III OSK 874/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniaprawo wodneurządzenie wodneskarżącysąd administracyjnypostanowienietrudne do odwrócenia skutkiprawa człowiekaochrona środowiska

NSA wstrzymał wykonanie decyzji nakazujących przywrócenie funkcji urządzenia wodnego ze względu na trudne do odwrócenia skutki dla 84-letniej skarżącej o trudnej sytuacji materialnej.

R.Z. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą przywrócenie funkcji urządzenia wodnego. Wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie doprowadzi do niepowetowanej szkody ze względu na podeszły wiek i trudną sytuację materialną. NSA, powołując się na art. 61 § 3 p.p.s.a., uwzględnił wniosek, uznając, że wykonanie obowiązku przez 84-letnią skarżącą może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek R.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie. Wyrok WSA z dnia 17 października 2024 r. oddalił skargę R.Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 28 marca 2024 r., która nakazywała przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. R.Z. wniosła skargę kasacyjną i w jej ramach wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując na ryzyko niepowetowanej szkody z powodu podeszłego wieku i trudnej sytuacji materialnej. Sąd, odwołując się do art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na wstrzymanie wykonania aktu w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uznał wniosek za zasadny. Mimo lakonicznego uzasadnienia, sąd wziął pod uwagę wiek skarżącej (84 lata), jej trudną sytuację materialną (przyznane prawo pomocy) oraz fakt, że wykonanie obowiązku przywrócenia parametrów rowu melioracyjnego może spowodować dla niej trudne do odwrócenia skutki, nawet jeśli samo poniesienie kosztów nie jest z natury nieodwracalne. W konsekwencji, NSA postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co w tym przypadku zostało wykazane ze względu na wiek i sytuację materialną skarżącej.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 61 § 3 p.p.s.a., uznając, że wiek skarżącej (84 lata) i jej trudna sytuacja materialna sprawiają, iż wykonanie obowiązku przywrócenia parametrów rowu melioracyjnego może spowodować dla niej trudne do odwrócenia skutki, nawet jeśli samo poniesienie kosztów nie jest z natury nieodwracalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie obowiązku nałożonego decyzjami doprowadzi do niepowetowanej szkody po stronie skarżącej z uwagi na jej podeszły wiek i trudną sytuację materialną.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonanie przez skarżącą prac, do których zobowiązał ją organ, w sytuacji, w której okaże się, że decyzje wydane w sprawie zostaną uchylone, spowoduje dla niej uciążliwość, którą należy rozpatrywać w kategorii spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, biorąc pod uwagę jej wiek oraz sytuację materialną.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych ze względu na trudną sytuację materialną i wiek strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale stanowi przykład stosowania ogólnej zasady ochrony tymczasowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny może zastosować przepisy proceduralne dla ochrony osób w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli nie jest to typowa sprawa merytoryczna.

Sąd wstrzymał wykonanie decyzji wodnej dla 84-latki: wiek i bieda kluczowe dla ochrony prawnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 874/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 768/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-10-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 768/24 w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 28 marca 2024 r., znak: K.RPU.522.1.2024.MB w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 grudnia 2023 r., znak: KR.ZUZ.5.534.9.2022.MP/IŻ. 1
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 października 2024 r., II SA/Kr 768/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z 28 marca 2024 r.,
w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego.
Pismem z 14 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie obowiązków nałożonych na nią ww. decyzjami doprowadzi do stanu niepowetowanej szkody po jej stronie, bowiem z uwagi na jej podeszły wiek nie jest ona w stanie ponieść kosztów wykonania prac przewidzianych w ramach ww. obowiązków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd, po przekazaniu skargi, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd uprawniony jest zatem do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi.
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek, mimo dość lakonicznego uzasadnienia, zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać należy, że skarżąca ma 84 lata, jej sytuacja materialna jest kiepska, o czym świadczy przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, i wykonanie przez nią obowiązku polegającego na odtworzeniu
i przywróceniu parametrów rowu melioracyjnego na długości 40 m może spowodować dla niej trudne do odwrócenia skutki. Sąd miał na uwadze, że poniesienie kosztów wykonania ww. obowiązku co do zasady nie powoduje skutków nieodwracalnych, czy też nie oznacza samo w sobie "wyrządzenia znacznej szkody". Niemniej wykonanie przez skarżącą prac, do których zobowiązał ją organ, w sytuacji, w której okaże się, że decyzje wydane w sprawie zostaną uchylone, spowoduje dla niej uciążliwość, którą należy rozpatrywać w kategorii spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, biorąc pod uwagę jej wiek oraz sytuację materialną.
Z tych względów, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI