III OSK 418/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-11
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaekwiwalent za urlopprawo pracypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnerozsądny terminTrybunał Konstytucyjnyzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaprawa funkcjonariuszy

NSA podjął zawieszone postępowanie w sprawie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjanta, mimo braku rozstrzygnięcia TK, ze względu na długi czas oczekiwania i naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta. Postępowanie zostało zawieszone z powodu pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego, które dotyczyło zgodności z Konstytucją przepisów ograniczających prawo do ekwiwalentu dla policjantów zwolnionych ze służby przed określonym terminem. NSA uznał, że długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie TK, trwający ponad dwa lata, narusza prawo skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasadę efektywnego środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w postanowieniu z dnia 11 lipca 2023 r. zdecydował o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku WSA w Gdańsku, dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta G. G. Postępowanie zostało pierwotnie zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z powodu skierowania przez WSA w Białymstoku pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego (TK). Pytanie dotyczyło zgodności z Konstytucją przepisów wyłączających stosowanie art. 115a ustawy o Policji do spraw dotyczących ekwiwalentu za urlop, wszczętych po 6 listopada 2018 r., w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed tą datą. Sprawa przed TK toczy się pod sygnaturą P 7/21 i nie została jeszcze rozstrzygnięta. NSA, biorąc pod uwagę ponad dwuletni okres oczekiwania na odpowiedź TK oraz nieznany termin jej udzielenia, uznał, że dalsza zwłoka narusza prawo skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co jest sprzeczne z art. 7 p.p.s.a. oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd powołał się na orzecznictwo ETPCz, wskazujące na naruszenie prawa do skutecznego środka odwoławczego, gdy długość postępowania zależy od zwłoki TK. W związku z tym, mimo iż przyczyna zawieszenia nie ustała, NSA uznał, że zaistniały inne okoliczności uzasadniające podjęcie postępowania ze względu na zasady sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, naruszające prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasadę efektywnego środka odwoławczego, może stanowić uzasadnienie do podjęcia zawieszonego postępowania, nawet jeśli pierwotna przyczyna zawieszenia nie ustała.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ponad dwuletnie oczekiwanie na decyzję TK w sprawie pytania prawnego dotyczącego ekwiwalentu za urlop policjantów narusza prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i zasadę efektywnego środka odwoławczego. W związku z tym, podjęto postępowanie ze względu na zasady sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o wsparciu służb mundurowych art. 9 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

u.P. art. 115a

Ustawa o Policji

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie TK narusza prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie TK narusza prawo do skutecznego środka odwoławczego. Podjęcie postępowania jest uzasadnione zasadami sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej.

Godne uwagi sformułowania

dalsza zwłoka w rozpoznaniu zawisłych przed nim licznych spraw [...] narusza prawo skarżących do rozpoznania ich spraw w rozsądnym terminie Koliduje też z wynikającą z art. 7 p.p.s.a. zasadą, zgodnie z którą sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy takie działania naruszają również zasadę wynikającą z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji długotrwałego oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i orzecznictwo ETPCz."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przyczyną zawieszenia jest oczekiwanie na orzeczenie TK, a długość tego oczekiwania jest nadmierna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne radzą sobie z długotrwałymi postępowaniami, gdy kluczowe jest oczekiwanie na decyzję Trybunału Konstytucyjnego, co jest częstym problemem w polskim systemie prawnym.

Policjanci czekają latami na pieniądze za urlop. NSA przerywa milczenie TK i podejmuje sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 418/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
III SA/Gd 185/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-12-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 185/21 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2020 r. nr F.337-202/2020 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: podjąć zawieszone postępowanie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), zawiesił postępowanie z uwagi na przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o treści: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.".
Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygnaturą P 7/21 i do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta.
Mając na uwadze długi okres oczekiwania na udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny (ponad 2 lata) oraz nieznany do chwili obecnej termin jej udzielenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dalsza zwłoka w rozpoznaniu zawisłych przed nim licznych spraw ze skarg policjantów w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (ponad 1000), w tym spraw, w których postępowania zostały zawieszone, narusza prawo skarżących do rozpoznania ich spraw w rozsądnym terminie. Koliduje też z wynikającą z art. 7 p.p.s.a. zasadą, zgodnie z którą sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Takie działania naruszają również zasadę wynikającą z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 21 lipca 2022 r. w sprawie Bieliński przeciwko Polsce (skarga nr 48762/19) zasygnalizował, że gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego. W przedstawionych okolicznościach sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo iż nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, to zaistniały inne okoliczności uzasadniające ze względu na zasady: sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej podjęcie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI