III OSK 892/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Supraśl od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę Gminy na rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie utworzenia gminy Grabówka. Gmina zarzucała sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., twierdząc, że rozporządzenie powinno być traktowane jako akt indywidualny podlegający kontroli sądu administracyjnego, a nie akt prawa powszechnie obowiązującego. Gmina podnosiła również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia postanowienia WSA oraz naruszenia art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie jej prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że choć uzasadnienie postanowienia WSA mogło być lakoniczne, to samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że rozporządzenia dotyczące utworzenia lub zmiany granic gmin, mimo swojego specyficznego charakteru, są aktami prawa powszechnie obowiązującego. Kontrola ich zgodności z Konstytucją RP należy do wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 2 Konstytucji RP), a nie sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga Gminy na takie rozporządzenie była niedopuszczalna przed sądem administracyjnym. NSA oddalił skargę kasacyjną, jednocześnie oddalając wniosek Rady Ministrów o zasądzenie kosztów postępowania, powołując się na brak zastosowania przepisów o kosztach w przypadku skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego do kontroli rozporządzeń RM w sprawie utworzenia lub zmiany granic gmin, mimo ich specyficznego charakteru.
Dotyczy wyłącznie rozporządzeń RM w sprawie utworzenia lub zmiany granic gmin. Nie wyklucza kontroli innych aktów normatywnych przez sądy administracyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie utworzenia gminy podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie to jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, a jego kontrola konstytucyjności należy do wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Rozporządzenie w przedmiocie utworzenia gminy, mimo swojego specyficznego charakteru, jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art. 188 pkt 2 Konstytucji RP, kontrola zgodności takich aktów z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego, co wyłącza właściwość sądów administracyjnych.
Czy uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia podstawy prawnej?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie było lakoniczne i nie wyjaśniało w sposób rzetelny podstawy prawnej, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd I instancji powinien był dokładniej wyjaśnić, dlaczego skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście sporów dotyczących procedury zmian granic gmin. Niemniej jednak, wadliwość uzasadnienia nie wpływa na prawidłowość samego rozstrzygnięcia o niedopuszczalności skargi.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna odrzucenia skargi przez WSA z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.
u.s.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa prawna wydania rozporządzenia przez Radę Ministrów w sprawie utworzenia gminy.
Konstytucja RP art. 15 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Norma konstytucyjna dotycząca tworzenia gmin, realizowana przez rozporządzenie.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego w RP, w tym rozporządzenia.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymogi dotyczące wydawania rozporządzeń.
Konstytucja RP art. 165 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Konstytucja RP art. 188 § pkt 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyłączna właściwość Trybunału Konstytucyjnego do orzekania o zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli rozporządzeń jako aktów prawa powszechnie obowiązującego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kontrola aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., jednakże w tym przypadku rozporządzenie RM jest aktem centralnego organu administracji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu stwierdzono, ale uznano za nieistotne dla wyniku sprawy.
p.p.s.a. art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie odpowiednio wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku do postanowień.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. Zarzut naruszenia tego prawa przez Gminę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie utworzenia gminy jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. • Kontrola konstytucyjności rozporządzeń wydawanych przez centralne organy państwowe należy do wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego. • Sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania o zgodności z prawem źródeł powszechnie obowiązującego prawa.
Odrzucone argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie utworzenia gminy ma charakter aktu indywidualnego i powinno podlegać kontroli sądu administracyjnego. • Zmiana granic gminy jest dokonywana na podstawie normy indywidualnej i konkretnej. • Rozporządzenie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu konstytucyjnym. • Odrzucenie skargi pozbawia Gminę prawa do sądu i nieograniczonej możliwości kształtowania ustroju terytorialnego przez Radę Ministrów.
Godne uwagi sformułowania
rozporządzenie w przedmiocie utworzenia gminy ma charakter aktu prawa powszechnie obowiązującego • nie spełnia przesłanek uznania go za akt indywidualny organu administracji publicznej i nie podlega kontroli przed sądem administracyjnym • kognicja sądów administracyjnych nie została ograniczona do aktów stosowania prawa • domniemanie właściwości sądu administracyjnego w sprawie kontroli rozporządzenia jest wyłączone, z uwagi na właściwość Trybunału Konstytucyjnego • rozporządzenia dokonujące zmian granic jednostek samorządu terytorialnego kwestionowane w niniejszej sprawie mają szczególny charakter • rozporządzenia te opierają się na Konstytucji i ustawach w sposób, który nie pozwala uznać, że są pozbawione właściwości aktu normatywnego • mają więc owe rozporządzenia hybrydowy charakter • nie ma racji skarżąca Gmina, iż zaskarżone rozporządzenie powinno zostać zakwalifikowane jako inny akt z zakresu administracji publicznej
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wyłącznej właściwości Trybunału Konstytucyjnego do kontroli rozporządzeń RM w sprawie utworzenia lub zmiany granic gmin, mimo ich specyficznego charakteru."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie rozporządzeń RM w sprawie utworzenia lub zmiany granic gmin. Nie wyklucza kontroli innych aktów normatywnych przez sądy administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości sądu w kontekście kontroli aktów normatywnych, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców. Pokazuje złożoność relacji między różnymi organami kontroli prawnej.
“Gmina walczy o kontrolę nad swoim istnieniem, ale sąd odsyła ją do Trybunału Konstytucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.