III OSK 872/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejPrezes Rady MinistrówMBArady nadzorczespółki Skarbu Państwanazwa uczelnikwalifikacjekompetencjewykształcenie

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w sprawie udostępnienia informacji o osobach z dyplomem MBA Collegium Humanum zasiadających w radach nadzorczych spółek Skarbu Państwa, uznając, że nazwa uczelni nie jest informacją publiczną.

Skarżący K.P. domagał się udostępnienia informacji publicznej o osobach zasiadających w radach nadzorczych spółek nadzorowanych przez KPRM, które uzyskały uprawnienia do zasiadania na podstawie dyplomu MBA z Collegium Humanum. Prezes Rady Ministrów odmówił, uznając, że nazwa uczelni nie jest informacją publiczną. WSA uznał bezczynność organu i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że nazwa uczelni nie stanowi informacji publicznej, a jedynie fakt ukończenia studiów MBA jest istotny dla oceny kompetencji.

Sprawa dotyczyła wniosku K.P. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osób zasiadających w radach nadzorczych spółek nadzorowanych przez KPRM, które uzyskały uprawnienia do zasiadania na podstawie dyplomu MBA z uczelni Collegium Humanum. Prezes Rady Ministrów uznał, że informacja o nazwie uczelni nie jest informacją publiczną, podczas gdy informacja o ukończeniu studiów MBA stanowi informację o kwalifikacjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bezczynność organu i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Prezesa Rady Ministrów, uchylił wyrok WSA. Sąd uznał, że choć informacja o ukończeniu studiów MBA przez członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa stanowi informację publiczną, to nazwa uczelni, na której studia te zostały ukończone (w tym przypadku Collegium Humanum), nie jest informacją publiczną. NSA podkreślił, że kluczowe dla oceny kompetencji jest samo posiadanie kwalifikacji (ukończenie studiów MBA), a nie miejsce ich zdobycia. W związku z tym, NSA oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że organ prawidłowo poinformował o braku obowiązku udostępnienia żądanej informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nazwa uczelni nie stanowi informacji publicznej. Informacją publiczną jest fakt ukończenia studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA), ponieważ odzwierciedla to poziom kompetencji, natomiast nazwa uczelni nie wpływa na poziom wykształcenia ani kwalifikacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o ukończeniu studiów MBA przez osoby pełniące funkcje publiczne jest informacją publiczną, gdyż świadczy o ich kompetencjach. Jednakże nazwa uczelni, na której studia te zostały ukończone, nie jest elementem decydującym o poziomie wykształcenia ani kwalifikacji, a zatem nie stanowi informacji publicznej. Przepisy prawa nie różnicują mocy prawnej dyplomów w zależności od uczelni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 19 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 160 § 4

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nazwa uczelni, na której funkcjonariusz publiczny uzyskał dyplom MBA, nie stanowi informacji publicznej. Informacja o ukończeniu studiów podyplomowych MBA jest informacją publiczną, ale nazwa uczelni nie jest. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w terminie poinformuje o braku obowiązku udostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być podstawą do żądania od organu wykładni prawa lub porady prawnej.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że nazwa uczelni jest informacją publiczną. WSA błędnie uznał organ za bezczynny.

Godne uwagi sformułowania

Nazwa uczelni nie jest bowiem informacją o poziomie posiadanego wykształcenia oraz kompetencji i tym samym należy do sfery prywatności tych osób. Informacją publiczną będzie zatem informacja, którzy członkowie rad nadzorczych zasiadający w spółkach nadzorowanych przez KPRM ukończyli studia MBA. Tym samym, zdaniem organu, nie stanowi, informacji publicznej informacja o nazwie uczelni, na której osoby te ukończyły studia MBA. Nazwa uczelni, na której dana osoba będąca funkcjonariuszem publicznym ukończyła studia wyższe potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wyższych albo studia podyplomowe potwierdzone świadectwem ukończenia studiów podyplomowych, nie stanowi informacji publicznej, ponieważ informacja o tej nazwie nie ma znaczenia dla poziomu kompetencji tego funkcjonariusza. Z samego zatem faktu pozostawania w dyspozycji organu jakiegokolwiek innego dokumentu zawierającego dane o nazwie ukończonej przez funkcjonariusza publicznego uczelni publicznej czy też uczelni niepublicznej - niezależnie od tego czy dokument ten stanowi treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalonego i podpisanego w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach kompetencji tego funkcjonariusza publicznego, skierowanego do innego podmiotu lub złożonego do akt sprawy, czy też nie - nie można wnosić, że ma ona charakter informacji publicznej.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

sprawozdawca

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście wykształcenia funkcjonariuszy publicznych, w szczególności rozróżnienie między faktem ukończenia studiów a nazwą uczelni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z radami nadzorczymi spółek Skarbu Państwa i wymogami dotyczącymi studiów MBA, ale ogólne zasady dotyczące informacji publicznej są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i kwalifikacji osób pełniących funkcje publiczne, co jest istotne dla transparentności życia publicznego. Rozróżnienie między faktem ukończenia studiów a nazwą uczelni jest kluczowe.

Czy nazwa uczelni, którą ukończył członek rady nadzorczej, to informacja publiczna? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 872/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 696/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-19
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 574
art. 160 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Rady Ministrów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 696/22 w sprawie ze skargi K.P. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od K.P. na rzecz Prezesa Rady Ministrów kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 stycznia
2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 696/22, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie
art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", w pkt 1. sentencji wyroku, zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. P. z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2. sentencji wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; a w pkt. 3. sentencji wyroku zasądził od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podał, że wnioskiem
z 7 września 2022 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej skarżący, zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów (zwany dalej: PRM, organ) w trybie przepisów art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie następującej informacji publicznej - osób zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Ministerstwa/KPRM z podaniem imienia i nazwiska, które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum.
W odpowiedzi na ten wniosek, organ pismem z 20 września 2022 r. poinformował skarżącego, że informacja w zakresie imion i nazwisk osób zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Kancelarii PRM, które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum, nie stanowi informacji publicznej. Informację publiczną stanowią informacje o poziomie i kierunku wykształcenia osoby pełniącej funkcję publiczną. Informacją publiczną nie jest natomiast nazwa ukończonej przez tę osobę uczelni. Jednocześnie organ, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1933 ze zm.), stwierdził, że podmiot uprawniony do wykonywania praw z akcji należących do Skarbu Państwa lub państwowa osoba prawna, w zakresie wykonywania praw z akcji w spółce, jako kandydata na członka organu nadzorczego wskazuje osobę, posiadającą pozytywną opinię Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, o której mowa w art. 24 pkt 1 ustawy, która poza innymi wymaganiami ustawowymi spełnia także przynajmniej jeden z poniższych wymogów: a) posiada stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych, prawnych lub technicznych, b) posiada tytuł zawodowy radcy prawnego, adwokata, biegłego rewidenta, doradcy podatkowego, doradcy inwestycyjnego lub doradcy restrukturyzacyjnego, c) ukończyła studia podyplomowe Master of Business Administration (MBA), d) posiada certyfikat Chartered Financial Analyst (CFA), e) posiada certyfikat Certified International lnvestment Analyst (CHA), f) posiada certyfikat Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), g) posiada certyfikat Certified in Financial Forensics (CFF). Informacją publiczną będzie zatem informacja, którzy członkowie rad nadzorczych zasiadający w spółkach nadzorowanych przez KPRM ukończyli studia MBA. Tym samym, zdaniem organu, nie stanowi, informacji publicznej informacja
o nazwie uczelni, na której osoby te ukończyły studia MBA. Nazwa uczelni nie jest bowiem informacją o poziomie posiadanego wykształcenia oraz kompetencji i tym samym należy do sfery prywatności tych osób.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku
z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 7 września 2022 r. oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Sąd I instancji uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wyjaśnił, że Prezes Radu Ministrów jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przywołując stanowisko wyrażone w wyrokach NSA: z 28 listopada 2018 r., sygn. I OSK 72/17 oraz z 20 listopada 2019 r., I OSK 4342/18, uznał, że żądany we wniosku skarżącego wykaz "osób zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Ministerstwa/KPRM z podaniem imienia i nazwiska" stanowi bez wątpienia informację publiczną. Są to bowiem osoby pełniące funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, ponieważ ich funkcja ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne. Taka kwalifikacja dotyczy również innych podmiotów, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
WSA w Warszawie odnosząc się do żądania wniosku o udostępnienie "imion
i nazwisk osób, które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum" stwierdził, że skoro dokumenty potwierdzające wykształcenie są dokumentami urzędowymi (tak jak uznał NSA w wyroku z 20 listopada 2019 r., I OSK 4342/18), to tym samym żądane przez skarżącego informacje też są informacją publiczną. W konsekwencji zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. podlegają co do zasady udostępnieniu w zakresie treści i postaci. Informacje te niewątpliwie odzwierciedlają poziom kompetencji pracownika sprawującego funkcję publiczną (jego kwalifikacji) i wskazują na poziom jego zdatności do wykonywania władzy publicznej, a zatem są informacją publiczną
w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.
Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, ponieważ nie wynikała ze złej woli czy też celowej opieszałości, ale z odmiennej, błędnej wykładni przepisów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezes Rady Ministrów, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył wyrok w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a, wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto, wskazał na brak potrzeby rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej na rozprawie
i oświadczył, że zrzeka się jej przeprowadzenia.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. opierając skargę kasacyjną na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania, tj.: przepisów art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) oraz art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) w związku z art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. i w związku z art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1933, ze zm.) oraz art. 160 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.) i § 2 ust. 1 pkt 1) - 10) rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych
i kształcenia specjalistycznego (Dz. U. poz. 1791) przez błędną ich wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem w warunkach sprawy w zakresie w jakim przepisy te miałyby przesądzać - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie udokumentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - że informacja dotycząca identyfikacji osób zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze KPRM (Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) z podaniem imienia i nazwiska, które uprawnienia do zasiadania
w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum, miałyby stanowić informację publiczną, w sytuacji gdy:
1. wniosek skarżącego z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczył informacji o wykształceniu osób zasiadających
w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z podaniem imienia i nazwiska, ale osób które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum, podczas gdy dyplom MBA nie stanowi podstawy do nabycia uprawnień do zasiadania w radach nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa co wynika wprost z literalnej wykładni
art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz art. 160 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 2 ust. 1 pkt 1) - 10) rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 wrześnio 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego, zaś podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek nie ma podstaw prawnych do żądania uzupełnienia jasnego i precyzyjnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawierającego jednoznaczne żądanie udostępnienia listy osób, które uzyskały wspomniane uprawnienia na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum, a nie w związku ze świadectwem ukończenia studiów podyplomowych na tej uczelni, nadto zaś wniosek taki nie stanowi środka przymuszającego podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej do udzielenia porady prawnej Wnioskodawcy;
2. jednoznaczne żądanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wiąże podmiot zobowiązany do jej udzielenia, wyznacza bowiem przedmiot i zakres żądanej informacji, a podmiot ten nie ma podstawy prawnej do jego realizacji w zakresie innym niż wynikający wprost z treści tego wniosku. Nie istnieje przy tym podstawa prawna do żądania uzupełnienia wniosku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. bądź objaśnienia jednoznacznej jego treści bez narażenia się przez organ na zarzut przewlekłości, czy też bezczynności w sprawie. Przeciwnie, wyłącznie wnioskodawca określa, czego dotyczy jego żądanie, zaś adresat wniosku nie został w żadnym zakresie upoważniony do dokonywania interpretacji treści, modyfikowania lub zmiany tego żądania;
3. nazwa uczelni, na której dana osoba będąca funkcjonariuszem publicznym ukończyła studia wyższe potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wyższych albo studia podyplomowe potwierdzone świadectwem ukończenia studiów podyplomowych, nie stanowi informacji publicznej, ponieważ informacja o tej nazwie nie ma znaczenia dla poziomu kompetencji tego funkcjonariusza. Wedle bowiem utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego informacja o wykształceniu funkcjonariusza publicznego ma charakter informacji publicznej, o ile wskazują one na poziom kompetencji pracownika w znaczeniu jego kwalifikacji do sprawowania funkcji publicznej. Nie mają zatem charakteru informacji publicznej wszystkie elementy uwidocznione w treści dyplomu ukończenia studiów wyższych (np. ocena końcowa), a zatem także na świadectwie ukończenia studiów podyplomowych bądź jakimkolwiek innym dokumencie pozostającym w dyspozycji organu,
a zawierającym dane odnoszące się do wykształcenia funkcjonariusza publicznego - wbrew zapatrywaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie ogólnie wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku -
a tylko te, które wskazują na poziom kompetencji tego pracownika do sprawowania funkcji publicznej.
W konsekwencji spowodowało to przyjęcie przez Sąd bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej we właściwym terminie. Błędna wykładnia wskazanych przepisów materialnego prawa administracyjnego doprowadziła - przez nieprawidłowe zrozumienie ich treści - do ich niewłaściwego zastosowania do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie i takiej oceny postępowania organu, która skutkowała uwzględnieniem skargi na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie, zamiast jej oddalenia w całości.
II. zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.: przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. oraz w związku z art. 151 p.p.s.a. i z przepisami art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) oraz art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) w związku z art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. i w związku z art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
i § 2 ust. 1 pkt 1) - 10) rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
z dnia 12 września 2018 r. w sprawie dokumentów wydawanych w związku
z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego, polegające na uwzględnieniu zamiast oddalenia skargi, pomimo, iż organ w sposób zgodny z przepisami postępowania w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku dokonał wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy i udostępnił wnioskodawcy żądane informacje w trybie u.d.i.p. w terminie wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących, a w konsekwencji stwierdzenie, że Prezes Rady Ministrów dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie i zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Stanowiło to konsekwencję błędnej wykładni wskazanych wyżej przepisów materialnego prawa administracyjnego, która doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przez nieprawidłowe zrozumienie ich treści do ich niewłaściwego zastosowania do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i takiej oceny postępowania organu, która skutkowała uwzględnieniem skargi na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie, zamiast jej oddalenia w całości
z na podstawie art. 151 p.p.s.a., a w konsekwencji orzeczenia o kosztach postępowania na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
W piśmie procesowym z 13 kwietnia 2023 r. skarżący wystąpił
o zarządzenie jawności posiedzenia w sprawie oraz o wezwanie go na posiedzenie Sądu w charakterze strony skarżącej wraz z pełnomocnikiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Zasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego, choć nie wszystkie argumenty przywołane na ich poparcie są trafne.
Odnosząc się do tych zarzutów należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniania na wniosek. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej może mieć dowolną postać, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Mimo zatem, że wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, to jednak minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania. Podmiot zobowiązany jest bowiem związany treścią wniosku i nie jest upoważniony w żadnym stopniu czy zakresie do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, u.d.i.p. odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania w tego typu sprawach - o udostępnienie informacji publicznej - w żadnym innym zakresie. We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Za pisemny wniosek o udzielenie informacji publicznej uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, i to nawet gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty kwalifikowany podpis elektroniczny. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Wnioskodawca może wnieść taki wniosek również drogą elektroniczną, podając adres swojej poczty e-mailowej. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z tym wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia tej informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie to powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, zasadniczo nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli natomiast nie może zostać ona udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Informacją publiczną, jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Za informację publiczną można uznać wyłącznie informację dotyczącą konkretnego faktu, wiadomości, dokumentu, a wyłącznie od woli wnioskodawcy zależy jakiej informacji żąda i tylko taką ma obowiązek przekazać mu organ zobowiązany. Wyłącznie wnioskodawca określa, czego dotyczy jego żądanie - adresat wniosku nie został upoważniony do dokonywania interpretacji treści, modyfikowania lub zmiany żądania. Wskazanie wnioskowanych informacji musi być na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku nie budził wątpliwości. Jeżeli wniosek nie spełnia tego standardu i nie zostanie sprecyzowany przez wnioskodawcę w sposób pozwalający odczytać jego wolę, wówczas nie może być traktowany jako wniosek o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jak i tych dokumentów prywatnych, których podmiot ten używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań będąc tylko w ich posiadaniu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego, w części obejmującej dane wykorzystywane do realizacji tych zadań. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią dyrektywę dokonywania wykładani przepisów u.d.i.p. z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate, która sprzyja poszerzaniu obowiązku informacyjnego (por. wyroki NSA z 7 grudnia 2010 r., I OSK 1774/10, z 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11). Tym niemniej należy przy tym stwierdzić, że prawo do informacji publicznej obejmuje prawo dostępu do informacji publicznej, nie zaś prawo domagania się doręczenia egzemplarza dokumentu prywatnego, w którym informacja publiczna może być zawarta, bądź jego kopii. Dlatego ewentualne udostępnienie dokumentu prywatnego wymaga większej dbałości o zapewnienie właściwej ochrony zawartych w nim danych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 683/09 oraz z 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 281/11). Dokumenty prywatne znajdujące się w posiadaniu organu mogą stanowić podstawę do sformułowania odpowiedzi na wniosek o informację publiczną wyłącznie wtedy, gdy zawierają informacje podlegające udostępnieniu w trybie u.d.i.p.. Natomiast żądanie udostępnienia informacji publicznej przez udostępnienie dokumentu prywatnego w postaci, w jakiej został on utrwalony, nie podlega uwzględnieniu na gruncie przepisów u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 3070/13, z 15 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1531/15, z 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2799/13).
Wniesienie do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej wniosku o jej udostępnienie w trybie u.d.i.p. wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, ale na tym etapie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Tym niemniej jak już wspomniano wyżej, pomimo tego, że wniosek składany w trybie u.d.i.p nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, to jednak istnieją minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku – musi on obejmować jasne sformułowania, pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest bowiem związany treścią takiego wniosku i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku. W tym zakresie nie stosuje się art. 64 § 2 k.p.a., pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, ponieważ przepisy k.p.a. w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W związku z tym, żądanie oczywiście niejasne, niezrozumiałe nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej (vide: wyroki WSA w Gorzowie WIkp. z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 201/19 i WSA w Poznaniu z 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 95/20). Jak trafnie zauważa autor skargi kasacyjnej, z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że niejasny czy nieprecyzyjny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie stanowi wniosku, na podstawie którego możliwe jest udostępnienie informacji w trybie u.d.i.p. (wyrok NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 59/17).
Zaakcentować tu trzeba, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.ip. nie stanowi także środka przymuszającego podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji i do dokonania wykładni prawa na potrzeby wnioskodawcy (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11), czyli faktycznie udzielenia mu porady prawnej w zakresie, którego dotyczyć może złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej (patrz np. postanowienie WSA w Warszawie z 16 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 2/04). Zatem, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, uznać należy, że nie dotyczy on informacji publicznej (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3085/19, z 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, z 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1701/16, z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2889/12, z 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 59/17). Stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozmija się z dotychczasowym, utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozumieniem zakresu informacji publicznej odnoszącej się do wykształcenia funkcjonariusza publicznego udostępnianej na wniosek w trybie u.d.i.p.
Słusznie podnosi autor skargi kasacyjnej, że pojęcie informacji publicznej nie może być wykładane tylko na podstawie literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p, w oderwaniu od innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności przepisów art. 6 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 307/16). Informacją publiczną są zatem informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy sprawy publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 2093/14). Kryterium przesądzającym o obowiązku udzielenia informacji publicznej jest jednak nie charakter prawny organu, czy też jego zakwalifikowanie do kategorii podmiotów publicznoprawnych, lecz kryterium przedmiotowe - wykonywanie zadań publicznych (tak również: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1897/15). Z tego punktu widzenia udostępnieniu podlega informacja publiczna o osobach prawnych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym o ich organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte jest bardzo szerokie pojęcie funkcjonariusza publicznego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 72/17 przyjęto, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Do kategorii tej należą także członkowie rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2003 r. sygn. akt II SAB 194/03, z 1 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1827/21, z 12 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1736/21, z 20 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1921/21, z 18 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1077/21, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 559/21). Osobą pełniącą funkcję publiczną jest niewątpliwie funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138, ze. zm.) ale pojęcie to zarówno na gruncie art. 115 § 19 Kodeksu karnego, jak i art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) u.d.i.p. należy rozumieć szerzej, jako osobę pełniącą w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, funkcję mającą związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa, z wykluczeniem osób zajmujących stanowiska, które mają charakter usługowy lub techniczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10, czy wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14).
Z tego punktu widzenia niewątpliwie słuszne jest stwierdzenie Sądu I instancji, że żądany we wniosku skarżącego wykaz osób zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Ministerstwa/KPRM z podaniem imienia i nazwiska stanowi bez wątpienia informację publiczną. Jednak, jak to słusznie podnosi się w skardze kasacyjnej, istotne w niniejszej sprawie jest, że wniosek skarżącego z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej nie ograniczał się do zakresu wskazanego w zacytowanym jego fragmencie, ale precyzował taki zbiór do osób, "które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum" z/s w Warszawie. Zatem, aby odpowiedzieć na żądanie wnioskodawcy należało dokonać wykładni przepisów art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz art. 160 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Materialnoprawną podstawę wymogów wobec kandydata na członka organu nadzorczego spółki kapitałowej z udziałem Skarbu Państwa, a zarazem w zakresie pełnienia funkcji członka rady nadzorczej stanowią m.in. przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. a) - k) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Zgodnie z powołaną podstawą prawną, organ administracji jako podmiot uprawniony do wykonywania praw z akcji bądź udziałów należących do Skarbu Państwa w zakresie wykonywania praw z akcji albo udziałów w spółce kapitałowej ma uprawnienie (obowiązany jest) do gromadzenia i przetwarzania danych nt. kandydata na członka organu nadzorczego takiego organu w takiej spółce m.in. co do posiadania wykształcenia wyższego lub wykształcenia wyższego uzyskanego za granicą uznanego w Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie przepisów odrębnych, oraz posiadania co najmniej 5-letniego okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę, lub świadczenia usług na podstawie innej umowy lub wykonywania działalności gospodarczej na własny rachunek, a także spełniania przynajmniej jednego z poniższych wymogów: a) posiadania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, prawnych lub technicznych;
b) posiadania tytułu zawodowego radcy prawnego, adwokata, biegłego rewidenta, doradcy podatkowego, doradcy inwestycyjnego lub doradcy restrukturyzacyjnego;
c) ukończenia studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA);
d) posiadania certyfikatu Chartered Financial Analyst (CFA);
e) posiadania certyfikatu Certified International lnvestment Analyst (CHA);
f) posiadania certyfikatu Association of Chartered Certified Accountants (ACCA);
g) posiadania certyfikatu Certified in Financial Forensics (CFF);
h) posiadania potwierdzenia złożenia egzaminu przed komisją powołaną przez Ministra Przekształceń Własnościowych, Ministra Przemysłu i Handlu, Ministra Skarbu Państwa lub Komisją Selekcyjną powołaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (Dz.U. poz. 202, ze zm.) (ustawa ta utraciła moc na podstawie art. 1 ustawy z dnia 30 marca 2012 r. o uchyleniu ustawy o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 596)
i) posiadania potwierdzenia złożenia egzaminu przed komisją powołaną przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników 9dz. U. z 2023 r. poz. 343).
j) złożenia egzaminu dla kandydatów na członków organów nadzorczych przed komisją wyznaczoną przez Prezesa Rady Ministrów;
k) złożenia egzaminu dla kandydatów na członków organów nadzorczych przed komisją egzaminacyjną wyznaczoną przez ministra właściwego do spraw aktywów państwowych.
Z tego punktu widzenia informacją publiczną jest informacja o spełnieniu jednego z powyższych warunków, np. ukończenia studiów podyplomowych Master of Business
Administration (MBA), nie zaś informacje dodatkowe, które mogą lecz nie muszą być przedstawione przez kandydata na członka rady nadzorczej we wspomnianych typach spółek.
Prezes Rady Ministrów jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a jednocześnie oczywistym jest że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący w swoim wniosku z 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej zostały sformułowane w sposób jasny i precyzyjny w tym sensie, że stanowi on jednorodną całość. W tym sensie nie mógł zostać on załatwiony częściowo, np. przez udostępnienie wyłącznie listy imion i nazwisk członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa nadzorowanych przez KPRM, którzy swoje kompetencje do sprawowania tych funkcji potwierdzili na podstawie ukończenia studiów podyplomowych MBA w rozumieniu przepisów art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, ale wyłącznie tych, którzy uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum, a więc faktycznie z podaniem nazwy wspomnianej uczelni, na której dane osoby uzyskały dyplom MBA.
Informacją publiczną byłaby bowiem informacja, którzy członkowie rad nadzorczych zasiadający w spółkach Skarbu Państwa nadzorowanych przez KPRM swoje kwalifikacje w tym zakresie nabyli przez ukończenie studiów podyplomowych MBA. Zatem w sytuacji gdy organ dysponuje informacją ukończenia przez te osoby takich studiów podyplomowych MBA. Nie stanowi zarazem informacji publicznej informacja o nazwie uczelni, na której osoby te ukończyły studia MBA bądź uzyskały dokument opisany jako dyplom MBA, nawet jeżeli takie informacje przekazałyby organowi, ponieważ nie jest to warunek uzyskania uprawnień do zasiadania w tych radach nadzorczych.
Zatem dyplom MBA uzyskany w konkretnym podmiocie, tu Collegium Humanum nie stanowi warunku nabycia uprawnień do zasiadania w radach nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa, zaś podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek nie ma podstaw prawnych do żądania uzupełnienia jasnego i precyzyjnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawierającego jednoznaczne żądanie udostępnienia listy osób, które uzyskały wspomniane uprawnienia na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 4342/18), przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że informacje o wykształceniu czy kwalifikacjach lub umiejętnościach osoby pełniącej funkcje publiczne, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d), odzwierciedlają bowiem poziom kompetencji pracownika sprawującego funkcję publiczną (jego kwalifikacji) i wskazują na poziom jego zdatności do wykonywania władzy publicznej. Rodzaj lub typ wykształcenia, w tym kierunek ukończonych studiów nie pozostaje bez wpływu na jakość wykonywanej funkcji publicznej. Jest to wiedza na temat kompetencji danej osoby pełniącej funkcje publiczne i - co się z tym wiąże - jej predyspozycji i potencjału intelektualnego do wykonywania określonej funkcji publicznej (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 305/15) i z 30 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 4105/18), WSA w Warszawie w wyroku z 13 listopada 2015 r. (sygn. akt II SAB/Wa 739/15), a także WSA w Krakowie w wyroku z 8 lutego 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 1349/16). Umożliwia to jednak dostęp do informacji publicznej, nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji odnoszących się do danych o uzyskanych kompetencjach (kwalifikacjach) takiej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4105/18). W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2022 r. (sygn. akt III OSK 5631/21) zwrócił uwagę, że analogia pomiędzy informacjami dotyczącymi kierunku ukończonych studiów i oceną końcową ze studiów jest pozorna, ponieważ pierwsza informacja dotyczy posiadanego wykształcenia, druga stanowi wynik algorytmicznego przeliczenia uzyskanych podczas studiów ocen z egzaminów i zaliczeń oraz oceny pracy dyplomowej i oceny z egzaminu dyplomowego - nie jest to więc informacja o posiadanym wykształceniu, ergo posiadanych kompetencjach.
Podobnie, jak trafnie podnosi autor skargi kasacyjnej, w przypadku nazwy ukończonej uczelni, podanie tej nazwy nie jest informacją o posiadanym wykształceniu, ani posiadanych kwalifikacjach i jako taka nie stanowi informacji publicznej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że dyplomy ukończenia danych studiów wyższych czy świadectwa ukończenia studiów podyplomowych w zależności od tego, jaką uczelnię ukończyła dana osoba stanowiłyby o różniących się od siebie poziomach, rodzajach i kierunkach wykształcenia, a zatem zasadniczo różniących się kompetencjach takiej osoby w związku z ukończeniem takiej właśnie uczelni. Teza taka nie znajduje oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących. Przeciwnie, dyplomy ukończenia studiów wyższych i świadectwa ukończenia studiów wyższych stanowią dokumenty potwierdzające zdobyte wykształcenie - jego poziom, rodzaj i kierunek niezależnie od uczelni, która je wydała (art. 77 ust. 1 oraz art. 160 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Zaakcentować tu trzeba, że sprawy związane z wykształceniem na poziomie podstawowym, średnim i wyższym są zadaniami publicznymi realizowanymi przez Państwo Polskie. Wnioski te wypływają wprost z obowiązujących przepisów art. 70 Konstytucji RP, ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm.) oraz przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zaś przepisy powszechnie obowiązujące nie różnicują mocy prawnej świadectw i dyplomów wydanych przez szkoły czy uczelnie. Ocena końcowa ze studiów (studiów podyplomowych) wskazana w treści takiego dyplomu (świadectwa ukończenia) nie stanowi informacji publicznej, a zatem także inne elementy zawarte w treści takiego dokumentu nie muszą stanowić informacji publicznej. Informacją publiczną nie jest również nazwa ukończonej uczelni, bowiem z punktu widzenia systemu prawnego Rzeczpospolitej Polskiej nie ma ona wpływu na poziom wykształcenia danego funkcjonariusza publicznego.
Wedle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego informacje o wykształceniu funkcjonariusza publicznego mają charakter informacji publicznej, o ile wskazują one na poziom kompetencji tego pracownika w znaczeniu zakresu jego wiedzy, umiejętności i doświadczenia (jego kwalifikacji) do sprawowania funkcji publicznej (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2021 r., III OSK 2501/21, z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 2874/21, z 4 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2634/18, z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 282/16, z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 305/15). Tym samym nie wszystkie elementy uwidocznione w treści dyplomu ukończenia studiów wyższych, a także świadectwa ukończenia studiów podyplomowych, stanowią informację publiczną (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5631/21). Z samego zatem faktu pozostawania w dyspozycji organu jakiegokolwiek innego dokumentu zawierającego dane o nazwie ukończonej przez funkcjonariusza publicznego uczelni publicznej czy też uczelni niepublicznej - niezależnie od tego czy dokument ten stanowi treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalonego i podpisanego w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach kompetencji tego funkcjonariusza publicznego, skierowanego do innego podmiotu lub złożonego do akt sprawy, czy też nie - nie można wnosić, że ma ona charakter informacji publicznej. Nie przesądza bowiem o poziomie kompetencji tego pracownika (jego kwalifikacji) do sprawowania funkcji publicznej, analogicznie do oceny końcowej z ukończonych studiów czy też studiów podyplomowych. Z uwagi na powyższe za niespójne z tak rozumianym zakresem danych o wykształceniu funkcjonariusza publicznego stanowiących informację publiczną należy uznać automatyczne kwalifikowanie wszystkich elementów dokumentów poświadczających ukończenie studiów albo studiów podyplomowych do kategorii informacji o charakterze informacji publicznej, w tym co do nazwy ukończonej uczelni, jak wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Podsumowując, irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to czy dokument potwierdzający ukończenie studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) jest dokumentem urzędowym. Wnioskodawca we wniosku z 7 września 2022 r. nie domagał się bowiem udostępnienia takich dokumentów, lecz informacji o "osobach zasiadających w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze Ministerstwa/KPRM z podaniem imienia i nazwiska, które uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych tych spółek uzyskały na podstawie dyplomu MBA uczelni Collegium Humanum". Zatem wniosek dotyczy takich informacji znajdujących się w zasobach KPRM, niekoniecznie w dokumentach złożonych przez te osoby. Istotne natomiast jest czy taka informacja jest sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem jak już wskazano wyżej, sprawą publiczną jest informacja o tym, czy osoby, które uzyskały uprawnienia do zasiadania w Radach Nadzorczych spółek w nadzorze KPRM, ukończyły studia podyplomowe Master of Business Administration (MBA). Natomiast sprawą publiczną nie jest informacja, gdzie ta osoba ukończyła studia podyplomowe Master of Business Administration (MBA).
Z powyższych względów za usprawiedliwione należy uznać zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d), art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) w związku z art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1 u.d.i.p. i w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz art. 160 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
W skardze kasacyjnej trafnie także zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to naruszenie, miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Opisane powyżej naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) oraz art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) u.d.i.p. w związku z art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1 w związku z art. 19 ust. 1 pkt 1) lit. c) ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz art. 160 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, doprowadziło bowiem Sąd I instancji, przez nieprawidłowe zrozumienie ich treści, do ich niewłaściwego zastosowania w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie i takiej oceny postępowania organu, która skutkowała uwzględnieniem skargi na bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a., zamiast jej oddalenia w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a., a w konsekwencji orzeczenia o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, bowiem ich prawidłowe zastosowanie prowadziłoby do oddalenia skargi w miejsce jej uwzględnienia. W wyniku zarzucanych naruszeń WSA stwierdził bowiem bezczynność organu w warunkach przedmiotowej sprawy.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2685/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się, że to na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za jego załatwienie – przez udostępnienie całości wnioskowanej informacji, przez powiadomienie pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie przez udzielenie odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji z podaniem tego przyczyny. W przypadku, gdy zachowanie adresata wniosku odpowiada któremuś z rodzajów wymienionych zachowań, skarga podlega oddaleniu. W przypadku odpowiedzi negatywnej – sąd zobowiązuje adresata wniosku do jego załatwienia, nie wskazując w jaki sposób ma to zostać dokonane (wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1111/18).
Z wyżej przedstawionych wywodów wynika, że żądana przez wnioskodawcę we wniosku z 7 września 2022 r. informacja nie stanowi informacji publicznej. Zatem skoro organ pismem z 20 września 2022 r., tj. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poinformował wnioskodawcę o tej okoliczności, to nie pozostawał w bezczynności. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz Prezesa Rady Ministrów, ograniczających się do wynagrodzenia radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI