III OSK 929/23

III OSK 929/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 210/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-02-09
III OSK 923/23 - Wyrok NSA z 2024-06-11
II SA/Kr 835/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-11-29
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4, art. 1 ust. 1, art. 3 § 1 pkt 8, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 1 ust. 1, art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia X w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 210/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia X w W. na bezczynność Burmistrza Miasta B. w udostępnieniu informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia X w W. na rzecz Burmistrza Miasta B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 210/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia X w W. (dalej: "skarżący") na bezczynność Burmistrza Miasta B. (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 22 czerwca 2022 r. w zakresie pytania obejmującego sformułowanie: "W jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta B., do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.com/UrzadMiasta.b(...)/?ref=page internal, została zablokowana możliwość komentowania postów" - w terminie 14 dni; w pozostałym zakresie oddalił skargę; oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 22 czerwca 2022 r. skarżący złożył do organu za pośrednictwem serwisu ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie następujących danych:
- imienia i nazwiska oraz zakresu obowiązków administratora prowadzącego publiczny profil Urzędu Miasta B. w serwisie Facebook, do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.eom/UrzadMiasta.b(...)/?ref=pageJnternal.
- imienia i nazwiska oraz zajmowanego stanowiska autora wpisu (posta) udostępnionego w dniu 3 czerwca 2022 roku, o godzinie 14:59, w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta B. o treści: "Wyrok z dnia 10 lutego 2022 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie skargi D. D. na bezczynność Burmistrza Miasta B. w udostępnieniu informacji publicznej oraz postanowienie z dnia 10 lutego 2022 r. w sprawie odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku D. D. na bezczynność Burmistrza Miasta B. w udostępnieniu informacji publicznej".
- daty oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta B., do którego dostęp znajduje się pod adresem:
https://www.facebook.com/UrzadMiasta.b./?ref=pageJnternal, została zablokowana możliwość komentowania postów.
W odpowiedzi z 4 lipca 2022 r. (data doręczenia 8 lipca 2022 r.) organ wskazał, że Facebook nie jest publicznym profilem Urzędu Miasta B., nie posiada administratora - istnieje jedynie fanpage - a informacje umieszczane są przez pracowników Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju; nagłówek, nad każdym z opublikowanych wyroków dodała D. B. (z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego) - odpowiedzialna za udostępnianie informacji publicznej; oraz, że na Facebooku - fanpage, została zablokowana możliwość komentowania, ponieważ istniała taka opcja w narzędziach strony oraz z uwagi na jedynie informacyjną formę tej niepublicznej strony.
W dniu 3 listopada 2022 r. wniesiono skargę na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie zgadzając się z zarzutami skarżącej zaprezentowanymi w skardze. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA
w Olsztynie uwzględnił skargę w części.
Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek został prawidłowo rozpatrzony
w zakresie pytań dotyczących: imienia i nazwiska oraz zakresu obowiązków administratora prowadzącego publiczny profil Urzędu Miasta B. w serwisie Facebook; jak również imienia i nazwiska oraz zajmowanego stanowiska autora wpisu (posta) udostępnionego w dniu 3 czerwca 2022 roku, o godzinie 14:59, w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta B. o treści wskazanej we wniosku. Organ wskazał bowiem w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, że Facebook nie posiada administratora ze strony organu, natomiast informacje umieszczane są tam przez pracowników Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju. Natomiast nagłówek, nad każdym z opublikowanych wyroków dodała D. B. (z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego), odpowiedzialna za udostępnianie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że nie jest rolą sądu weryfikowanie wiarygodności udzielanych odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej a jedynie fakt ich udzielenia, co we wskazanym zakresie nastąpiło i nie można doszukać się w tym kontekście naruszenia przepisów wskazanych w skardze.
W ocenie Sądu nieprawidłowo rozpatrzono wniosek skarżącej co do pytania - "w jakiej dacie oraz z jakiego powodu (wnosimy o wskazanie uzasadnienia faktycznego) w serwisie Facebook, na prowadzonym tam publicznym profilu Urzędu Miasta B., do którego dostęp znajduje się pod adresem: https://www.facebook.com/UrzadMiasta.b./?ref=page_internal, została zablokowana możliwość komentowania postów." Organ wskazał bowiem jedynie rzecz oczywistą, że na Facebooku - fanpage, została zablokowana możliwość komentowania, ponieważ istniała taka opcja w narzędziach strony oraz z uwagi na jedynie informacyjną formę, tej niepublicznej strony. WSA zważył, że nie jest to prawidłowe rozpatrzenie wniosku strony we wskazanym zakresie, ponieważ nie udzielono odpowiedzi na jej zapytanie. Przy czym w ocenie Sądu pytanie to dotyczyło informacji publicznej i winno być rozpoznane w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej według wskazanych wyżej zasad.
Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że podmiot zobowiązany pozostawał w przekonaniu, że wniosek skarżącej został rozpoznany w sposób prawidłowy, a odpowiedź została udzielona w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu żadnej umyślności czy też chęci utrudnienia skarżącej uzyskania informacji publicznej, w sposób pozaprawny. W pozostałym zakresie, Sąd oddalił skargę.
Skarżący zakwestionował zapadły wyrok w części, tj. w zakresie punktu 2 sentencji wyroku, i zarzucił mu w tej części naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to:
- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "P.p.s.a.") - przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w taki sposób, że zawarte w nim tezy wzajemnie się wykluczają:
- art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej: "P.u.s.a."), art. 3 § 1 pkt 8 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "U.d.i.p.") - przez niezasadne uznanie, iż WSA w Olsztynie kontrolujący bezczynność organu w udostępnianiu informacji publicznej nie jest uprawniony ani zobowiązany do kontroli dostateczności uprawdopodobnienia przez organ nieposiadania wnioskowanej informacji publicznej, a co za tym idzie weryfikowania prawdziwości twierdzeń organu.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie wyroku w części, to jest w zakresie punktu 2. sentencji wyroku i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie iż, organ także w tym zakresie dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącego także w tej części oraz orzeczenie o kosztach postępowania; ewentualnie o uchylenie wyroku w części, to jest w zakresie punkt 2. sentencji wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku strony internetowej Facebook - na okoliczność istnienia funkcji administratora każdej strony w tym portalu; przeprowadzenie rozprawy; rozpoznanie sprawy poza kolejnością; a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyznaczającym granice kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na podmiocie wnoszącym skargę kasacyjną spoczywa obowiązek wyznaczenia jej granic poprzez prawidłowe sformułowanie podstaw zaskarżenia – zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie sądu pierwszej instancji przez pryzmat podniesionych w niej naruszeń prawa. Możliwość przeprowadzenia tej kontroli uzależniona jest od identyfikowalności tych naruszeń. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę orzeczenia Sądu pierwszej instancji, jeżeli w skardze kasacyjnej powołano konkretne przepisy prawa, które w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia zostały naruszone.
Rozpatrując skargę kasacyjną w podanym wyżej reżimie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
Negatywnej weryfikacji podlegał zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Jest to przepis o charakterze procesowym, a zatem skuteczność opartego na nim zarzutu kasacyjnego wymaga wykazania, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna tego wymogu nie realizuje. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji posiada elementy wymagane treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do jego treści uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. co do zasady odnosi się do wadliwości konstrukcyjnej uzasadnienia wyroku, która uniemożliwia weryfikację podjętego w nim rozstrzygnięcia. Chodzi więc nie o wadliwość przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ocen prawnych, lecz o niekompletność elementów treściowych uzasadnienia kształtujących podstawę faktyczną i prawną tych ocen. Do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może więc dojść jedynie w takim układzie, w którym nie da się odtworzyć procesu kształtowania ocen prawnych sądu pierwszej instancji, na których oparł on sformułowane w wyroku rozstrzygnięcie. W realiach niniejszej sprawy takie skonfigurowanie procesowe nie występuje.
Naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie upatruje w wewnętrznej sprzeczności zawartych w uzasadnieniu tez. Eksplikując zarzut w skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie podał, że z jednej strony WSA przyjął, iż na stornie Facebook organu "informacje umieszczane są przez pracowników Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju.", a z drugiej zaaprobował odpowiedź organu, że post na tej stronie w dniu 3 czerwca 2022 roku zamieściła D. B., z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w przyjętych przez WSA ustaleniach kształtujących podstawę faktyczną wyroku nie ma wewnętrznej sprzeczności. Podane okoliczności zostały ustalone w oparciu o treść pisma organu z 4 lipca 2022 roku stanowiącego odpowiedź na wniosek dostępowy. Nie ma wewnętrznej sprzeczności w tym, że WSA zaaprobował wyjaśnienia organu zarówno co do tego, że posty na Facebooku organu zamieszczają pracownicy Wydziału Kultury, Sportu, Współpracy i Rozwoju, jak i co do tego, że w dniu 3 czerwca 2022 roku post na Facebooku organu zamieściła D. B., z-ca Kierownika Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego. Oba ustalenia się nie wykluczają. Wierne odzwierciedlenie przez WSA treści pisma stanowiącego odpowiedź organu na wniosek dostępowy z założenia nie może świadczyć o wewnętrznej sprzeczności elementów podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie może oczywiście kwestionować prawidłowość oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i formułowanych na jego podstawie ocen prawnych, jednakże nie może tego czynić w formule zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 p.u.s.a., art. 3 § 1 pkt 8 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 4 ust. 3 u.d.i.p. W jego ramach skarżący kasacyjnie wytyka, że oceniając zasadność wniesionej skargi WSA oparł się na błędnym założeniu, iż nie jest uprawniony do kontroli stanowiska organu co do tego, że nie dysponuje on wnioskowaną informacją publiczną. Przedmiotowy zarzut kasacyjny zasadza się na wadliwych podstawach, błędnie bowiem identyfikuje brak akceptacji udzielonej przez organ odpowiedzi na wniosek dostępowy z odpowiedzią, z której wynikałoby, że organ nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną. In concreto, WSA przyjął, że organ udzielił wnioskowanej informacji publicznej co do imienia i nazwiska oraz zakresu obowiązków administratora prowadzącego publiczny profil Urzędu Miasta B. w serwisie Facebook. Organ wskazał, że jego strona Facebook nie ma administratora, a posty zamieszczają pracownicy poszczególnych wydziałów. Organ nie stwierdził więc, że nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną, lecz że nie ma konkretnej osoby, pracownika, której można byłoby przypisać przymiot administratora. Odnosząc się do tego twierdzenia WSA wyraził ocenę, że nie jest uprawniony do weryfikacji prawdziwości udzielonej przez organ odpowiedzi. Sąd a quo przyjął zatem, że organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną. Tezy skargi kasacyjnej, że organ w odpowiedzi na wniosek dostępowy stwierdził, iż wnioskowaną informacją nie dysponuje, nie znajdują potwierdzenia w materiale aktowym. Stanowisko organu, że strona Facebook nie posiada administratora nie jest równoznaczne z twierdzeniem, że organ nie posiada informacji, kto z imienia i nazwiska jest tym administratorem.
Nie można zatem zasadnie twierdzić, że WSA nie przeprowadził kontroli działalności organu pod kątem zgodności z prawem (art. 1 ust. 1 p.u.s.a.), że przedmiotem kontroli nie objął bezczynności organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i że w konkluzjach tej kontroli doszedł do przekonania, że organ nie dysponował wnioskowaną informacją publiczną (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Szerokie wywody skargi kasacyjnej odnoszące się do tego, że każda strona na portalu Facebook musi posiadać administratora nie mogły zostać poddane ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem nie mieściły się w granicach podstaw kasacyjnych wyznaczonych przez weryfikowany zarzut.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935).