III OSK 850/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Zarządu Zlewni, potwierdzając, że organ nie uzasadnił należycie decyzji o opłacie stałej za pobór wód powierzchniowych, nie odnosząc się do argumentów strony o zwolnieniu z opłaty.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni od wyroku WSA, który uchylił decyzję o ustaleniu opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych dla Nadleśnictwa L. WSA uznał, że organ nie uzasadnił decyzji, nie odnosząc się do argumentów strony o zwolnieniu z opłaty (art. 270 ust. 2 Prawa wodnego) oraz naruszył zasady KPA. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że organ nie wykazał należytego uzasadnienia decyzji i nie odniósł się do kluczowych zarzutów strony, co narusza art. 107 § 3 KPA i zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 KPA).
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Opolu. WSA uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z marca 2018 r., która ustalała opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych dla Nadleśnictwa L. w wysokości 705 zł za rok 2018. WSA uznał, że organ naruszył przepisy KPA, w tym art. 107 § 3 KPA, poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji. Organ nie odniósł się do argumentów strony dotyczących zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego (P.w.), który wyłącza obowiązek ponoszenia opłaty za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Strona podnosiła, że pobór wód służył celom retencyjnym, przeciwpowodziowym, ochronie przeciwpożarowej oraz ochronie przyrody. WSA wskazał również na naruszenie zasad ogólnych KPA, w tym art. 7 KPA (zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), poprzez ograniczone ustalanie stanu faktycznego i pominięcie analizy podnoszonych przez stronę okoliczności. Dodatkowo, WSA zwrócił uwagę na problem interpretacji art. 271 ust. 3 P.w. w kontekście pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2012 r., sugerując, że organ powinien był uwzględnić dobowy, a nie godzinowy wskaźnik poboru wód. Dyrektor Zarządu Zlewni w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 270 ust. 2 P.w. oraz art. 271 ust. 3 P.w.) i przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji faktycznie nie zawierała uzasadnienia spełniającego wymogi art. 107 § 3 KPA, ponieważ organ nie odniósł się do kluczowych argumentów strony dotyczących zwolnienia z opłaty. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo wskazał na naruszenie art. 7 KPA, gdyż organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób kompletny i nie uwzględnił słusznego interesu strony. Sąd zaznaczył, że kwestia pobierania opłat za pobór wód powierzchniowych na cele retencjonowania była już przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. NSA orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego od Dyrektora Zarządu Zlewni na rzecz Nadleśnictwa L.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie uzasadnił należycie decyzji, nie odnosząc się do kluczowych argumentów strony dotyczących zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej ma obowiązek szczegółowo uzasadnić swoją decyzję, odnosząc się do wszystkich istotnych zarzutów i okoliczności podnoszonych przez stronę, zwłaszcza gdy dotyczą one potencjalnego zwolnienia z opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
P.w. art. 270 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 271 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.w. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 268
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
P.w. art. 269
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne § § 6, 7, 10 i 15
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie uzasadnił należycie decyzji, nie odnosząc się do argumentów strony o zwolnieniu z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Organ naruszył zasady KPA (art. 7, art. 107 § 3 KPA) poprzez ograniczone ustalanie stanu faktycznego i brak analizy podnoszonych przez stronę okoliczności. Organ nie uzasadnił prawidłowo wyboru wskaźnika ilości poboru wody z pozwolenia wodnoprawnego i jego dostosowania do nowych przepisów.
Odrzucone argumenty
Organ odniósł się do pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie którego opłata została naliczona, i które wskazuje cel poboru wody niezwiązany z celami rolniczymi ani leśnymi. Decyzja o naliczeniu opłaty zawierała sposób naliczenia oraz podstawy faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił podstawy naliczenia opłaty ze wskazaniem przepisów prawa, w tym art. 298 pkt 1 P.w. oraz art. 271 ust. 3 P.w.
Godne uwagi sformułowania
brak rzetelnego i merytorycznego odniesienia się do najistotniejszych dla strony kwestii nie spełnia standardów uzasadnienia wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych dotyczących art. 271 ust. 3 P.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty nie stanowiło naruszenia prawa stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że brak rzetelnego i merytorycznego odniesienia się do najistotniejszych dla strony kwestii [...] stanowiło istotne naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należycie uzasadnianie decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących opłat, oraz stosowanie zasad KPA w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie opłat za usługi wodne i wymogów formalnych decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za pobór wód i prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla wielu podmiotów korzystających z zasobów wodnych i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Nawet pobór wody na cele retencyjne może podlegać opłatom – kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 850/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 2004/22 - Wyrok NSA z 2024-05-22 IV SA/Wr 850/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-05-06 I SA/Op 225/18 - Wyrok WSA w Opolu z 2018-09-26 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1566 art. 35 UST 3, 268, 269, 270 UST 2, 271 UST 3 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Op 225/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Op 225/18 uwzględnił skargę Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. i uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwanego dalej Dyrektorem Zarządu Zlewni) z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], którą ustalono skarżącemu za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych w wysokości 705 zł. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł w pierwszej kolejności, że błędna jest argumentacja organu odnośnie braku konieczności stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w dacie toczącego się w sprawie postępowania reklamacyjnego. Wyjaśniono, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie toczącego się postępowania w przedmiocie określenia skarżącemu opłat za pobór wód powierzchniowych - zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566) zwanej dalej w skrócie P.w. - do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. Dopiero w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (opublikowanej w Dz. U. z 2017 r. poz. 1772) w art. 1 pkt 17 wskazano, że po art. 273 dodaje się art. 273a w brzmieniu: "W przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się". Tym samym dopiero w wyniku późniejszej nowelizacji ustawy Prawo wodne, ustawodawca zdecydował się na takie ograniczenia. Następnie Sąd stwierdził, że Dyrektor Zarządu Zlewni naruszył w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 107 § 3 K.p.a. oraz zasady ogólne K.p.a., w tym zwłaszcza wyrażone w art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nie odniósł się do twierdzeń strony dotyczących samej zasadności naliczenia opłaty stałej z uwagi na zwolnienie przewidziane art. 270 ust. 2 P.w. pomimo, że skarżący podkreślał, że spełnia warunki uprawniające go do takiego zwolnienia. Zwracał uwagę, że głównym celem budowy zbiorników była budowa na terenach Nadleśnictwa zbiorników retencyjnych służących zapobieganiu skutkom powodzi, ochrona przeciwpożarowa oraz realizacja prowadzonej przez Nadleśnictwo gospodarki leśnej, w szczególności w jej aspektach związanych z ochroną przyrody przejawiających się stworzeniem siedlisk bytowania salamandry plamistej, miejsca żerowania bociana czarnego oraz pluszcza. Ochrona przeciwpowodziowa jak i przeciwdziałanie skutkom suszy są zadaniami organów administracji rządowej oraz samorządowej, a także Wód Polskich (odpowiednio art. 163 i art. 188 P.w.), zatem poddał pod rozwagę zasadność obciążenia go powyższą opłatą stałą. Pomijając w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienie tego zagadnienia oraz nie wykazując braku możliwości odstąpienia od naliczania opłaty, organ nie uzasadnił tym samym w sposób należyty zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 P.w., co nadało zaskarżonej decyzji charakter rozstrzygnięcia przedwczesnego i dowolnego. Nie odniesiono się do sygnalizowanej przez stronę okoliczności – wyręczania czy wspomagania przez skarżącego organów administracji rządowej, administracji samorządowej i Wód Polskich w ochronie przed powodzią (art. 163 P.w.). Brak pełnego i rzetelnego merytorycznego odniesienia się do pierwszoplanowej kwestii, czy strona co do zasady powinna być obciążana opłatami stałymi, narusza w istotny sposób art. 107 § 3 K.p.a. Organ nie dokonał kompleksowej wykładni adekwatnych regulacji prawnych oraz nieprawidłowo rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy – w tym przypadku ograniczający się do pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże nawet do tego dowodu organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się, mimo wskazywanych przez stronę wątpliwości. Abstrahując od poniesionej wyżej problematyki, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w przypadku ponownego wyliczania opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych organ winien uzasadnić w sposób należyty sposób jej obliczenia, z uwzględnieniem treści pozwolenia wodnoprawnego. O ile na gruncie aktualnie obowiązujących norm prawnych istnieje pełna zbieżność między treścią pozwolenia wodnoprawnego, jakie będzie wydawane na podstawie obecnie obowiązującego art. 403 P.w., a przepisami na podstawie których ustala się wielkość należnej opłaty stałej m.in. za pobór wód powierzchniowych (w obydwu przypadkach podaje się wielkość m³/s), to jako oczywisty jawi się brak takiej zgodności między treścią "starego" pozwolenia wodnoprawnego a treścią obowiązujących obecnie przepisów dotyczących obliczania wysokości opłaty stałej (art. 271 ust. 3 P.w.). W takiej sytuacji Dyrektor Zarządu Zlewni powinien był uwzględnić dobową, a nie godzinową ilość m3 wody jaka może być pobrana na podstawie wydanego stronie w 2012 r. pozwolenia wodnoprawnego (a więc w czasie, kiedy opłaty stałe za usługi wodne nie obowiązywały). Zdaniem Sądu skoro organ obliczył opłatę stałą w wymiarze dobowym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 3 P.w., zgodnie z którą do ustalenia opłaty należy zastosować dobowy wskaźnik poboru wód powierzchniowych. Biorąc pod uwagę, że Dyrektor Zarządu Zlewni nie przedstawił szerszych motywów sposobu wyboru określonej wykładni spornego przepisu, ale obliczył opłatę w najwyższej możliwej do uzyskania wysokości, naruszył regułę wynikającą z art. 7a § 1 K.p.a. i nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych dotyczących art. 271 ust. 3 P.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Dodatkowo poprzez nieprzedstawienie argumentów prowadzących do takiego wyboru interpretacji spornego i niejasnego przepisu naruszył art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego polegające na: a) niewłaściwym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w związku z art. 270 ust. 2 P.w. poprzez przyjęcie, że organ nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek do niezastosowania przedmiotowego przepisu jako wyłączającego obowiązek ponoszenia opłaty, podczas gdy organ odniósł się do pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie którego opłata została naliczona i które wskazuje cel poboru wody niezwiązany z celami rolniczymi ani leśnymi na potrzeby nawadniania gruntów i upraw bądź na potrzeby chowu i hodowli ryb; b) błędnej wykładni art. 271 ust. 3 P.w. poprzez przyjęcie, że organ nie uzasadnił prawidłowo naliczenia opłaty, podczas gdy z zaskarżonej przez stronę postępowania decyzji o naliczeniu opłaty wynika sposób naliczenia opłaty oraz jej podstawy zarówno faktyczne jak i prawne; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. polegające na przyjęciu, że organ nie wyjaśnił istoty sprawy, podczas gdy decyzja będąca podstawą zaskarżenia została wydana w oparciu o pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] i tylko w takim zakresie organ wydawał decyzję co do istoty sprawy, nie wykraczając poza funkcje określone w pozwoleniu wodnoprawnym wyjaśniając przy tym podstawy naliczenia opłaty ze wskazaniem przepisów prawa tj. dyspozycji art. 298 pkt 1 P.w. oraz art. 271 ust. 3 P.w. w związku z § 6, 7, 10 i 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zważywszy na powyższe prawidłowe przywołanie ww. norm prawnych oraz ich wyjaśnienie w treści decyzji prowadzi to do jednoznacznego i nie budzącego żadnych wątpliwości interpretacyjnych wniosku, że obliczenia opłaty stałej dokonuje się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego i tylko w takim zakresie. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe przyjęcie, że Dyrektor Zarządu Zlewni z naruszeniem art. 7 oraz art. 107 § 3 K.p.a. nie wyjaśnił istotny sprawy, co miałoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja została wydana w oparciu o pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], analizę funkcji określonych w tym pozwoleniu oraz wyjaśnienie podstawy naliczenia opłaty ze wskazaniem art. 298 pkt 1 P.w. oraz art. 271 ust. 3 P.w. w związku z § 6, 7, 10 i 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502). Tak sformułowany zarzut nie jest uzasadniony. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że decyzja z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] nie zawiera uzasadnienia spełniającego przesłanki wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa w tym zakresie, że trafnie wskazał brak należytego uzasadnienia ww. decyzji z [...] marca 2018 r. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie określenia na podstawie Prawa wodnego opłaty za pobór wód ma charakter szczególny. Nie jest to postępowanie administracyjne obejmujące możliwość dwukrotnego merytorycznego rozstrzygania (przez organ pierwszej i drugiej instancji) sprawy w drodze indywidualnych aktów administracyjnych w przedmiocie określenie opłaty za pobór wód. Właściwy dyrektor zarządu zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie sporządza informację roczną ustalającą wysokość opłaty za usługi wodne, od której służy reklamacja i dopiero skuteczne jej wniesienie powoduje obowiązek wydania decyzji administracyjnej, która następnie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. W związku z tym, że w takich sprawach wydawana jest tylko jedna decyzja administracyjna, to tym bardziej obowiązkiem organu jest jej należyte uzasadnienie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w swojej skardze Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. przede wszystkim podnosiło zarzuty dotyczące braku podstaw do naliczania opłaty stałej za pobór wód wskazując ponadto, że ich pobór następuje na cele funkcjonowania zbiornika retencyjnego, ochrony przeciwpowodziowej, przeciwdziałania suszom oraz ochrony przyrody poprzez tworzenie siedlisk bytowania salamandry plamistej oraz miejsc żerowania bociana czarnego i pluszcza. Takie też zarzuty zawarte były w uprzednio wniesionej reklamacji do Dyrektora Zarządu Zlewni. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w związku z tym obowiązkiem organu powinno być w tej sprawie ustosunkowanie się w szczególności do zarzutów zawartych w reklamacji, które wskazywały na stan faktyczny mający uzasadniać brak podstaw do nakładania opłat za pobór wód. Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja nie zawiera żadnego stanowiska organu co do argumentacji strony. Tym samym w okolicznościach tej sprawy nie stanowiło naruszenia prawa stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że brak rzetelnego i merytorycznego odniesienia się do najistotniejszych dla strony kwestii, jakimi były okoliczności mające uzasadniać brak podstaw do obciążania jej opłatami, stanowiło istotne naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. uzasadniające uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zaskarżonej decyzji. Strona powinna bowiem wiedzieć, dlaczego jej argumenty nie zostały uznane za trafne i brak w istocie jakiegokolwiek odniesienia się do nich nie spełnia standardów uzasadnienia wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność przytoczenia w decyzji z [...] marca 2018 r. nr [...] przepisów prawa dotyczyła jedynie wykazania, że określona stała opłata za 2018 r. w wysokości 705 złotych została obliczona na ich podstawie. Organ nie wskazał, dlaczego treść tych przepisów nie pozwalała na odniesienie się do argumentów zawartych w reklamacji. Należy przy tym wskazać, że kwestia pobierania opłat za pobór wód powierzchniowych celem ich retencjonowania była już przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3752/19; wyrok NSA z 6 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2571/20; wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2212/21; wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3529/19; wyrok NSA z 28 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3947/21). Nie jest to wiec okoliczność nieistotna lub drugorzędna, skoro jej zaistnienie ma znaczenie dla samej możliwości ustalania opłaty. W związku z tym nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej przepisów polegający na niezasadnym wskazaniu na naruszenie przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 7 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Stosownie do tego przepisu zawierającego podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, obowiązkiem organu w toku postępowania jest stanie na straży praworządności oraz z urzędu lub na wniosek stron podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie wykazał, że naruszenie tego przepisu wynikało z ograniczonego ustalania stanu faktycznego sprawy, pominięcia analizy podnoszonych przez stronę okoliczności faktycznych mogących uzasadniać brak podstaw do nakładania opłat, a także przyjęcie jako podstawy do ustalenia tej opłaty najwyższego wskaźnika ilościowego poboru wód, mimo konieczności odpowiedniego dostosowania wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym do wymagań nowego Prawa wodnego. Nie stanowi przy tym realizacji zasady uwzględniania słusznego interesu strony przyjęcie, że wątpliwości interpretacyjne dotyczące wysokości opłaty należy rozstrzygać na niekorzyść strony. Nie jest zasadnym zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 271 ust. 3 P.w. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej do wielkości średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń. Przede wszystkim przepis ten dotyczy sytuacji, w której zostaje ponad wszelką wątpliwość ustalone, ze taka opłata jest należna, a jak trafnie w tej sprawie wskazał na to Sąd pierwszej instancji, organ prowadzący postępowanie przyjął bez uzasadnienia konieczność określenia opłaty. Ponadto art. 271 ust. 3 P.w. nie stanowi przepisu, który w sposób wyczerpujący określa treść uzasadnienia decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Przepis ten dotyczy tylko ustalenia sposobu obliczenia tej opłaty. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 271 ust. 3 P.w. obejmuje – jako jeden ze wskaźników ustalania opłaty - maksymalną ilość wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, a pozwolenie wodnoprawne na podstawie którego wody te pobierano nie zawierało tak sformułowanego wskaźnika. Organ powinien nie tylko wskazać, który ze wskaźników objętych pozwoleniem wodnoprawnym przyjmuje za podstawę ustalenia tej opłaty, ale i uzasadnić dokonanie wyboru jednego ze wskaźników, skoro w pozwoleniu wodnoprawnym były określone trzy różne (pkt I.1 pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]). Nie jest także zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 270 ust. 2 P.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że organ nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek do niezastosowania przedmiotowego przepisu jako wyłączającego obowiązek ponoszenia opłaty, podczas gdy organ odniósł się do pozwolenia wodnoprawnego na podstawie którego opłata została naliczona i które wskazuje cel poboru wody niezwiązany z celami rolniczymi ani leśnymi na potrzeby nawadniania gruntów i upraw bądź na potrzeby chowu i hodowli ryb. Z art. 270 ust. 2 P.w. wynika, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb i w tej sprawie w zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji nie znalazło się uzasadnienie pominięcia podnoszonych przez stronę okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanki wynikającej z tego przepisu. Nie stanowiło więc naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji wskazanie, że skoro strona skarżąca podnosiła już w reklamacji argumenty mającej w jej ocenie przemawiać za zastosowaniem art. 270 ust. 2 P.w., to brak wobec tych zarzutów stanowiska organu stanowi naruszenie art. 270 ust. 2 tej ustawy. Co istotne, Sąd pierwszej instancji wskazał jedynie na potrzebę oceny, czy w tej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na stwierdzenie braku podstaw do nakładania opłaty na podstawie ww. przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził o tym, czy którakolwiek z przesłanek objętych tym przepisem w tej sprawie zaistniała. Ponadto rozpoznając tę sprawę przede wszystkim organ powinien zwrócić uwagę na art. 268 i art. 269 P.w. jako przepisy określające katalog usług wodnych, za które uiszcza się opłaty. Interpretacja tych przepisów w połączeniu z art. 35 ust. 3 P.w., a w szczególności z art. 35 ust. 3 pkt 2 tej ustawy powinna stanowić podstawę do ustalenia takiej usługi wodnej jak retencjonowanie wód powierzchniowych i dopuszczalności określania opłat za to retencjonowanie. Także i te kwestie były już przedmiotem licznych orzeczeń sądowych (por. np. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3752/19; wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2212/21; wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3529/19). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez stronę skarżącą, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. W tej sprawie należało od Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zasądzić na rzecz Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. kwotę 360 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI