III OSK 861/24

III OSK 861/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SAB/Wa 169/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-18
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części umorzono postępowanie przed sądem administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 §1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wa 169/23 w sprawie ze skargi J.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych 1. uchyla punkt 1 zaskarżonego wyroku zobowiązujący Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku J.B. i tym w zakresie umarza postępowania; 2. w pozostałej części oddala skargę kasacyjną; 3. oddala wniosek J.B. o zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wa 169/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi J. B. (dalej także jako: "skarżący", "strona skarżąca", "wnioskodawca") na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] (dalej także jako: "skarżący kasacyjnie", "Wójt", "organ") w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych: w punkcie pierwszym – zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego J. B. z 30 września 2019 r. – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; w punkcie drugim – stwierdził, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w załatwieniu wniosku skarżącego J. B., o którym mowa w pkt 1; w punkcie trzecim – stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...], o którym mowa w pkt 2 miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie czwartym – zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego J. B. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; w punkcie piątym – w pozostałej części skargę oddalił; w punkcie szóstym – zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
W dniu 30 września 2019 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym domagał się interwencji w sprawie nielegalnego zajęcia drogi na części działki nr [...] w [...]. Droga została wysypana gruzem betonowym, zasypano rów, co utrudnia korzystanie z drogi gminnej.
W dniu 8 października 2019 r. wpłynęło pismo L. O. i Pana T. G. właścicieli działki nr [...], którzy podnieśli, że ich sąsiad, właściciel działki [...] notorycznie orze drogę dojazdową, która zgodnie z mapą geodezyjną winna mieć 6 m, a obecnie jej szerokość wynosi 5 m. Na podstawie posiadanej przez skarżącego mapy geodezyjnej droga ma szerokość 3 m. L. O. i T. G. stwierdzili, że postępowanie sąsiada w znaczny sposób utrudnia dojazd do ich działki oraz w okresie jesiennym i wiosennym praktycznie go uniemożliwia. Ponadto oświadczyli w piśmie, że w 2015 r. otrzymali zgodę władz gminy na utwardzenie drogi, w związku z planowaną budową domu jednorodzinnego, skarżący prawdopodobnie usunął geodezyjne punkty pomiarowe. Z powyższych przyczyn zwrócili się o interwencje w sprawie.
Kolejnym pismem z dnia 9 października 2019 r. skarżący zwrócił się do Wójta z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) i wydanie decyzji dotyczącej nakazania właścicielowi działki nr [...], położonej w obrębie [...], przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, w wyznaczonym terminie. Do wniosku złączono 4 szt. fotografii.
Pismami z dnia 18 października 2019 r, organ poinformował skarżącego oraz L. O. i T. G. o wyznaczeniu na dzień 7 listopada 2019 r. oględzin działek nr [...], [...] i [...].
W oznaczonym terminie odbyły się oględziny z udziałem Wójta i pracowników Urzędu Gminy [...], a także skarżącego oraz T. G.
Następstwem oględzin było skierowanie przez Wójta Gminy [...] pism z dnia 7 listopada 2019 r. do: 1) L. O. i T. G. zobowiązującego wymienionych do usunięcia zalegających dywanów, betonu oraz piachu na drodze oznaczonej nr [...] w [...], oznaczając jednocześnie termin usunięcia na dzień 10 grudnia 2019 r.; 2) skarżącego zobowiązującego wymienionego do odorania pola na działce nr [...] tak aby droga oznaczona nr [...] odzyskała szerokość 6 m zgodnie z załączoną mapą wygenerowana na podstawie danych ze Starostwa Powiatowego w Mińsku Mazowieckim, oznaczając jednocześnie termin przywrócenia szerokości drogi na dzień 10 grudnia 2019 r.
W obu przypadkach organ poinformował, że zgodnie z ustaleniami odstąpił od wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na podstawie Prawa wodnego.
Skarżący z uwagi na treść pisma skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach odwołanie. Kolegium uznało, że pismo Wójta Nr GKI.6332.3.2019 z dnia 7 listopada 2019 r. spełnia wymogi do uznania je za postanowienie, którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych na podstawie Prawa wodnego i orzekło postanowieniem Nr SKO.4000-1967/2019 z dnia 5 grudnia 2019 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Przystępując do rozpoznania przedmiotowej sprawy Wójt zawiadomieniem z dnia 13 stycznia 2020 r. zawiadomił skarżącego oraz L. O. i Pana T. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego ingerencji w pas drogowy (działka nr [...] w [...]) przez właścicieli sąsiednich nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 6 lutego 2020 r. odbędą się oględziny na działkach nr [...], [...] I [...] położonych w [...]. Oględziny odbyły się w wyznaczonym dniu, a w sporządzonym z tej czynności dowodowej protokole podpisanym m.in. przez skarżącego znalazła się informacja, iż w związku z zawartymi w nim ustaleniami "na chwilę obecną nie wszczynamy postępowania o naruszenie stosunków wodnych i powoływania rzeczoznawcy w ww. sprawie".
Następnie w dniu 10 lutego 2020 r. skarżący zwrócił się o kontynuowanie sprawy i dodatkowo dołączenie do akt pism złożonych w 2016 r. przez T. G.
Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2020 r. Wójt poinformował o przedłużeniu rozpoznania przedmiotowej sprawy do dnia 29 maja 2020 r. mając przy tym na uwadze prace przygotowawcze do budowy wodociągu gminnego na działce drogowej i przeprowadzenie wytyczenia geodezyjnego drogi. Organ równocześnie poinformował o planowanej budowie rowu przydrożnego w celu zbierania wód opadowych i doprowadzenie drogi do stanu przejezdności.
W dniu 9 marca 2020 r. skarżący złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach wnosząc o: 1) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie; 2) wskazanie, że organ prowadzący postępowanie, tj. Wójt dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; 3) pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, w sytuacji rażącego naruszenia prawa, a jeśli osoba taka nie zostanie wykryta, pociągnięcie do odpowiedzialności całego organu; 4) zobowiązanie organu, tj. Wójta do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia uwzględnienia niniejszego ponaglenia; 5) podjęcie środków zapobiegających bezczynności tub przewlekłości w przyszłości.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Siedlcach postanowieniem z dnia 19 marca 2020 r. sygn. akt SKO.4000-531/2020 uznało ponaglenie za zasadne i wyznaczyło Wójtowi dodatkowy dwumiesięczny termin do załatwieni sprawy dotyczącej wydania decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych.
Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2020 r. Wójt poinformował o przedłużeniu rozpoznania przedmiotowej sprawy do dnia 29 maja 2020 r. mając przy tym na uwadze prace przygotowawcze do budowy wodociągu gminnego na działce drogowej i przeprowadzenie wytyczenia geodezyjnego drogi i równocześnie poinformował o planowanej budowie rowu przydrożnego w celu zbierania wód opadowych i doprowadzenie drogi do stanu przejezdności.
W sprawie została przeprowadzona procedura mająca na celu wyłonienie biegłego i wyniku tego jako osobę opracowującą opinię powołano mgr inż. S. J. i postanowieniem znak: GKL6332.3.2019 z dnia 29 kwietnia 2020 r. Wójt dopuścił do postępowania S. J. w charakterze biegłego w specjalności wodno- melioracyjnej. W tym też dniu organ poinformował o wyznaczeniu na dzień 20 maja 2020 r. oględzin w sprawie z udziałem biegłego.
W trakcie oględzin na działkach nr [...], [...], [...] w [...], w których uczestniczyli Wójt wraz z pracownikiem Urzędu Gminy [...], skarżący, T. G. oraz biegły – Pan S. J., skarżący oświadczył, że oczekuje wyrównania, wyprofilowania powierzchni gminnej nieutwardzonej drogi, dojazdowej do pól, tak aby była w poziomie, bez spadku w kierunku działki [...].
Zawiadomieniem z dnia 25 maja 2020 r. termin rozpoznania sprawy został przedłużony do dnia 26 czerwca 2020 r. Przy piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. do organu pierwszej instancji przekazano opinię biegłego. Termin rozpoznania sprawy został ponownie przedłużony do dnia 24 lipca 2020 r.
Wójt uznał za zasadne uzupełnienie opinii dlatego też pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. wystąpił do biegłego. Po uzupełnieniu – pismo z dnia 7 lipca 2020 r. – zawiadomieniem z dnia 15 lipca 2020 r. organ poinformował strony postępowania o ich uprawnieniach wynikających z brzmienia art. 10 § 1 k.p.a. i jednocześnie o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 20 sierpnia 2020 r.
Decyzją znak: GKI.6332.3.2019 z dnia 18 sierpnia 2020 r., Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielom gruntu – działki nr [...] w [...], gmina [...] – przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach decyzją Nr SKO.4000-1267/2020 z dnia 23 września 2020r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W dniu 24 listopada 2020 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny w sprawie z udziałem skarżącego i pismem z dnia 1 grudnia 2020 r. Wójt przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 4 stycznia 2021 r.
W piśmie z dnia 16 grudnia 2020 r. L. O. i T. G. oświadczyli, że dążąc do zawarcia ugody i zakończenia postępowania uznali, że warunki stawiane przez skarżącego są do zaakceptowania i zobowiązali się do ich spełnienia. W dniu 30 grudnia 2020 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 stycznia 2021 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. skarżący wniósł o wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
W dniu 20 stycznia 2021 r. odbyły się oględziny z udziałem pracowników Urzędu Gminy [...] oraz T. G. i skarżącego. W dniu 28 stycznia 2021 r. wpłynęło do Urzędu Gminy [...] pismo ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, który oświadczył, że skarżący nie wyraża zgody na ugodowe zakończenie sprawy i domaga się wydania decyzji administracyjnej nakazującej właścicielowi działki nr [...] oraz [...] w [...] przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, przesłuchanie skarżącego w charakterze strony na okoliczność zmiany stosunków wodnych oraz szkód jakie one wywołują. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że wobec wykonania w niniejszej sprawie opinii biegłego, jak również przeprowadzonych wcześniej oględzin brak jest podstaw do przedłużania postępowania.
Zawiadomieniem z dnia 28 stycznia 2021 r. organ ponownie przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 2 marca 2021 r.
W dniu 11 lutego 2021 r. odbyło się spotkanie w przedmiotowej sprawie z udziałem stron i organu rozstrzygającego sprawę oraz ich pełnomocników, skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko czemu dał wyraz również w piśmie z dnia 23 lutego 2021 r. złożonym przez jego pełnomocnika.
Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2021 r. organ poinformowało wyznaczeniu na dzień 25 marca 2021 r. oględzin w sprawie oraz jednocześnie o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy do dnia 2 kwietnia 2021 r.
W piśmie z dnia 30 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił o niezwłoczne wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną uznając, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. organ zawiadomiło przedłużeniu rozpoznania sprawy do dnia 31 maja 2021 r. z uwagi na przygotowanie opinii wodno-prawnej przez osobę uprawnioną.
Skarżący złożył pismo datowane na dzień 16 kwietnia 2021 r., w którym stwierdzono, iż organ zmierza jedynie do przewlekłości postępowania. Strona nie otrzymała postanowienia o dopuszczeniu dowodu z kolejnej opinii biegłego. Składający pismo stwierdził, że to Gmina jest odpowiedzialna za naruszenie stosunków wodnych. Ponadto podniesiono, że dopuszczanie kolejnej opinii jest zbędne i powoduje przewlekłość postępowania.
Do akt dołączono opinię wodnoprawną w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruntach położonych w miejscowości Mlęcin o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] obrębu [...] gmina [...] sporządzoną przez mgr inż. J. N. w miesiącu maju 2021 r.
Zawiadomieniem z dnia 27 maja 2021 r. strony zostały poinformowane o uprawnieniach wynikających z brzmienia art. 10 § 1 k.p.a., a kolejnym – z dnia 28 maja 2021 r. organ poinformował o wyznaczeniu terminu rozpoznania sprawy na dzień 15 czerwca 2021 r.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy pełnomocnik skarżącego złożył datowane na dzień 9 czerwca 2021 r. pismo, w którym ponownie przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
Zawiadomieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. przedłużono termin rozpoznania sprawy do dnia 30 lipca 2021 r.
W dniu 21 czerwca 2021 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło ponaglenie skarżącego, który wniósł o: 1) wyznaczenie terminu załatwienia sprawy; 2) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 3) podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia spraw w przyszłości; 4) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Po złożeniu ponaglenia postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. organ dopuścił do postępowania Pana J. N. w charakterze biegłego, a zawiadomieniem z dnia 25 czerwca 2021 r. poinformował o wyznaczeniu na dzień 15 lipca 2021 r. oględzin w sprawie.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowiło uznać ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyć Wójtowi dodatkowy miesięczny termin do załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych.
Pismem z dnia 16 lipca 2021 organ wezwał na rozprawę administracyjną w sprawie ingerencji w pas drogowy na dzień 29 lipca 2021 r. Pismem z dnia 22 lipca 2021 r. skarżący poinformował, że jego pełnomocnik nie może być obecny na rozprawie w tym terminie. Pismami z dnia 26 lipca 2021 r. organ wyznaczył nowy termin rozprawy administracyjnej na dzień 19 sierpnia 2021 r. i przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2021 r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. skarżący zawnioskował o powtórzenie oględzin, na co organ pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. wyraził zgodę wyznaczając ich termin na 19 sierpnia 2021 r.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r. organ zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie o udostępnienie zasobów graficznych lub wykazu rowów melioracyjnych wraz z załącznikiem graficznym w obrębie miejscowości [...] gmina [...]. Pismem z dnia 26 lipca 2021 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 15 listopada 2021 r.
Zawiadomieniem z dnia 18 października 2021 r. organ poinformował o treści art. 10 kpa.
Pismem z dnia 27 października 2021 r. skarżący wskazał organowi jedyne – jego zdaniem – rozwiązanie w sprawie.
Decyzją z dnia 15 listopada 2021 r. GKI.6332.3.2019 Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu - działki nr [...] w [...] gmina [...] - przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Skarżący złożył od tej decyzji odwołanie, a SKO w Siedlcach decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. SKO.4000-1934/21 uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 16 marca 2022 r. organ przesłuchał świadków w sprawie ingerencji w pas drogowy. Następnie postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r. dopuścił do postępowania uprawnionego geodetę w charakterze biegłego w zakresie geodezji.
Zawiadomieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na 30 maja 2022 r. Pismami składanymi w toku postępowania skarżący wnosił zastrzeżenia do opinii geodety.
Decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. GKI.6332.3.2019 Wójt odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu – działki nr [...] w [...] gmina [...] – przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Skarżący złożył od tej decyzji odwołanie, a SKO w Siedlcach decyzją z dnia 19 stycznia 2023 r. SKO.4000-2836/22 uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pismami z dnia 6 marca 2023 r. wezwał biegłego geodetę A. S. do uzupełnienia sporządzonej opinii, [...] Biuro Usług Inżynieryjnych do wyjaśnienia sprzeczności we wskazanym zakresie, geodetę A. B. do zajęcia stanowiska oraz świadków do złożenia wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie organ przedłużył termin zakończenia sprawy do dnia 12 kwietnia 2023 r., następnie pismami z dnia 19 i 20 kwietnia 2023 r. wezwał świadków.
W dniu 26 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe postępowanie Wójta prowadzeniem postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych Jednocześnie skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wójta Gminy do rozpoznania niniejszej sprawy w terminie miesiąca; 2) wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 10.000 złotych; 3) zasądzenie od organu na moją rzecz sumy pieniężnej w wysokości 10.000 złotych.
Skarżący uzasadniając skargę wskazał, że składa ja w związku z postanowieniem organu z dnia 12 kwietnia 2023 roku przedłużającym termin załatwienia sprawy do dnia 12 maja 2023 roku. W ocenie skarżącego organ podejmował zbędne czynności np. powtarzano bezowocne oględziny nieruchomości.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o: 1) odrzucenie bądź oddalenie skargi w całości, a w szczególności: a) oddalenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, b) oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz J. B. kwoty 10 000 zł; 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wa 169/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: w punkcie pierwszym – zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego J. B. z 30 września 2019 r. – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; w punkcie drugim – stwierdził, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w załatwieniu wniosku skarżącego J. B., o którym mowa w pkt 1; w punkcie trzecim – stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...], o którym mowa w pkt 2 miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie czwartym – zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego J. B. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; w punkcie piątym – w pozostałej części skargę oddalił; w punkcie szóstym – zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Wójt Gminy zaskarżając go w całości i zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 119 § 3 p.p.s.a., polegające na rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym w sytuacji gdy rozpoznanie sprawy na rozprawie pozwoliło by Sądowi I instancji prawidłowo ustalić, że w sprawie zapadła już decyzja i zobowiązywanie Wójta do rozpoznania wniosku strony skarżącej z 30 września 2019 r. jest niezasadne;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi mimo prawidłowego zastosowania przez organ administracyjny art. 36 k.p.a., w szczególności w sytuacji prawidłowego przedłużenia terminu rozpatrzenia sprawy z przyczyn obiektywnie uzasadnionych;
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi mimo, że sprawa administracyjna nie była prowadzona w sposób przewlekły ani z rażącym naruszeniem prawa;
4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez zobowiązanie organu I instancji do wydania w określonym terminie aktu pomimo, że akt taki w postaci decyzji został wydany ok. 2 miesiące przed datą skarżonego kasacyjnie wyroku WSA w Warszawie;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 k.p.a., tj. uwzględnienie skargi błędnie uznając, że organ nie prowadził czynności zgodnie z zaleceniami SKO w Siedlcach (Sąd I instancji oparł się tylko na stanowisku strony skarżącej zawartym w treści skargi nie analizując dogłębnie załączonych akt administracyjnych); nie zauważając, że sam skarżący często generował dodatkowe czynności zabierające czas; nie dostrzegając, że do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 k.p.a.).
Wskazując na zarzuty kasacyjne Wójt Gminy wniósł o. uchylenie zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto Wójt wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Wójta Gminy z dnia 10 sierpnia 2023 r. Pismem uzupełniającym braki formalne skargi kasacyjnej Wójt wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o oddalenie jej w całości, ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowy.
W replice na odpowiedź na skargę kasacyjną skarżący kasacyjnie Wójt podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i przedłożył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r.
Z dopuszczonych w toku postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dowodów z decyzji Wójta Gminy z dnia 10 sierpnia 2023 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. wynika, że Wójt Gminy odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielom działek nr [...] oraz [...] w [...], gmina [...] – przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, natomiast SKO utrzymało w mocy niniejszą decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując wyłącznie na podstawę naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22, CBOSA).
Rozpoznając skargę kasacyjną w powyżej zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej pkt 1. zaskarżonego wyroku, to jest w części zobowiązującej skarżący kasacyjnie organ do załatwienia wniosku skarżącego. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Natomiast treść art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd do jednoczesnej oceny, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powyższych rozważań wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do rozpoznania (załatwienia) danego wniosku jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ nie podjął jakichkolwiek z wyżej opisanych czynności. Nie można jednak zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, choćby nawet organ naruszył przy tym terminy określone w przepisach prawa. Przy rozpatrywaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd administracyjny orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia.
Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, wyda określony akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to – mimo pozostawania w zwłoce – przestaje on tkwić w przewlekłości. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego przewlekłości staje się zatem bezprzedmiotowe z tego powodu.
Z dopuszczonych w toku postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dowodów z decyzji Wójta Gminy z dnia 10 sierpnia 2023 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. wynika, że Wójt Gminy odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielom działek nr [...] oraz [...] w [...], gmina [...]– przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, natomiast SKO utrzymało w mocy niniejszą decyzję. Nie należy zapominać, że w sprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe postępowanie Wójta. W konsekwencji skargi Wójt wydał decyzję w dniu 10 sierpnia 2023 r., a zaskarżony wyrok został wydany w dniu 18 października 2023 r., to zobowiązanie Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego jest bezprzedmiotowe, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt 1. zaskarżonego wyroku i w zakresie zobowiązania Wójta do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 września 2019 r. umorzył postępowanie.
We wniesionej skardze kasacyjnej jej autor stawiając względem Sądu pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. podniósł, że Sąd pierwszej instancji naruszył te przepisy poprzez uwzględnienie skargi.
O nieskuteczności zarzutów przesądza jego konstrukcja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepisy art. 145 § 1, jak i art. 149 § 1 i § 1a, podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, czy też art. 151 oraz art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 oraz art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Takiego powiązania w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie dokonano, niemniej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut ten – dotyczący w istocie błędu w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający hipotezie określonej normy prawnej - nie powinien być w realiach tej sprawy a limine uznany za niezasadny wobec jego wadliwości konstrukcyjnej, gdyż autor skargi kasacyjnej wprost podnosi, że sprawa administracyjna nie była prowadzona w sposób przewlekły ani z rażącym naruszeniem prawa, tym bardziej z uwagi na fakt wydania decyzji przez Wójta Gminy przed datą skarżoną kasacyjnie wyroku.
W związku z powyższym uznać należy, że w chwili wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji (co miało miejsce w dniu 18 października 2023 r.) decyzja skarżącego kasacyjnie Wójta występowała w obrocie prawnym, czego Sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić wydając wyrok. Stosownej informacji w tej materii nie udzielił bowiem Sądowi pierwszej instancji ani skarżący kasacyjnie organ ani sam skarżący. Wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji obiektywnie czyniło zatem bezprzedmiotowym (w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) wydanie przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia jak w punkcie 1. zaskarżonego wyroku o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego (mającego swą podstawę w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Postępowanie sądowe stało się w tej części bezprzedmiotowe w rozumieniu powołanego przepisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę, jakkolwiek okoliczność wydania w dniu 10 sierpnia 2023 r. przez skarżącego kasacyjnie Wójta decyzji jest istotna dla poprawnej oceny zarzutu przewlekłości organu i charakteru tej przewlekłości, to w realiach rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. Niezależnie bowiem od przyczyny, z powodu której Sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić tego faktu przy wydaniu zaskarżonego wyroku, ocena przewlekłości organu została przez Sąd pierwszej instancji skutecznie dokonana, czego wyrazem jest orzeczenie z pkt 2. i 3. zaskarżonego wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji stwierdzając dopuszczenie się przez skarżący kasacyjnie organ przewlekłości uznał jednocześnie, że przewlekłość ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W realiach rozpatrywanej sprawy ocena, czy skarżący kasacyjnie organ pozostawał w przewlekłości nie musi zatem być przeprowadzona niejako "od początku", gdyż z akt sprawy wynika wprost, że od daty złożenia przez skarżącego wniosku (30 września 2019 r.) do dnia wydania decyzji przez Wójta w niniejszej sprawie (10 sierpnia 2023 r.) upłynęły ponad 3 lata i 10 miesięcy. Na tle przedstawionych wcześniej okoliczności sprawy i przytoczenia przez Sad I instancji okresów nieefektywnego postępowania organów administracji nie ulega zatem jakiejkolwiek wątpliwości, że organ do dnia wydania decyzji pozostawał w przewlekłości. W sprawie nie ma bowiem podstaw do kwestionowania tego, że załatwienie sprawy nastąpiło z naruszeniem terminów określonych w k.p.a. Tym samym zawarte w pkt 2. i 3. zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie mające swą podstawę w art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. uznać należy za w pełni prawidłowe, a podniesione w petitum skargi kasacyjnej ww. zarzuty za nieusprawiedliwione.
Niezależnie jednak od tego, z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., dodatkowo należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., określającego kompetencje sądu w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a zatem przede wszystkim z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 119 § 3 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił, że gdyby Sąd I instancji rozpoznał sprawę na rozprawie, a nie w trybie uproszczonym, to pozwoliłoby to sądowi ustalić, że zapadła już decyzja w sprawie. Zarzut nie mógł odnieść oczekiwanego skutku procesowego jako bezzasadny.
Sąd pierwszej instancji orzekając na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, nie naruszył powyższego przepisu, skoro podjęcie decyzji procesowej o przekazaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie nie jest obowiązkiem Sądu, a jest uzależnione od stwierdzenia przez Sąd podstaw konieczności rozpoznania jej na rozprawie. Takich podstaw w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził, organ przedstawił bowiem swoje stanowisko i argumenty na jego poparcie w wyczerpującej odpowiedzi na skargę, które to stanowisko było następnie przedmiotem analizy i oceny przez Sąd I instancji. Oznacza to, że Sąd ten nie dostrzegał powodów, dla których, jego zdaniem, stan sprawy wymagałby przeprowadzenia rozprawy. Należy też podkreślić, iż – wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – podstawę prawną do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym stanowił przepis art. 119 pkt 4 p.p.s.a., a nie, jak stwierdza skarżący kasacyjnie organ, art. 119 § 3 p.p.s.a.. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, niniejsza sprawa dotyczyła zaś skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Oznacza to, że w przypadku skarg na przewlekłość skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też, argumentacja skarżącego kasacyjnie organu jest chybiona i bezzasadna. Nadmienić należy, że nawet gdyby organ w odpowiedzi na skargę wniósł o przeprowadzenie rozprawy, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a., powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, w którym to trybie, w myśl art. 120 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. (por. B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2015 r., str. 527).
Przechodząc do ostatniego z podniesionych zarzutów wskazać należy na jego błędną konstrukcje, bowiem autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut w sposób następujący: "(...) i zarzucam temu wyrokowi w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a."): (...) 5. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 kpa (...)" [zachowano oryginalną pisownię].
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie w zakresie przedmiotowego zarzutu została sporządzona niestarannie, a zwłaszcza zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie zaś – jak powinno być prawidłowo – art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że właśnie ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Ze względu na sposób skonstruowania zarzutu naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia, nieprecyzyjnie powołanego przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 37 k.p.a. okazał się niezasadny przede wszystkim z tego powodu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku.
W punkcie trzecim wyroku o oddaleniu wniosku J. B. o zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania. Wyjątki od tej zasady wprowadza m.in. art. 205 § 1 p.p.s.a., jednak jego zastosowanie przez Sąd Administracyjny wymaga wykazania przez stronę wnioskującą, że poniosła niezbędne koszty postępowania. W ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie strona takich niezbędnych kosztów nie wykazała. Z wniosku J. B. o zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego wynika, że udzielił pełnomocnictwa adwokatowi w dniu 15 kwietnia 2024 r., następnie w dniu 16 października 2024 r. adwokat wypowiedział pełnomocnictwo. Wskazać należy, że w aktach sprawy, zarówno w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym brak jakiegokolwiek śladu podjętych czynności przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata. J. B. osobiście składał pisma procesowe w sprawie, w tym odpowiedź na skargę kasacyjną w dniu 7 lutego 2024 r. (data prezentaty NSA), a więc przed ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W tej sytuacji nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.