III OSK 880/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy oczyszczalni ścieków. Stowarzyszenie, powołując się na swoje cele statutowe, wniosło o dopuszczenie do udziału na prawach strony. Prezydent Miasta odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że choć cele statutowe stowarzyszenia są zbieżne z przedmiotem postępowania, brak jest interesu społecznego uzasadniającego jego udział. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że organizacja musi wykazać konkretny interes społeczny, a nie tylko ogólną działalność proekologiczną. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 31 k.p.a. i nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. NSA podkreślił, że udział organizacji społecznej w postępowaniu wymaga wykazania konkretnego interesu społecznego, który równoważyłby interesy stron, a sama proekologiczna działalność nie jest wystarczająca. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia prawa międzynarodowego i Konstytucji RP, uznając je za niezasadne w kontekście specyfiki postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, w szczególności środowiskowych, oraz wymogi dotyczące wykazania interesu społecznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie samego postępowania w sprawie decyzji środowiskowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe są zbieżne z przedmiotem postępowania środowiskowego, ma prawo do udziału w tym postępowaniu na prawach strony, jeśli nie wykaże konkretnego interesu społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna musi wykazać konkretny interes społeczny, który uzasadnia jej dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a sama zgodność celów statutowych nie jest wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 31 k.p.a. wymaga wykazania interesu społecznego, który równoważy interesy stron. Sama proekologiczna działalność organizacji nie jest wystarczająca do automatycznego dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Czy przepisy polskiego prawa dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniach środowiskowych są zgodne z Konwencją z Aarhus, Kartą Praw Podstawowych UE i Dyrektywą 2000/60/WE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te zapewniają wystarczający dostęp do procedury administracyjnej i sądowej, nawet jeśli udział organizacji nie jest gwarantowany na każdym etapie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przepisy te zapewniają możliwość wniesienia odwołania i skargi do sądu administracyjnego, co jest zgodne z wymogami prawa międzynarodowego i UE, które nie precyzują konkretnego etapu postępowania, na którym musi nastąpić udział.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaga wykazania przez organizację społeczną nie tylko zgodności celów statutowych z przedmiotem postępowania, ale także istnienia interesu społecznego.
Pomocnicze
ustawa środowiskowa art. 44 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 79 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez organizację społeczną interesu społecznego uzasadniającego jej dopuszczenie do udziału w postępowaniu. • Zgodność przepisów krajowych z prawem międzynarodowym i UE w zakresie udziału społeczeństwa w postępowaniach środowiskowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 74 Konstytucji RP poprzez pozbawienie obywateli możliwości działania na rzecz ochrony środowiska. • Nieprawidłowa interpretacja art. 44 i 79 ustawy środowiskowej. • Niezastosowanie przepisów prawa międzynarodowego (Konwencja z Aarhus, Karta Praw Podstawowych, Dyrektywa 2000/60/WE). • Niezastosowanie art. 31 k.p.a. jako samoistnej podstawy prawnej do udziału organizacji społecznych. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek skonkretyzowania interesu społecznego w sprawie objętej żądaniem, który równoważyłby interes stron i uzasadniał dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym obciąża tę organizację. • Organizacja społeczna powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sytuacjach racjonalnie uzasadnionych, kiedy rzeczywiście można mieć obawy co do zagrożenia wartości społecznie istotnych. • Nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
sędzia
Tadeusz Kiełkowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, w szczególności środowiskowych, oraz wymogi dotyczące wykazania interesu społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie samego postępowania w sprawie decyzji środowiskowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia udziału społeczeństwa w ochronie środowiska i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście działalności organizacji pozarządowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i środowiskowym.
“Czy organizacja ekologiczna zawsze ma prawo głosu w sprawach środowiskowych? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.