Umowy na odbiór materiałów odpadowych", faktur, dokumentów oraz KPO. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że skarżący nie tylko zawarł ze spółką Y Sp. z o.o. umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów, ale faktycznie je odebrał, wypełnił w siedzibie swojej firmy dokumenty określone w załączniku VII, które dołączono do transportów w siedzibie firmy skarżącego i wysłał je dalej z Polski na Słowację, do spółki Z s.r.o., z którą posiadał zawartą umowę na zagospodarowanie odpadów, zgodną z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. W dokumentach określonych w załączniku VII dołączonych do transportów skarżący był wpisany w polu nr 1 jako "osoba, która zorganizowała przemieszczenie".
Powyższe wskazuje, że spółka Y sp. z o.o. przekazała odpady będące przedmiotem niniejszego postępowania skarżącemu. Tym samym Spółka Y sp. z o.o. nie uczestniczyła bezpośrednio w transgranicznym przemieszczaniu odpadów z Polski na Słowację. Sąd zasadnie podzielił stanowisko organu, że w momencie wysyłki odpadów na Słowację to skarżący był posiadaczem odpadów. Odpady zostały wysłane z Polski na Słowację, co oznacza, że odpowiedzialnym za nielegalne przemieszczenie był podmiot polski, gdyż był on zobowiązany do dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia przemieszczenia odpadów, a tego nie uczynił.
Odpady zostały wysłane z terytorium Polski na Słowację i odbiorcą wysyłanych nielegalnie odpadów była słowacka firma Z s.r.o. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 za dokonanie uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki, dotyczącego przemieszczenia odpadów, określonych w art. 3 ust 1 lit. a) lub b), odpowiedzialny jest zgłaszający, a nie odbiorca odpadów.
Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że brak było podstaw do zastosowania wobec Y sp. z o.o. art. 25 ust. 1 pkt 1) u.m.p.o. oraz art, 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
Trzeba mieć przy tym na uwadze, że skarżący został przez organ uznany za posiadacza odpadów, który wypełnia definicję "zgłaszającego" z art. 2 pkt 15) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i w dniu 3 kwietnia 2023 r. i organ wydał postanowienie, wzywające ww. podmiot, jako zobowiązany do dokonania zgłoszenia, do zwrotu odpadów i ich zagospodarowania na terenie kraju, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1) u.m.p.o.
Z tej przyczyny również zarzuty materialnoprawne należało uznać za nieusprawiedliwione, niezależnie od sposobu ich sformułowania. Kierując się szeroko rozumianym dobrem wymiaru sprawiedliwości oraz koniecznością przekonywania strony, że jej sprawa została prawidłowo i rzetelnie osądzona, warto w podsumowaniu powtórzyć, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.