III OSK 933/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, uznając, że organ administracji publicznej nie pozostawał w bezczynności, udzielając odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący złożył skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organ udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej poprzez niezastosowanie. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia prawa materialnego został wadliwie skonstruowany i nie można nim kwestionować ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w tym dotyczącej bezpieczeństwa szczepionek, przeciwwskazań, zgonów i odszkodowań po szczepieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że PPIS udzielił odpowiedzi na pytania w ustawowym terminie 14 dni. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie, twierdząc, że organ nie udzielił pełnych odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna oparta na naruszeniu prawa materialnego nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji ani ocenie treści dokumentów. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej został uznany za wadliwie skonstruowany, ponieważ skarżący nie wykazał, w jaki sposób sąd pierwszej instancji miałby zastosować niewłaściwy przepis lub pominąć właściwy, a jedynie kwestionował ocenę odpowiedzi organu. NSA zaznaczył, że postępowanie kasacyjne jest ograniczone do kontroli zgodności z prawem orzeczenia sądu niższej instancji i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. W związku z tym, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga została oddalona. Wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania został oddalony z uwagi na brak profesjonalnego pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, nawet jeśli wnioskodawca uważa je za niewystarczające, pod warunkiem, że termin został zachowany, a zarzut niewystarczalności odpowiedzi nie został odpowiednio uzasadniony.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że termin na udzielenie odpowiedzi został zachowany. Wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, w jakim zakresie odpowiedzi były niepełne lub niewystarczające, co uniemożliwiło pełną ocenę zasadności zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Zarzut naruszenia prawa materialnego musi być precyzyjnie skonstruowany, a sąd nie jest zobowiązany do domniemywania intencji strony ani uzupełniania wadliwie sformułowanych zarzutów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił informacje publiczne zgodnie z wnioskiem, podczas gdy organ nie udzielił pełnych odpowiedzi.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie można zastępować zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionować ustaleń faktycznych
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Artur Kuś
członek
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące prawidłowego formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego i odróżniania ich od zarzutów naruszenia przepisów postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed NSA i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, ale rozstrzygnięcie koncentruje się na kwestiach proceduralnych skargi kasacyjnej, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników procesualistów niż dla szerokiej publiczności.
“Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia pułapki proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 933/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-05-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III SAB/Gl 666/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-12-12 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 666/24 w sprawie ze skargi P.W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 666/24, oddalił skargę P.W. (dalej: "skarżący") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2024 r. (powołując się na sprawę o nr NS/E.9011.316.3262.2024) zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] (dalej: "organ" lub "PPIS") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 2. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 3. Czy szczepionki stosowane w Polsce są całkowicie bezpieczne? Co jakiś czas pojawiają się w mediach informacje o wycofaniu niektórych partii szczepionek przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Wycofania te odbywają się także po podaniu tych szczepionek. Czy moje dziecko może otrzymać taką szczepionkę, która potem zostanie wycofana? 4. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 5. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 6. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 8. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? Na tak zadane pytania organ w piśmie z 13 sierpnia 2024 r. wskazał, że sprawa nr NS/E.9011.316.3262.2024 prowadzona jest w związku z wezwaniem skarżącego jako opiekuna prawnego do zaszczepienia J.W., ur. [...] czerwca 2020 r., a następnie na wniosek dostępowy udzielił skarżącemu następujących odpowiedzi: 1. Przed szczepieniem lekarz kwalifikuje dziecko do szczepienia i to z nim należy wyjaśnić wyżej wymienioną kwestię. 2. 3. Dokładne badania szczepionek przeprowadzane są przez firmy farmaceutyczne produkujące preparaty szczepionkowe w związku z tym należy zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego. Lekarz przeprowadza badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem, które ma wyeliminować przeciwwskazania do szczepień. 4. Do tutejszej stacji nie zostały zgłoszone zgony osób do 19 roku życia, po wykonanym szczepieniu ochronnym przez ostatnie 5 lat. 5. Odpowiedź na to pytanie jest informacją przetworzoną należy więc wykazać istnienie interesu publicznego, dla którego udzielenie jej jest istotne. 6. Pytanie skierowane do niewłaściwego adresata – PPIS nie wypłaca odszkodowań. 7. PPIS realizuje działania wynikające z ustawy o PIS oraz innych przepisów prawa obowiązującego w Polsce. 8. Istnieje Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych utworzony 22 stycznia 2022r. Podstawa prawna dochodzenia roszczeń to przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności skarbu państwa szkodę (art. 417). Pismem z 2 września 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu w zakresie rozpoznania jego wniosku dostępowego z 2 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę z dnia 13 sierpnia 2024 r. PPIS wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że udzielił odpowiedzi na każde z postawionych przez skarżącego pytań i to nawet wówczas, gdy można by mieć zasadnicze wątpliwości, czy niektóre z nich w ogóle można uznać za informacją publiczną. Nie pozostaje zatem w bezczynności, wobec czego skarga jest oczywiście bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywołanym wyrokiem z 12 grudnia 2024 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jeżeli adresat wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") dysponuje żądaną informacją publiczną, winien on zgodnie z art. 13 ust. 1 u.i.d.p. udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że dotrzymany został przez PPIS wyznaczony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin na udostępnienie informacji. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego z 2 sierpnia 2024 r. o udzielenie informacji publicznej przekazany został PPIS w dniu 6 sierpnia 2024 r. Żądana informacja publiczna została udostępniona w piśmie z 13 sierpnia 2024 r. Zatem termin 14 dni do udzielenia odpowiedzi od dnia wniesienia wniosku został zachowany. Sporną kwestią w sprawie jest natomiast to, czy organ pozostaje w bezczynności w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący upatruje bezczynności PPIS w tym, że udzielona przez niego odpowiedź jest niewystarczająca, odsyła do publikacji. Wywodząc jednak ten zarzut skarżący zdaniem Sądu nie wyjaśnił, w jakim zakresie udzielone odpowiedzi na zadane pytania, zawarte we wniosku z 2 sierpnia 2024 r., uznaje za niepełne czy też niewystarczające. Brak argumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie przez Sąd pełnej oceny zasadności stawianych zarzutów. Przystępując do zbadania sprawy z uwzględnieniem tak rozumianej bezczynności Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zakres przedmiotowy u.d.i.p. wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko orzecznicze wskazujące, że od podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie można żądać innych informacji niż te, które wynikają z zakresu wykonywanych zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Stanowiłoby to bowiem nadmierną ingerencję w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, że organ udzielił odpowiedzi na pytania nr 1, 2, 3, 4, 8. Odpowiadając na pytanie 5 wskazał, że dotyczy ono informacji publicznej przetworzonej i dla jej udostępnienia skarżący powinien wskazać szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu. Poinformował o fakcie nieposiadania informacji objętej pytaniem 6. Pomimo tego, że pytanie 7 nie dotyczy informacji publicznej, organ odniósł się do niego, wskazując podstawy swojej działalności, która nie obejmuje oceny zasadności i celowości realizowanych aktów normatywnych. Konkludując Sąd pierwszej instancji wskazał na brak podstaw do stawiania PPIS zarzutu bezczynności, co czyniło wniesioną skargę bezzasadną. Skarżący od powyższego wyroku wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok w całości, i zarzucając orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że PPIS udostępnił skarżącemu informacje publiczne zgodnie z jego wnioskiem, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną PPIS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, na podstawie którego strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p, poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącemu informacje publiczne zgodnie z wnioskiem skarżącego, podczas gdy organ nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. Zarzut ten nie mógł jednak odnieść skutku. Przechodząc do oceny powyższego zarzutu sformułowanego w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530 i wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). W związku z treścią omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego jako zarzut niezastosowania art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, LEX 120212; wyrok NSA z 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, LEX 2013; wyrok NSA z 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. Należy zatem stwierdzić, że nie dyskwalifikowałoby omawianego zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie określonych przepisów jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepisy, które w jej przekonaniu zostały wadliwie zastosowane zamiast przepisów przez nią wskazywanych, wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Jednak wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia, co tym samym czyni podnoszony zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. nieskutecznym. Przede wszystkim jednak o nieskuteczności omawianego zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. świadczy jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na podstawie zarzutu niezastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, upatrując wadliwości działania Sądu pierwszej instancji w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie odpowiedzi organu na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Naruszenia ww. przepisów skarżący kasacyjnie upatruje bowiem w błędnym w jego ocenie przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że organ udzielił pełnej i wystarczającej odpowiedzi na zadane przez skarżącego pytania. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660 i wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138 i wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie), jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. okazał się niezasadny przede wszystkim z tego powodu. Należy przypomnieć, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć, działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi zatem do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Wnoszący skargę kasacyjną, jak wskazano powyżej, musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Nie jest rolą tego sądu stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z 31 października 2017 r., I GSK 2343/15). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego. W realiach niniejszej sprawy w dość lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie doszło do przedstawienia argumentacji odnoszącej się do naruszenia przepisów wskazanych w treści zarzutu, która pozwoliłaby na ustalenie jednego z ustawowych sposobów naruszenia prawa, który może być kwestionowany w drodze skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał tym samym możliwości dokonania merytorycznej kontroli podniesionego zarzutu. Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. W punkcie drugim sentencji wyroku oddalono wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ponieważ odpowiedź PPIS na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem, a zatem nie miał zastosowania art. 205 § 2 w zw. z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI