III OSK 882/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się udostępnienia skanów umów zlecenia z kancelarią radcy prawnego oraz rachunków i faktur. Organ odmówił, argumentując, że radca prawny nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a ujawnienie dokumentów naruszyłoby prywatność i stanowiłoby nadużycie prawa do informacji publicznej. WSA we Wrocławiu uznał, że wynagrodzenie radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej jest informacją publiczną, a radca prawny, ze względu na swój wpływ na realizację zadań publicznych i sposób zarządzania sprawami podmiotu, ma związek z pełnieniem funkcji publicznych. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że prawo do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego, a konstrukcja nadużycia prawa musi być oceniana indywidualnie wobec danego organu. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną organu, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące radców prawnych i umów cywilnoprawnych nie modyfikują zasad dostępu do informacji publicznej. Odnosząc się do zarzutu tajemnicy przedsiębiorcy, NSA stwierdził, że w kontekście jawności gospodarowania środkami publicznymi, klauzule umowne wyłączające jawność w umowach z jednostkami sektora finansów publicznych są nieskuteczne, chyba że dotyczą specyficznych informacji technicznych lub gdy wykaże się istotny interes publiczny lub państwowy. Sąd potwierdził szeroką wykładnię pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną, obejmującą każdego, kto ma związek z realizacją zadań publicznych i wpływa na kształtowanie spraw publicznych. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że umowy z radcą prawnym obsługującym organ administracji oraz rachunki za tę obsługę stanowią informację publiczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że radca prawny obsługujący organ administracji publicznej jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, a umowy i rachunki z nim związane stanowią informację publiczną, nawet wbrew klauzulom o tajemnicy przedsiębiorcy. Potwierdzenie szerokiej wykładni pojęcia funkcji publicznej i zasady jawności wydatkowania środków publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej. Interpretacja pojęcia funkcji publicznej może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wynagrodzenie radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej oraz związane z tym umowy i rachunki stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej oraz związane z tym umowy i rachunki stanowią informację publiczną, ponieważ jest to informacja o wydatkowaniu środków publicznych, a celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest społeczna kontrola tego procesu.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że informacja o wydatkowaniu środków publicznych na obsługę prawną organu jest informacją publiczną. Jawność gospodarowania finansami publicznymi jest zasadą, a ewentualne klauzule umowne o tajemnicy przedsiębiorcy w umowach z jednostkami sektora finansów publicznych są nieskuteczne w tym zakresie.
Czy radca prawny świadczący obsługę prawną organowi administracji publicznej jest osobą pełniącą funkcję publiczną lub mającą z nią związek w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, radca prawny świadczący obsługę prawną organowi administracji publicznej jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, co uzasadnia udostępnienie informacji publicznej dotyczącej jego umów i wynagrodzenia.
Uzasadnienie
NSA przyjął szeroką wykładnię pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną, obejmującą każdego, kto ma związek z realizacją zadań publicznych i wpływa na kształtowanie spraw publicznych. Radca prawny, opiniując, doradzając i reprezentując organ, ma istotny wpływ na zarządzanie sprawami podmiotu w sferze publicznej.
Czy żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów i rachunków z radcą prawnym może być uznane za nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wnioskodawca korzysta z gwarantowanego konstytucyjnie i ustawowo prawa do uzyskania informacji o sposobie wydatkowania majątku publicznego, bez konieczności wykazywania interesu prawnego lub faktycznego, a organ nie udowodnił konkretnych okoliczności faktycznych wskazujących na nadużycie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że prawo do informacji publicznej ma charakter powszechny i nie wymaga wykazywania interesu, chyba że chodzi o informację przetworzoną. Organ musi wykazać konkretne okoliczności świadczące o nadużyciu prawa, a nie opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach czy wiedzy o składaniu wniosków do innych organów.
Czy anonimizacja dokumentów zawierających dane osobowe lub inne chronione informacje wyklucza udostępnienie ich jako informacji publicznej lub stanowi o informacji przetworzonej?
Odpowiedź sądu
Nie, anonimizacja danych osobowych jest dopuszczalna i nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej ani nie uzasadnia odmowy jej udostępnienia. Jest to zabieg techniczny.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że anonimizacja danych osobowych jest zabiegiem technicznym, który nie zmienia charakteru informacji publicznej i nie jest podstawą do odmowy jej udostępnienia. Wyłączenie pewnych danych nie powoduje nadania informacji charakteru przetworzonej.
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.r.p. art. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1982 r. o radcach prawnych
u.r.p. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1982 r. o radcach prawnych
u.f.p. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
k.c. art. 751
Kodeks cywilny
k.k. art. 115 § 13
Kodeks karny
k.k. art. 115 § 19
Kodeks karny
u.z.n.k. art. 11 § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo prasowe art. 3a
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej jest informacją publiczną. • Radca prawny świadczący obsługę prawną organu administracji publicznej jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych. • Prawo do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego. • Anonimizacja danych nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej ani nie jest podstawą do odmowy jej udostępnienia. • Jawność gospodarowania środkami publicznymi jest zasadą, a klauzule o tajemnicy przedsiębiorcy w umowach z jednostkami sektora finansów publicznych są nieskuteczne w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Radca prawny nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. • Ujawnienie umów i rachunków z radcą prawnym narusza prywatność. • Żądanie informacji stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. • Dokumenty objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. • Konieczność anonimizacji oznacza przetworzenie informacji i może być podstawą odmowy.
Godne uwagi sformułowania
nie każda osoba publiczna będzie pełniła funkcję publiczną • pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną należy rozumieć znacznie szerzej • nie można zaliczyć do czynności wyłącznie usługowych • ma rzeczywisty związek z realizacją zadań publicznych • nie wymaga wykazywania przez każdego podmiot zainteresowany istnienia po jego stronie interesu prawnego lub faktycznego • nie można uznać za skuteczne zawarte w umowach zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mariusz Kotulski
członek
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że radca prawny obsługujący organ administracji publicznej jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznych, a umowy i rachunki z nim związane stanowią informację publiczną, nawet wbrew klauzulom o tajemnicy przedsiębiorcy. Potwierdzenie szerokiej wykładni pojęcia funkcji publicznej i zasady jawności wydatkowania środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego obsługującego organ administracji publicznej. Interpretacja pojęcia funkcji publicznej może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego granic, a także roli radcy prawnego w administracji. Interpretacja pojęcia 'funkcji publicznej' i zasady jawności wydatkowania środków publicznych ma duże znaczenie praktyczne dla prawników i obywateli.
“Czy umowy z radcą prawnym obsługującym gminę to tajemnica? NSA: Nie, to informacja publiczna!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.