III OSK 933/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-14
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnymandat radnegowygaśnięcie mandatuzakaz prowadzenia działalnościmienie powiatuzarządzaniespółka z o.o.wicedyrektorprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną radnego, potwierdzając zasadność stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu z powodu zarządzania działalnością gospodarczą wykorzystującą mienie powiatu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej radnego C. G. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Powiatu stwierdzającą wygaśnięcie mandatu. Sąd pierwszej instancji uznał, że radny naruszył zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia powiatu, będąc wicedyrektorem spółki dzierżawiącej mienie powiatu i wykonując czynności nadzorcze. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zakres obowiązków radnego jako wicedyrektora spółki obejmował zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez C. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy uchwałę Rady Powiatu stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego. Podstawą wygaśnięcia mandatu było naruszenie zakazu określonego w art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, polegającego na zarządzaniu działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia powiatu. Skarżący był wicedyrektorem spółki, która dzierżawiła nieruchomość od powiatu i prowadziła w niej działalność gospodarczą. Sąd pierwszej instancji uznał, że zakres obowiązków radnego jako wicedyrektora, obejmujący nadzór nad zasobami ludzkimi i majątkiem ruchomym spółki, stanowił zarządzanie działalnością gospodarczą. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie prywatnych opinii prawnych i nagrania sesji rady. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, a wykładnia przepisów prawa materialnego dokonana przez WSA jest prawidłowa. Sąd podkreślił, że pojęcie 'zarządzania' w art. 25b ust. 1 u.s.p. ma szeroki zakres i obejmuje przypadki, gdy osoba nie jest formalnie członkiem organu zarządzającego, ale jej obowiązki obejmują czynności zarządcze. Wicedyrektor z zakresem obowiązków nadzorczych nad pracownikami i majątkiem spółki jest uznawany za zarządzającego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zakres obowiązków wicedyrektora spółki, obejmujący czynności nadzorcze wobec pracowników i majątku ruchomego, stanowi zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'zarządzania' w art. 25b ust. 1 u.s.p. ma szeroki zakres i obejmuje przypadki, gdy osoba nie jest formalnie członkiem organu zarządzającego, ale jej obowiązki obejmują wykonywanie czynności zarządczych. Zakres obowiązków wicedyrektora spółki, obejmujący nadzór nad zasobami ludzkimi i majątkiem ruchomym, jest wystarczający do uznania go za zarządzającego działalnością spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.p. art. 25b § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Pojęcie 'zarządzania' działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia jednostki samorządu terytorialnego ma szeroki zakres i obejmuje przypadki, gdy radny, nawet nie będąc formalnie członkiem organu zarządzającego przedsiębiorcy, wykonuje czynności zarządcze.

K.w. art. 383 § § 1 pkt 5

Kodeks wyborczy

Podstawa wygaśnięcia mandatu radnego z uwagi na naruszenie zakazu określonego w art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Pomocnicze

u.s.p. art. 25b § ust. 3 i 4

Ustawa o samorządzie powiatowym

K.w. art. 383 § § 2

Kodeks wyborczy

K.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Zarząd w spółce z o.o. prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres obowiązków wicedyrektora spółki, obejmujący nadzór nad zasobami ludzkimi i majątkiem ruchomym, stanowi zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 25b ust. 1 u.s.p. Pojęcie 'zarządzania' w art. 25b ust. 1 u.s.p. ma szeroki zakres i obejmuje przypadki, gdy osoba nie jest formalnie członkiem organu zarządzającego, ale wykonuje czynności zarządcze. Prywatne opinie prawne nie są wiążące dla sądu administracyjnego, który dokonuje samodzielnej wykładni prawa. Brak zapoznania się z nagraniem sesji rady nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, jeśli protokół z sesji jest dostępny.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne, błędnie stosując art. 383 § 1 pkt 5 K.w. w zw. z art. 25b ust. 1 u.s.p., uznając skarżącego za osobę zarządzającą działalnością spółki. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 133 § 1 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego (prywatne opinie, nagranie sesji). Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i brak odniesienia się do opinii prywatnych i wypowiedzi skarżącego. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 77 K.p.a. przez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie 'zarządzania' ma szerszy zakres i obejmuje wszystkie przypadki, w których dana osoba nawet nie jest formalnie członkiem organu zarządzającego danego przedsiębiorcy, ale zakres jej obowiązków obejmuje wykonywanie czynności zarządzających. Prywatne opinie prawne dotyczące wykładni przepisów prawa nie stanowią istotnego materiału dowodowego w tej sprawie z tego powodu, że dotyczą one wykładni przepisów prawa, a w szczególności art. 25b ust. 1 u.s.p. Wykładni prawa na potrzeby rozstrzygnięcia danej sprawy dokonuje samodzielnie sąd administracyjny.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zarządzania działalnością gospodarczą' przez radnego w kontekście zakazu wykorzystywania mienia samorządowego, a także rola prywatnych opinii prawnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego będącego wicedyrektorem spółki dzierżawiącej mienie powiatu. Interpretacja pojęcia 'zarządzania' może być różnie stosowana w zależności od konkretnego zakresu obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów radnych samorządowych i interpretacji przepisów ograniczających ich działalność gospodarczą. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym.

Czy wicedyrektor spółki dzierżawiącej mienie powiatu może stracić mandat radnego? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 933/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Symbol z opisem
6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Łd 980/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-01-04
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 920
art. 25 b ust. 1, ust.3 i 4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1319
art. 383 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 980/21 w sprawie ze skargi C. G. na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. G. na rzecz Powiatu [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 980/21 oddalił skargę C. G. (dalej jako skarżący) na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego Rada Powiatu trafnie stwierdziła, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi określona w art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1319) zwanej dalej K.w. podstawa wygaśnięcia mandatu radnego z uwagi na naruszenie przez radnego zakazu określonego w art. 25b ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920, z późn. zm.) zwanej dalej u.s.p.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że S. Spółka z o.o. w [...] (zwane dalej w skrócie Spółką), w której zatrudniony jest skarżący korzysta z mienia powiatu, a mieniem tym jest nieruchomość zabudowana stanowiąca własność Powiatu, położona w [...] przy ul. Warszawskiej 62. Zabudowania działki stanowią kompleks budynków [...], zajmowanych obecnie przez Spółkę, w których to budynkach prowadzi ona przedsiębiorstwo oznaczone jako "S. w [...]". Umowa dzierżawy ze strony Powiatu została podpisana przez radnego, który w owym czasie sprawował funkcję Starosty Powiatu [...].
Przy prowadzeniu przez Spółkę działalności z wykorzystaniem mienia powiatu, radny był osobą zarządzającą działalnością gospodarczą Spółki oraz przedstawicielem w prowadzeniu działalności, umocowanym do prowadzenia spraw przedsiębiorstwa, a zakres jego kompetencji został wyznaczany przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Jako Wicedyrektor S. w [...] (będącego przedsiębiorstwem prowadzonym przez Spółkę) wykonuje on swoje obowiązki pracownicze w pełnym wymiarze czasu pracy. Do ich zakresu należy w szczególności "nadzór nad bieżącą działalnością [...] w [...]", a także "nadzór nad zasobami ludzkimi" oraz "nadzór nad majątkiem ruchomym Spółki, stanowiącym jej własność". W praktyce wicedyrektor [...] otrzymał kompetencje do pełnienia funkcji menadżera podmiotu leczniczego, którego podstawowym obowiązkiem było efektywne zarządzanie podmiotem leczniczym. Do zadań wicedyrektora należy zarządzanie podmiotem leczniczym we wszystkich aspektach jego funkcjonowania oraz bycie przedstawicielem w prowadzeniu takiej działalności.
Wobec powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, że Spółka wykorzystuje w prowadzonej przez siebie działalności mienie Powiatu, w którym radny uzyskał mandat, a prowadzenie działalności w oparciu o takie mienie stanowi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia powiatu. Rada Powiatu prawidłowo uznała, że skarżący któremu przekazano tak szerokie wyżej przedstawione kompetencje, zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia Powiatu [...] oraz występuje jako przedstawiciel w prowadzeniu tej działalności przez Spółkę. A zatem zostały spełnione przesłanki określone w art. 25b ust. 1 u.s.p., stanowiące podstawę do stwierdzenia jego naruszenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 K.w. w związku z art. 25b ust. 1 u.s.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący był osobą zarządzającą działalnością gospodarczą Spółki oraz przedstawicielem w prowadzeniu działalności, umocowanym do prowadzenia spraw przedsiębiorstwa, a zakres jego kompetencji został wyznaczony przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, podczas gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący jest jedynie pracownikiem Spółki, nie jest członkiem Zarządu, nie pełnił funkcji prokurenta czy pełnomocnika Zarządu, nie miał i nie ma udzielonych pełnomocnictw do reprezentowania Spółki na zewnątrz,
2) przepisów postępowania:
- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy przedstawionych Sądowi, w szczególności prywatnych opinii prawnych, które zostały odczytane na posiedzeniu Rady Powiatu [...], a także nagrania sesji Rady Powiatu z dnia 10 czerwca 2021 r. mimo posiadanego przez Sąd linku do nagrania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd uniemożliwił skarżącemu w pełni obronę swojego stanowiska,
- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia i brak odniesienia się do znajdujących się w materiale dowodowym opinii prywatnych zleconych przez skarżącego, które zostały odczytane na posiedzeniu Rady Powiatu, a także brak ustosunkowania się do wypowiedzi skarżącego na sesji Rady Powiatu w dniu 10 czerwca 2021 r., mimo że Sąd posiadał link do nagrania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd w całości zaaprobował stanowisko Rady Powiatu wyrażone w zaskarżonej uchwale oraz odpowiedzi na skargę z dnia 21 października 2021 r., zgodnie z którym skarżący nawoływał by Powiat [...] nie kierował przeciwko Spółce, w której jest on zatrudniony pozwu do Sądu o zapłaty kar umownych z uwagi na możliwość wszczęcia egzekucji komorniczej, co było przejawem wykorzystania posiadanego mandatu dla dobra zarządzanej działalności gospodarczej,
- art. 77 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a w konsekwencji w szczególności prywatnych opinii prawnych, które zostały odczytane na posiedzeniu Rady Powiatu [...], a także brak ustosunkowania się do wypowiedzi skarżącego na sesji Rady Powiatu w dniu 10 czerwca 2021 r., mimo iż Sąd posiadał link do nagrania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło skarżącemu w pełni obronę swojego stanowiska.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Powiat [...] wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga nie jest uzasadniona.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 133 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w art. 133 § 1 P.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe jak i przestawione sądowi akta administracyjne (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wydanie 3, Warszawa 2015, str. 567-569). Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (wyrok NSA z 22 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1957/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd przestawił w uzasadnieniu wyroku wszystkie okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, które znajdują potwierdzenie w aktach sprawy.
Powoływane przez stronę skarżącą opinie prawne przedłożone przez skarżącego w toku sesji Rady Powiatu nie stanowią istotnego materiału dowodowego w tej sprawie z tego powodu, że dotyczą one wykładni przepisów prawa, a w szczególności art. 25b ust. 1 u.s.p. Wykładni prawa na potrzeby rozstrzygnięcia danej sprawy dokonuje samodzielnie sąd administracyjny. Jak przy tym wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał szczegółowej wykładni art. 25b ust. 1 u.s.p., a w tym znaczenia takiego pojęcia jak "zarządzanie" działalnością i trafnie uznał, że w tej sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z ww. przepisu.
Tym samym okoliczność, że Sąd pierwszej instancji przyjął odmienną wykładnię prawa niż zawartą w prywatnych opiniach prawnych sporządzonych w interesie skarżącego nie stanowi w tej sprawie żadnej wady postępowania sądowego. Także podnoszony w skardze kasacyjnej brak zapoznania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z nagraniem sesji Rady Powiatu [...] z dnia 10 czerwca 2021 r., mimo posiadanego przez Sąd linku do tego nagrania nie może stanowić wadliwości prowadzonego w tej sprawie postępowania sądowego. W aktach sprawy znajduje się protokół z tej sesji, co pozwalało Sądowi na ustalenie przebiegu samej sesji, a ponadto zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może wyjątkowo dopuścić dowód z dokumentu, a nagranie sesji nie jest dowodem z dokumentu.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd. Tym samym zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. strona skarżąca nie może skutecznie podnieść zarzutu braku odniesienia się do opinii prywatnych zleconych przez skarżącego, ani też ustosunkowania się do wypowiedzi skarżącego na sesji Rady Powiatu w dniu 10 czerwca 2021 r.
Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie te elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., a w szczególności przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze oraz stanowiska strony przeciwnej do strony skarżącej oraz prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 77 K.p.a. jest oczywiście niezasadny z tego powodu, że sąd administracyjny nie stosuje w toku postępowania sądowoadministracyjnego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt I GSK 2956/18;wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2579/19). Sąd administracyjny stosuje przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To w oparciu o przepisy tej ustawy sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu. Stąd prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) powinien przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej, ale w powiązaniu z przepisami K.p.a. Z tego względu zarzut skargi kasacyjnej, który bezpośrednio zarzuca Sądowi naruszenie jedynie art. 77 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przy czym należy jeszcze raz podkreślić, że w tej sprawie prywatne opinie prawne dotyczące wykładni przepisów prawa nie mogły stanowić jakiejkolwiek podstawy do rozstrzygania przez Sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest samodzielna wykładnia i samodzielne zastosowanie przepisów prawa, a nie uzależnianie tej wykładni lub stosowania od jakiejkolwiek opinii prawnej złożonej przez stronę.
Nie jest też zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie nieprawidłowego zastosowania art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 K.w. w związku z art. 25b ust. 1 u.s.p. polegającego na uznaniu, że skarżący był osobą zarządzającą działalnością gospodarczą Spółki oraz przedstawicielem w prowadzeniu działalności umocowanym do prowadzenia spraw przedsiębiorstwa, a zakres jego kompetencji został wyznaczony przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, podczas gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, iż skarżący jest jedynie pracownikiem Spółki, nie jest członkiem Zarządu, nie pełnił funkcji prokurenta czy pełnomocnika Zarządu, nie miał i nie ma udzielonych pełnomocnictw do reprezentowania Spółki na zewnątrz.
Nie budzi wątpliwości, że Spółka dzierżawi nieruchomości będące własnością Powiatu [...]. Tym samym Spółka ta w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej wykorzystuje mienie tego Powiatu. Ta okoliczność nie jest kwestionowana przez żadną ze stron i tym samym przyjęte w tej mierze stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i nie wymaga ponownego przywoływania.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, Zarząd Spółki był jednoosobowy i składał się z jej Prezesa. Zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 z późn. zm.) zwanej dalej K.s.h. zarząd w spółce z o.o. prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Pod pojęciem prowadzenia spraw spółki należy rozumieć realizację stosunków wewnętrznych, które ograniczają się co do zasady do czynności faktycznych lub organizacyjnych. Natomiast sfera reprezentacji obejmuje dokonywanie czynności w stosunkach zewnętrznych (por. A. Kidyba, [w:] Komentarz aktualizowany do at. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, A. Kidyba, M. Dumkiewicz, LEX/el. 2022, teza nr 2 i 3 do art. 201).
Ustawodawca w art. 25b ust. 1 u.s.p. zakazał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystywaniem mienia tej jednostki samorządu, w której radny uzyskał swój mandat także do przypadku, gdy taki radny będzie zarządzał działalnością przedsiębiorcy wykorzystującego to mienie. Nie można uznać, że owo "zarządzanie" obejmuje jedynie pełnienie funkcji w organie wykonawczo-zarządzającym danego przedsiębiorcy, np. w zarządzie spółki z o.o. Gdyby tylko to było objęte zakazem z ww. przepisu, to ustawodawca zamiast słowa "zarządzać" wprowadziłby określenie "pełnić funkcji w organie wykonawczym, zarządzającym lub nadzorczym przedsiębiorcy", tak jak np. w art. 25b ust. 3 i 4 u.s.p. Tym samym ustawowe pojęcie "zarządzania" ma szerszy zakres i obejmuje wszystkie przypadki, w których dana osoba nawet nie jest formalnie członkiem organu zarządzającego danego przedsiębiorcy, ale zakres jej obowiązków obejmuje wykonywanie czynności zarządzających (tak też NSA w wyroku z 29 listopada 2022 sygn. akt III OSK 5608/21).
Takie ujęcie pozwala na odróżnienie dwóch istotnych w zakresie tej sprawy sytuacji. Pierwszej, w której w funkcjonowaniu danego przedsiębiorcy znajdują się takie stanowiska jak np. dyrektor, dyrektor techniczny, administracyjny itp., ale zakres uprawnień takich osób ma charakter jedynie pomocniczy wobec kompetencji organu zarządzającego. W takim przypadku zarządza działalnością przedsiębiorcy nadal jej organ, natomiast osoby pełniące funkcje dyrektorów lub kierowników w strukturze tego przedsiębiorcy nie mają samodzielności w zarządzaniu (np. prowadzeniu spraw w zakresie stosunków wewnętrznych), ale jedynie wykonują akty organu zarządzającego (np. uchwały zarządu spółki z o.o.). W tym przypadku owi dyrektorzy stanowią jedynie "aparat pomocniczy" zarządu (tak np. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 21 marca 2018 r. sygn. akt III AUa 1266/17).
Druga sytuacja dotyczy przypadku, w którym organ zarządzający przekazuje część swoich uprawnień do wykonywania przez osoby pełniące funkcje kierownicze w strukturze danego przedsiębiorcy i w tym zakresie takie osoby są samodzielne w zarządzaniu działalnością przedsiębiorcy. Taki zakres należy uznać za zarządzanie działalnością przedsiębiorcy objęte art. 25b ust. 1 u.s.p.
Jak ustaliła to Rada Powiatu i uznał za prawidłowe Sąd pierwszej instancji, skarżący C. G. był osobą "decyzyjną" w Spółce. Ustalenia te są trafne.
Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu określającego zakres obowiązków pełnionych przez ww. radnego jako wicedyrektora S., obejmował on następujący katalog: 1) nadzór nad zasobami ludzkimi; 2) nadzór nad majątkiem ruchomym Spółki stanowiącym jej własność.
Tak ustalony zakres obowiązków wicedyrektora S. (akta sprawy, karta nr 31 i nr 32) obejmuje szeroki zakres czynności podejmowanych na tym stanowisku. Są to przy tym sformułowania bardzo ogólne, obejmujące podejmowanie czynności nadzorczych, a więc władczych wobec pracowników i mienia ruchomego. Niewątpliwie taki zakres uprawnień wicedyrektora stanowi o jego zarządzaniu działalnością tego podmiotu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadnym stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym skoro w zakresie obowiązków pracowniczych skarżącego nie ma wprost zwrotów o zarządzaniu spółką, prowadzeniu jej spraw lub reprezentowaniu jej na zewnątrz, to nie można uznać, aby zakres ten obejmował czynności lub funkcje objęte art. 25b ust. 1 u.s.p. Takie stanowisko oznaczałoby, że wystarczającym byłoby nie posługiwać się w nim wyrażeniami znaczeniowo wskazującymi na zarządzanie działalnością danego podmiotu korzystającego z mienia samorządowego i nie znajdowałyby zastosowania takie przepisy jak rat. 25b ust. 1 u.s.p.
Celem art. 25b ust. 1 u.s.p. było eliminowanie przypadków jednoczesnego zarządzania np. działalnością przedsiębiorcy będącego osobą prawną, który wykorzystuje mienie danej jednostki samorządu z pełnieniem mandatu organu stanowiącego tej jednostki samorządu. Ponadto w zakresie objętym tą sprawą sądy administracyjne nie kontrolują zgodności udzielania pełnomocnictw lub przekazywania spraw do zarządzania z przepisami innych ustaw, w tym także Kodeksu spółek handlowych.
Ponadto art. 25b ust. 1 u.s.p. obejmuje każdy zakres zarządzania podmiotem korzystającym z mienia jednostki samorządu i to nawet wówczas, gdy to zarządzenie nie dotyczy tej części mienia, która stanowi własność jednostki samorządu.
Tym samym należy uznać, że pełnienie przez C. G. stanowiska wicedyrektora w Spółce z zakresem obowiązków obejmujących czynności nadzorcze wobec pracowników jak i mienia ruchomego tej Spółki stanowiło przede wszystkim o zarządzaniu jej działalnością.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, to działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie pierwszym wyroku oddalił tę skargę. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W punkcie drugim Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej, strona która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od C. G. zasądzić na rzecz Powiatu [...] kwotę 360 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują wynagrodzenie adwokata będącego pełnomocnikiem strony przeciwnej od strony skarżącej kasacyjnie, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI