III OSK 945/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że analiza działania ratowniczego po pożarze hospicjum stanowi informację publiczną, niezależnie od indywidualnego interesu wnioskodawcy.
Fundacja domagała się udostępnienia analizy działania ratowniczego po pożarze hospicjum, twierdząc, że jest to informacja publiczna. Organ odmówił, uznając wniosek za dotyczący indywidualnej sprawy. WSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że cel wniosku nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej, a prawo dostępu do informacji publicznej służy każdemu.
Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji o udostępnienie dokumentu "Analiza działania ratowniczego" sporządzonego po pożarze w Hospicjum. Organ odmówił udostępnienia, uznając, że wniosek dotyczy indywidualnej sprawy i nie stanowi informacji publicznej. WSA w Gdańsku uwzględnił skargę Fundacji, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku i stwierdzając bezczynność. NSA w wyroku z 13 listopada 2024 r. oddalił skargę kasacyjną Komendanta Państwowej Straży Pożarnej. Sąd podkreślił, że analiza działania ratowniczego jest informacją publiczną, a prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, niezależnie od motywów wnioskodawcy. NSA odrzucił argumentację organu, że cel wniosku (np. wykorzystanie w postępowaniu karnym) wyklucza jego publiczny charakter, powołując się na art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który zakazuje żądania wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy ustawy, a jego odmowa udostępnienia informacji była niezasadna. W konsekwencji skarga kasacyjna organu została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dokument ten stanowi informację publiczną, a cel i intencja wnioskodawcy nie mają znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przyznaje prawo dostępu każdemu, a od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Analiza działania ratowniczego jest dokumentem związanym z działalnością organu i podlega udostępnieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 3 lit. a oraz pkt 4 lit. c
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa, co stanowi informację publiczną, w tym informacje o działalności organów władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli jest bezzasadna.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
u.p.s.p. art. 1 § 2
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Określa zadania Państwowej Straży Pożarnej.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego art. 42 § pkt 4
Dotyczy analizy działania ratowniczego.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego art. 44 § ust. 3
Dotyczy analizy działania ratowniczego.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosków dowodowych w postępowaniu karnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Analiza działania ratowniczego jest informacją publiczną. Cel wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie ma znaczenia dla jego kwalifikacji jako wniosku o informację publiczną. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu i nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie analizy działania ratowniczego nie stanowi informacji publicznej, ponieważ dotyczy indywidualnej sprawy wnioskodawcy i jego interesu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej powinny ustąpić przed przepisami Kodeksu postępowania karnego w kontekście wniosku o dokument mogący być wykorzystany w postępowaniu karnym.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Poglad, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (w sprawie indywidualnej) prowadziłby do absurdalnego wniosku...
Skład orzekający
Olga Żurawska – Matusiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dokumenty związane z działalnością organów publicznych, nawet jeśli dotyczą konkretnego zdarzenia, są informacją publiczną, a motywy wnioskodawcy nie mają znaczenia dla dostępu do informacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji analizy działania ratowniczego, ale zasady interpretacji ustawy o dostępie do informacji publicznej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej, a sąd jasno rozstrzyga wątpliwości dotyczące motywacji wnioskodawcy i charakteru dokumentów.
“Czy Twoje prywatne motywy blokują dostęp do informacji publicznej? Sąd NSA mówi: NIE!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 945/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 954/23 - Wyrok NSA z 2024-07-30 III SAB/Gd 207/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-02-09 III SA/Gl 237/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-02 Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1 i 2 art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Justyna Skwarek - Światłoń po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt III SAB/Gd 207/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w C. na bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 9 lutego 2023 r., II SAB/Gd 207/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi Fundacji [...] w C. na bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: 1. zobowiązał Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku do rozpoznania wniosku Fundacji [...] w C. z 18 sierpnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z 18 sierpnia 2022 r. Fundacja wystąpiła do Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o wyjaśnienie: "czy w odniesieniu do wydarzenia z dnia 6 stycznia 2020 r. (tj. pożaru w Hospicjum [...]) sporządzony został dokument >Analiza działania ratowniczego< (o którym mowa w § 42 pkt 4 oraz § 44 ust. 3 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, Dz.U.2017.1319 z dnia 2017.07.04 (które obowiązywało w dniu zdarzenia)" oraz "w przypadku odpowiedzi twierdzącej o nadesłanie zanonimizowanej kopii tego dokumentu na adres Fundacji". W piśmie z 6 września 2022 r. organ wskazał, że żądanie wnioskodawcy nie może być zrealizowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem wniosek dotyczy własnej, indywidualnej sprawy i nie stanowi informacji publicznej. Pismem z 6 października 2022 r. Fundacja ponownie wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, uzasadniając, że wnioskowana informacja dotyczy sprawy publicznej, jaką jest ochrona przeciwpożarowa i zapewnienie należytego bezpieczeństwa pacjentom placówek medycznych tego rodzaju, a nie będzie ona służyć wyłącznie realizacji interesu prywatnego wnioskodawcy. W odpowiedzi z 8 listopada 2022 r. organ podtrzymał zajęte we wcześniejszym piśmie stanowisko, że zakres przedmiotowy wniosku nie ma charakteru publicznego. W związku z powyższym Fundacja wywiodła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie strony skarżącej organ nie zanegował faktu posiadania żądanej informacji publicznej, a nadto nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, do czego był zobowiązany na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu potwierdził, że jest w posiadaniu Analizy Działania Ratowniczego odnoszącej się do pożaru Hospicjum [...] w 6 stycznia 2020 r., która została sporządzona w trybie § 42 pkt 4 oraz § 44 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1737; dalej "rozporządzenie"). Wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniosek Fundacji z 18 sierpnia 2022 r. wydał pismo z 6 września 2022 r., w którym wskazał, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bowiem żądanie ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi skarżącej, a zatem nie może być zrealizowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z wiedzy organu wynika, że w toku pozostaje m.in. postępowanie karne mające na celu ustalenie odpowiedzialności karnej za skutki zdarzenia z 6 stycznia 2020 r., które miało miejsce w placówce zarządzanej przez skarżącą. Organ uznał, że wniosek odnosi się do własnej, indywidualnej sprawy podmiotu wnioskującego i w tym zakresie nie dotyczy on udostępniania informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie informacji publicznej. W tym kontekście nie został przekroczony 14 dniowy termin wynikający z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając skargę, sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że Pomorski Komendant Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku, jako organ państwowej formacji do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami, mieści się w katalogu podmiotów podlegających ustawowemu obowiązkowi udostępnienia informacji publicznych. Organ ten został bowiem wyodrębniony w strukturze administracji państwowej, wykonuje zadania o charakterze publicznym, dysponuje władztwem administracyjnym oraz własnymi, wyróżniającymi go na tle innych służb i organów, kompetencjami uregulowanymi w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1969). Przepis art. 19a ust. 1 tej ustawy przewiduje ponadto, że koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu państwa (art. 19a ust. 1). Sąd ten, po dokonaniu rozważań na gruncie ustawy u.d.i.p., doszedł do wniosku, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz pkt 4 lit. c u.d.i.p. Analiza Działania Ratowniczego jest niewątpliwie informacją o działalności Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku i dotyczy realizacji przez ten organ obowiązków wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 40 i § 41 rozporządzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., II SAB/Wa 719/13). Zdaniem sądu dokument ten stanowi element dokumentacji funkcjonowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Dokumentację funkcjonowania tego systemu prowadzą i przechowują komendanci Państwowej Straży Pożarnej (§ 43 rozporządzenia). Jest to więc niezaprzeczalnie dokumentacja związana z działalnością organu, a zatem stanowi informację o sprawach publicznych, co przesądza, że objęta jest z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznych obowiązkiem jej upublicznienia na wniosek zainteresowanego. Wpływu na dokonaną ocenę nie ma okoliczność, że przedmiotowa analiza działania ratowniczego ma związek z pożarem, który miał miejsce w placówce zarządzanej przez stronę skarżącą. Na poszczególnych etapach sprawy organ podnosił w tym zakresie, że żądanie wniosku ma na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi skarżącej. W tym kontekście sąd I instancji podzielił stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 2 marca 2018 r., I OSK 2160/17, zgodnie z którym z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej motywy jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania nie mają żadnego znaczenia. Ustawa nie wymaga ich podawania, a co więcej zabrania nawet podmiotowi do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W ocenie sądu I instancji organ niewątpliwie dopuścił się bezczynności nie uwzględniając wniosku skarżącej Fundacji z 18 sierpnia 2022 r. Udzielona skarżącej negatywna odpowiedź, wskazująca, że żądany dokument w istocie nie stanowi informacji publicznej, nie może być uznana za wypełnienie obowiązku ciążącego na podmiocie zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co doszło w ocenie sądu do istotnego naruszenia art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem tego sądu w okolicznościach faktycznych nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających ograniczenie prawa do informacji publicznej określona w ww. art. 5 u.d.i.p. Sąd na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.") zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Fundacji z 18 sierpnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd ten uwzględnił przede wszystkim to, że otrzymując wniosek z 18 sierpnia 2022 r. organ ustosunkował się do niego w ustawowym terminie 14 dni, to jest pismem z 6 września 2022 r. (ponownie zaś 8 listopada 2022 r.), zaś na stan bezczynności w sprawie wpłynęło dokonanie przez organ błędnej oceny, że wnioskowane przez skarżącą Fundację dane nie mieszczą się w definicji informacji publicznej. Brak jest tym samym intencjonalnego działania organu, mającego na celu nierozpoznanie wniosku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącej na podstawie u.d.i.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz pkt 4 lit. c u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię oraz przyjęcie, że skierowanie przez podmiot (fundację) wniosku na podstawie przepisów u.d.i.p. o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentu "Analiza działań ratowniczych", celem wykorzystania go w postępowaniu karnym, dotyczącym ewentualnej odpowiedzialności karnej osób reprezentujących ten podmiot może dotyczyć sprawy publicznej, a co za tym idzie może stanowić informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., podczas gdy cel i intencja podmiotu wnioskującego o udzielenie informacji (żądanie informacji w indywidualnej sprawie osób reprezentujących fundację, mając na uwadze toczące się postępowanie karne w sprawie skutków pożaru zaistniałego w hospicjum zarządzanego przez tę fundację) nie koresponduje z podstawowymi celami i założeniami u.d.i.p.; b. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że przepisy u.d.i.p,, mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, mają pierwszeństwo przed przepisami k.p.k, podczas gdy z powołanego przepisu należy wyprowadzić wniosek wręcz przeciwny; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich zastosowanie i nakazanie rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku oraz stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności, podczas gdy, pomimo iż żądana informacja jest informacją publiczną, to z uwagi na cel jej pozyskania zasadnie pismem zwykłym odmówił jej udostępnienia w trybie u.d.i.p. oraz nie dopuścił się bezczynności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd, rozpoznając sprawę, związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że Pomorski Komendant Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i organ ten jest w posiadaniu Analizy Działania Ratowniczego odnoszącej się do pożaru Hospicjum [...] 6 stycznia 2020 r., który to dokument stanowi informację publiczną i o którego udostępnienie zwróciła się skarżąca Fundacja. W ocenie organu wniosek Fundacji nie stanowi jednak wniosku w trybie u.d.i.p., bowiem został złożony w indywidualnej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu nie jest trafne, zaś zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności powinny być rozpoznane zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ to w oparciu o te przepisy sąd administracyjny ocenia prawidłowość ustalonego stanu faktycznego danej sprawy. Jednakże w tej sprawie w pierwszej kolejności zostaną rozpoznane zarzuty naruszenia prawa materialnego, ponieważ zarzuty naruszenia prawa procesowego są konsekwencją zarzutu błędnej wykładni i w rezultacie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Zarzut 1a jest bezzasadny. Z zarzutu tego wynika, że skarżący kasacyjnie organ upatruje błędnej wykładni art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz pkt 4 lit. c u.d.i.p. i wobec tego błędnego zastosowania ww. przepisów przez sąd I instancji w tym, że sąd ten uznał wniosek Fundacji z 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie dokumentu "Analiza działań ratowniczych" za wniosek w przedmiocie informacji publicznej. Zdaniem organu cel i intencja podmiotu wnioskującego stanowi żądanie informacji w indywidualnej sprawie osób reprezentujących fundację w związku z toczącym się postępowaniem karnym w sprawie skutków pożaru zaistniałego w hospicjum zarządzanego przez tę fundację i w związku z tym taki wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Po pierwsze, nieprawidłowe jest stanowisko organu, z którego wynika, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidulanego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który - jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidulanym. Organowi umknęła treść art. 2 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Takiego też interesu nie ujawniła Fundacja we wniosku z 18 sierpnia 2022 r. i w sposób nieuprawniony organ wnioskodawcy taki interes przypisuje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie poglądu zaproponowanego przez organ, zgodnie z którym o publicznym charakterze informacji decydować ma kryterium "sprawy indywidualnej" podmiotu wnioskującego, prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji, jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa, zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację. W konsekwencji powyższego ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej, a innym razem nie, w zależności od tego czy z wnioskiem występuje podmiot w sprawie indywidualnej, czy też nie. Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (w sprawie indywidualnej) prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Wzmocnieniu tej argumentacji służą także wnioski wynikające z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (...)". Na tle tego unormowania zarysował się problem, w jakim stopniu akta dotyczące indywidualnych, często bardzo osobistych spraw obywatela (spraw cywilnych, karnych, administracyjnych), są informacją publiczną i jaka powinna być możliwość dostępu do nich - w trybie określonym przez u.d.i.p. - osób innych niż strona, których akta te nie dotyczą. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. Poglądy te dodatkowo ugruntowują w przekonaniu, że kategoria "sprawy własnej" (sprawy indywidualnej) nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r., III OSK 1210/23, LEX nr 3744085). Skoro bezspornym jest w niniejszej sprawie, na co zwrócono uwagę wyżej, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i jest w posiadaniu Analizy Działania Ratowniczego odnoszącej się do pożaru Hospicjum [...] 6 stycznia 2020 r., który to dokument stanowi informację publiczną i o którego udostępnienie zwróciła się skarżąca Fundacja wnioskiem z 18 sierpnia 2022 r., to nie można stwierdzić, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej. W świetle powyższych wywodów jest wręcz przeciwnie, wniosek skarżącej Fundacji z 18 sierpnia 2022 r. dotyczy informacji publicznej. Zarzut 1b również nie zasługiwał na uwzględnienie. Według organu sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 1 ust. 2 u.d.i.p., bowiem przyjął, że przepisy u.d.i.p,, mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, mają pierwszeństwo przed przepisami k.p.k, podczas gdy z powołanego przepisu należy wyprowadzić wniosek wręcz przeciwny. Zarzut ten jest nieprecyzyjny i na takim poziomie ogólności, że nie sposób rozpoznać go merytorycznie. Sposób jego sformułowania zmusza Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się intencji autora skargi kasacyjnej, co jest niedopuszczalne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób wywieść, że sąd I instancji przyjął, iż w niniejszej sprawie przepisy u.d.i.p. mają pierwszeństwo przed przepisami k.p.k. Autor skargi kasacyjnej nie podał które przepisy k.p.k. powinny znaleźć zastosowanie przed przepisami u.d.i.p. na gruncie niniejszej sprawy i dlaczego. Z okoliczności sprawy nie wynika, że wnioskowany dokument został złożony do akt sprawy karnej, która jest w toku, i przedmiotowy wniosek o jego udostępnienie stanowi swoiste obejście przepisów k.p.k. Za oczywiście nietrafny należy uznać argument podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Fundacja "może w toczącym się postępowaniu karnym w sprawie ustalenia osób odpowiedzialnych za zaistnienie zdarzenia w postaci pożaru z 6 stycznia 2020 r. w Hospicjum [...] złożyć na podstawie art. 167 k.p.k. wniosek dowodowy do Prokuratora o zwrócenie się do organu o udostępnienie dokumentu pozostającego w jego posiadaniu". Oczywiście Fundacja może postąpić tak, jak to sugeruje organ, lecz nie wyklucza to wcale drogi uregulowanej w u.d.i.p., bowiem czym innym jest złożenie wniosku dowodowego w sprawie karnej w sposób opisany wyżej, a czym innym jest dostęp do informacji publicznej, która nie znajduje się w aktach toczącego postępowania karnego. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby w sprawie zachodził konflikt norm prawnych wynikających z k.p.k. i u.d.i.p. w związku z przedmiotowym wnioskiem. W świetle powyższego, skoro zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się bezzasadne, to na uwzględnienie nie zasługiwał jedyny zarzut naruszenia przepisów postępowania, który miał być konsekwencją naruszenia właśnie przepisów wskazanych w zarzutach 1a i 1b. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się do wniosku Fundacji o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W okolicznościach niniejszej sprawy, w której Fundacja nie poniosła kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a innych kosztów postępowania nie wykazała, brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku o zasądzenie tych kosztów, zwłaszcza w sytuacji, gdy odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez zawodowego pełnomocnika. W procedurze sądowoadministracyjnej regułą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI