III OSK 858/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA uchylił postanowienie Prezesa UODO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej przetwarzania danych osobowych A. O. przez Instytut Pamięci Narodowej (IPN). Skarżący A. O. domagał się usunięcia swoich danych osobowych z zasobów IPN, powołując się na przepisy RODO i Konstytucji RP. WSA uznał, że RODO ma zastosowanie do materiałów archiwalnych IPN i że odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna, wskazując na możliwość uzupełnienia, sprostowania lub usunięcia danych nieodpowiadających prawdzie. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że Prezes UODO prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ przepisy RODO nie mają zastosowania do materiałów archiwalnych IPN, z wyjątkiem Bazy Materiału Genetycznego, do której odnosi się art. 71 ustawy o IPN. NSA podkreślił, że ustawa o IPN zawiera odrębne, kompleksowe regulacje dotyczące ochrony i przetwarzania danych osobowych zawartych w materiałach archiwalnych, które wyłączają stosowanie RODO w tym zakresie. Sąd uznał również, że brak kompetencji organu do rozpatrzenia sprawy na gruncie przepisów k.p.a. uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania, a nie przekazanie sprawy innemu organowi czy zwrot podania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu stosowania RODO do materiałów archiwalnych IPN oraz interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w przypadku braku kompetencji organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Instytutu Pamięci Narodowej i jego materiałów archiwalnych. Interpretacja przepisów k.p.a. może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy RODO mają zastosowanie do przetwarzania danych osobowych zawartych w materiałach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, z wyjątkiem Bazy Materiału Genetycznego. Ustawa o IPN zawiera odrębne regulacje, które wyłączają stosowanie RODO do materiałów archiwalnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 71 ustawy o IPN należy interpretować jako ograniczający stosowanie RODO do Bazy Materiału Genetycznego, a nie rozszerzający. Ustawa o IPN zawiera kompleksowe przepisy dotyczące ochrony danych archiwalnych, które są specyficzne dla działalności IPN.
Czy brak kompetencji Prezesa UODO do rozpatrzenia sprawy dotyczącej danych archiwalnych IPN może być podstawą do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sprawa nie mieści się w zakresie kompetencji organu i nie ma odrębnych przepisów k.p.a. (np. przekazania sprawy) ani ustawy o IPN regulujących taką sytuację.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w przypadku braku właściwości organu do rozpatrzenia sprawy dotyczącej danych archiwalnych IPN, a także braku przepisów k.p.a. lub ustawy o IPN nakazujących przekazanie sprawy lub zwrot podania, prawidłowe jest zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. i odmowa wszczęcia postępowania.
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o IPN art. 71
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 53f
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 66 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 51 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
u.o.d.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
ustawa o IPN art. 1 § 3
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 35b
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 42
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 52a § pkt 6
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
ustawa o IPN art. 52b § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Argumenty
Skuteczne argumenty
RODO nie ma zastosowania do materiałów archiwalnych IPN z wyjątkiem Bazy Materiału Genetycznego. • Ustawa o IPN zawiera odrębne, kompleksowe regulacje dotyczące ochrony danych archiwalnych. • Brak kompetencji Prezesa UODO do rozpatrzenia sprawy uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że RODO ma zastosowanie do materiałów archiwalnych IPN. • WSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna i powinny być zastosowane przepisy k.p.a. o przekazaniu sprawy lub zwrocie podania.
Godne uwagi sformułowania
regulację art. 71 ustawy o IPN należy odczytywać w kontekście motywu 158 preambuły RODO • ustawa o IPN zawiera całkowicie odrębną od RODO regulację z zakresu zbierania, przetwarzania, udostępniania, prostowania danych zawartych w materiałach archiwalnych IPN • organ prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania RODO do materiałów archiwalnych IPN oraz interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w przypadku braku kompetencji organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Instytutu Pamięci Narodowej i jego materiałów archiwalnych. Interpretacja przepisów k.p.a. może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony danych osobowych w kontekście historycznych archiwów i potencjalnych naruszeń prywatności, co jest tematem budzącym zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy RODO chroni dane w archiwach IPN? NSA rozstrzyga kluczową kwestię.”
Dane finansowe
WPS: 460 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.