III OSK 2833/24

III OSK 2833/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 289/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-11
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Nina Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 289/24 w sprawie ze skargi M.S. na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej: 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) oddala wniosek M.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 289/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że Krajowa Rady Radiofonii i Telewizji dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego M.S. z dnia 9 lutego 2021 r. (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz M.S. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Wnioskiem z dnia 9 lutego 2021 r. M.S. (dalej w skrócie: "wnioskodawca" lub "skarżący") zwrócił się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej w skrócie: "KRRiT" lub "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu działań, jakie od dnia 1 stycznia 2019 r. KRRiT podjęła lub zleciła w celu skontrolowania realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm., dalej w skrócie: "u.r.t."). Wnioskodawca wskazał, że chodzi mu w szczególności o działania polegające na monitoringu i analizie programów mediów publicznych, w ramach których oceniane było przestrzeganie powołanego przepisu. Ponadto zwrócił się o przekazanie sprawozdań i wniosków, które w ramach w/w działań zostały sformułowane przez KRRiT, jej pracowników lub podmioty zewnętrzne. Wniósł o przekazanie przedmiotowych informacji i dokumentów pocztą elektroniczną, natomiast jeśli niektóre z dokumentów znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) – o przesłanie mu pocztą elektroniczną odnośników do tych dokumentów.
Organ pismem z dnia 25 lutego 2021 r. przekazał wnioskodawcy, za pośrednictwem poczty elektronicznej, informację na temat monitoringów przeprowadzonych od dnia 1 stycznia 2019 r. w zakresie kontroli realizacji misji publicznej oraz poinformował, że szczegółowe informacje dotyczące wyników monitoringów oraz pozostałych kontroli przeprowadzonych przez KRRiT w 2019 r. w zakresie realizacji w programach mediów publicznych obowiązków ustawowych zawarte są w zamieszczonych na BIP: "Sprawozdaniu KRRiT z działalności w 2019 r." oraz "Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", dostępnych na stronie internetowej KRRiT w zakładce: KRRiT\Sprawozdanie i Informacja KRRiT.
Pismem z dnia 16 marca 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/21 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r. oraz że bezczynność KRRiT nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej w skrócie: "u.d.i.p."), a KRRiT jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Spełniony więc został zarówno zakres przedmiotowy, jak i zakres podmiotowy, wniosku skarżącego. Do rozstrzygnięcia w tej sprawie pozostaje natomiast kwestia, czy miała miejsce bezczynność organu w udostępnieniu żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z akt sprawy wynika, że organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie, albowiem przedmiotowy wniosek skarżącego nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia jego otrzymania przez organ. Wniosek został skutecznie doręczony organowi w dniu 9 lutego 2021 r., a zatem termin 14 dni na jego załatwienie upłynął w dniu 23 lutego 2021 r. Tymczasem KRRiT dopiero pismem z dnia 25 lutego 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, przekazała skarżącemu informację na temat monitoringów przeprowadzonych od dnia 1 stycznia 2019 r. w zakresie kontroli realizacji misji publicznej oraz poinformowała go, że szczegółowe informacje dotyczące wyników monitoringów oraz pozostałych kontroli przeprowadzonych przez KRRiT w 2019 r. w zakresie realizacji w programach mediów publicznych obowiązków ustawowych zawarte są w zamieszczonych na BIP "Sprawozdaniu KRRiT z działalności w 2019 r." oraz "Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", dostępnych na stronie internetowej KRRiT w zakładce: KRRiT\Sprawozdanie i Informacja KRRiT. Niemniej jednak, co istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w odpowiedzi na wniosek skarżącego organ nie wyjaśnił, że w okresie wskazanym przez wnioskodawcę KRRiT nie przeprowadzała innych, poza wskazanymi w przekazanej skarżącemu informacji oraz w "Sprawozdaniu KRRiT z działalności w 2019 r." i "Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", monitoringów. Informację taką organ zawarł dopiero w piśmie z dnia 25 marca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę do Sądu. Powyższe oznacza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Skoro jednak skarżący, wprawdzie z uchybieniem terminu 14 dni, ostatecznie otrzymał wszystkie informacje, jakie organ posiadał w żądanym przez niego zakresie, to brak jest podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2021 r., gdyż stan bezczynności ustał. Sąd administracyjny, badając zasadność skargi na bezczynność, czyni to bowiem według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia. Stwierdzając stan bezczynności organu, WSA w Warszawie uznał ponadto, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Na skutek skargi kasacyjnej M.S. od powyższego wyroku, sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 711/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że WSA w Warszawie zasadnie wskazał, że skoro wniosek skarżącego został skutecznie doręczony organowi w dniu 9 lutego 2021 r., to przewidziany w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin 14 dni na załatwienie przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 23 lutego 2021 r. Jak zaś wynika z akt sprawy, KRRiT udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 25 lutego 2021 r., a więc dwa dni po terminie. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął natomiast, iż skarżący otrzymał ostatecznie wszystkie informacje, jakie organ posiadał w żądanym przez niego zakresie, a zatem brak było podstaw do zobowiązania KRRiT do rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2021 r., gdyż stan bezczynności ustał. Skarżący już bowiem w skardze zaprzeczał temu twierdzeniu, wskazując, że otrzymana odpowiedź nie jest kompletna. Wnosił on o przekazanie wykazu działań, jakie od dnia 1 stycznia 2019 r. KRRiT podjęła lub zleciła w celu skontrolowania realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t. W szczególności wnioskodawcy chodziło o działania polegające na monitoringu i analizie programów mediów publicznych, w ramach których oceniane było przestrzeganie tego przepisu. Ponadto wnosił o przekazanie sprawozdań i wniosków, które w ramach wyżej wymienionych działań zostały sformułowane przez KRRiT, jej pracowników lub podmioty zewnętrzne. Wskazał także, że prosi o przekazanie tych informacji i dokumentów pocztą elektroniczną, a jeśli niektóre z dokumentów są w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), to wnosi o przesłanie mu pocztą elektroniczną odnośników do tych dokumentów. Tymczasem w zawartych w aktach sprawy materiałach nie ma sprawozdań i wniosków, które w ramach podejmowanych przez KRRiT były podejmowane. Elementów tych nie obejmują ani "Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2019 r., ani "Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", dostępne na stronie internetowej KRRiT. Dodatkowo dokumenty te obejmują tylko informacje za 2019 rok, a wniosek skarżącego obejmował także rok 2020 i 2021 (do dnia 9 lutego). NSA podkreślił, że załączona do odpowiedzi na wniosek "Informacja Departamentu Monitoringu na temat monitoringów KRRiT przeprowadzonych od dnia 1 stycznia 2019 r. w zakresie kontroli realizacji misji publicznej" z dnia 18 lutego 2021 r. obejmuje rok 2019 i 2020 (brak informacji za okres do dnia 9 lutego 2021 r.) i zawiera całościowy wykaz działań kontrolnych podejmowanych przez KRRiT. Tymczasem złożony wniosek nie dotyczył wszystkich działań kontrolnych KRRiT, ale tylko tych, które dotyczyły realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t., tj. oferowania całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Zdaniem NSA, z przekazanej "Informacji Departamentu Monitoringu na temat monitoringów KRRiT (...)" wnioskodawca nie zdołał w sposób pewny zorientować się, które ze wskazanych działań kontrolnych dotyczyły tego, o co pytał. Szerszy zakres wyjaśnienia metodologii i zakresu udzielonej odpowiedzi zawiera dopiero pismo z dnia 7 marca 2022 r., stanowiące odpowiedź na skargę kasacyjną, z której jednocześnie wynika, że organ ma żądane informacje, lecz uważa je za informacje wewnętrzne. Jak podaje: "organ udostępniłby także odpowiednie dokumenty urzędowe dotyczące podjętych monitoringów, jednak w tym zakresie wytworzył jedynie pisma i dokumenty o charakterze wewnętrznym". NSA zaznaczył, że sam fakt udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie przesądza o braku bezczynności organu. Udostępnienie informacji publicznej w części, niepełnej albo wymijającej nie jest bowiem wypełnieniem obowiązku informacyjnego, wynikającego ze złożonego w trybie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wniosku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby WSA w Warszawie na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy rozważył, czy organ udzielił pełnej odpowiedzi na żądanie zawarte we wniosku z dnia 9 lutego 2021 r., a w szczególności, dlaczego nie wziął pod uwagę i nie wyjaśnił wskazywanych przez skarżącego kasacyjnie różnic pomiędzy zgłoszonym żądaniem a udzieloną informacją. Nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji całego zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, w kontekście konieczności ustalenia w sprawie, czy organ posiada żądaną informację oraz czy ją udostępnił w pełnym żądanym zakresie, świadczy o tym, że omawiane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Reasumując NSA stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę WSA w Warszawie ustali, czy w odniesieniu do treści wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r. organ udzielił żądanych informacji w całości lub tylko w części za wskazany okres, a w takim razie czy organ ma żądane informacje w pozostałej części i czy mogą one zostać udostępnione (czy też stanowią one tzw. dokumenty wewnętrzne niepodlegające udostępnieniu – o czym poinformowano (lub nie) wnioskodawcę lub są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa – w takim przypadku, czy wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie wniosku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, w powołanym na wstępie wyroku z dnia 11 września 2024 r. uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r. oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji opisał stan sprawy i zawarł niemal identyczne rozważania, jakich dokonał w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/21. Ponownie stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy, organ dopuścił się bezczynności, bowiem wniosek skarżącego nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia jego otrzymania przez organ. Wniosek został skutecznie doręczony organowi w dniu 9 lutego 2021 r., a zatem termin 14 dni na jego załatwienie upłynął w dniu 23 lutego 2021 r. Tymczasem KRRiT dopiero pismem z dnia 25 lutego 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, przekazała skarżącemu informację na temat monitoringów przeprowadzonych od dnia 1 stycznia 2019 r. w zakresie kontroli realizacji misji publicznej oraz poinformowała go, że szczegółowe informacje dotyczące wyników monitoringów oraz pozostałych kontroli przeprowadzonych przez KRRiT w 2019 r. w zakresie realizacji w programach mediów publicznych obowiązków ustawowych zawarte są w zamieszczonych na BIP "Sprawozdaniu KRRiT z działalności w 2019 r." oraz "Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", dostępnych na stronie internetowej KRRiT w zakładce: KRRiT\Sprawozdanie i Informacja KRRiT. Niemniej jednak, co istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w odpowiedzi na wniosek skarżącego organ nie wyjaśnił, że w okresie wskazanym przez wnioskodawcę, tj. od dnia 1 stycznia 2019 r., KRRiT nie przeprowadzała innych, poza wskazanymi w przekazanej skarżącemu informacji oraz w "Sprawozdaniu KRRiT z działalności w 2019 r." i "Informacji o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2019 r.", monitoringów. Informację taką organ zawarł dopiero w piśmie z dnia 25 marca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę do Sądu.
WSA w Warszawie poszerzył argumentację w stosunku do uzasadnienia wyroku z dnia 24 listopada 2021 r., wskazując, że w piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r., na wezwanie Sądu KRRiT wyjaśniła, iż na dzień wniosku skarżącego nie przeprowadzała jeszcze monitoringu realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t. Sąd pierwszej instancji uznał, że wprawdzie organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, bowiem udzielił odpowiedzi z przekroczeniem przepisanego terminu i nie wyczerpywała ona w pełni żądania sformułowanego przez wnioskodawcę, to jednak trudno było oczekiwać od adresata wniosku, aby udostępnił on "wykaz działań", czy też działań polegających "na monitoringu i analizie programów mediów publicznych" w okresie objętym danym wnioskiem, innych niż te, które rzeczywiście posiadał. Skoro zatem skarżącemu – co prawda z uchybieniem terminu 14 dni – przekazano wszystkie informacje będące w posiadaniu KRRiT, a dotyczące sformułowanego żądania, to w konsekwencji brak jest podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, gdyż stan bezczynności ustał. W ocenie WSA w Warszawie, całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji potwierdza, że innych niż udostępnionych wnioskodawcy informacji w danym zakresie, nie było w dyspozycji KRRiT.
Stwierdzając bezczynność organu, Sąd pierwszej instancji uznał jednocześnie, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, iż kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Podkreślenia wymaga, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Zdaniem WSA w Warszawie, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, bowiem trudno uznać, że przekroczenie o dwa dni terminu przewidzianego na udzielenie odpowiedzi na wniosek stanowić mogło rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach, zwłaszcza że organ zobowiązany był dokonać analizy danych objętych podaniem wnioskodawcy w okresie ponad dwóch lat. W efekcie przeprowadzonej kwerendy udostępnił posiadane dane z wykonywanej kontroli misji publicznej przez media publiczne za okres, który podlegał udokumentowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł M.S. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 153 p.p.s.a., polegające na nieprzestrzeganiu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 711/22, który został wydany w tej samej sprawie – wskazania te brzmią: "Ponownie rozpatrując sprawę WSA w Warszawie ustali, czy w odniesieniu do treści wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r. organ udzielił żądanych informacji w całości lub tylko w części za wskazany czas, a w takim razie czy organ ma żądane informacje w pozostałej części i czy mogą one zostać udostępnione (czy też stanowią one tzw. dokumenty wewnętrzne niepodlegające udostępnieniu – o czym poinformowano (lub nie) wnioskodawcę lub są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa – w takim przypadku, czy wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie wniosku);
- przy czym nieprzestrzeganie powyższych wskazań polega na tym, że Sąd pierwszej instancji nie ustalił:
1.2) czy organ przekazał skarżącemu kompletny wykaz działań, jakie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia kiedy wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej (9 lutego 2021 r.), KRRiT podjęła lub zleciła w celu skontrolowania realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t., w szczególności działań polegających na monitoringu i analizie programów mediów publicznych, w ramach których oceniane było przestrzegania tego przepisu;
1.3) czy organ przekazał sprawozdania i wnioski, które w ramach działań objętych wnioskiem skarżącego zostały sformułowane przez KRRiT, jej pracowników lub podmioty zewnętrzne;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na nieznajdującym odzwierciedlenia w aktach sprawy stwierdzeniu, że "skarżącemu (...) przekazano wszystkie informacje będące w posiadaniu KRRiT, a dotyczące sformułowanego żądania" – uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na podstawie nieprawidłowo przyjętego stwierdzenia Sąd pierwszej instancji odmówił zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego oraz stwierdził, że naruszenie prawa nie było rażące;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., polegające na niezobowiązaniu organu do wykonania czynności, uzasadnione bezpodstawną i nietrafną oceną, że czynność już została wykonana;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oparte na nieprawidłowo dokonanej, bezpodstawnej i nietrafnej ocenie, że czynność już została wykonana i miało miejsce "przekroczenie o dwa dni terminu", podczas gdy w rzeczywistości czynność nie została wykonana.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez stwierdzenie, że bezczynność KRRiT miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 lutego 2021 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną KRRiT wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdziła, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle art. 193 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z mocy odpowiedniego stosowania art. 153 p.p.s.a. zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie rozumienie przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu kasatoryjnym może nie tylko przeprowadzić krytykę orzeczenia sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, dokonując prawidłowej wykładni prawa na tle przyjętego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, ale także narzucić temu sądowi określony sposób postępowania, który wyeliminuje powstałe w toku rozpoznania sprawy uchybienia i wątpliwości (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 185, publ. LEX).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 711/22 wskazał, że z odpowiedzi na skargę kasacyjną wynika, że KRRiT ma żądane informacje, lecz uważa je za informacje wewnętrzne. Jak podaje: "organ udostępniłby także odpowiednie dokumenty urzędowe dotyczące podjętych monitoringów, jednak w tym zakresie wytworzył jedynie pisma i dokumenty o charakterze wewnętrznym". W ramach wskazań co do dalszego postępowania NSA wyraźnie podkreślił, że ponownie rozpatrując sprawę WSA w Warszawie ustali, czy w odniesieniu do treści wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r. organ udzielił żądanych informacji w całości lub tylko w części za wskazany okres, a w takim razie czy organ ma żądane informacje w pozostałej części i czy mogą one zostać udostępnione (czy też stanowią one tzw. dokumenty wewnętrzne niepodlegające udostępnieniu – o czym poinformowano (lub nie) wnioskodawcę lub są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa – w takim przypadku, czy wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie wniosku).
Tymczasem Sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, niemal dokładnie powtórzył argumentację, jaką przedstawił już w uzasadnieniu uchylonego przez NSA wyroku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 245/21. Nowym stwierdzeniem WSA w Warszawie było jedynie to, iż w piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r. KRRiT wyjaśniła, iż na dzień wniosku skarżącego nie przeprowadzała jeszcze monitoringu realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, bowiem udzielił odpowiedzi z przekroczeniem przepisanego terminu i nie wyczerpywała ona w pełni żądania sformułowanego przez wnioskodawcę, to jednak trudno było oczekiwać od adresata wniosku, aby udostępnił on "wykaz działań", czy też działań polegających "na monitoringu i analizie programów mediów publicznych" w okresie objętym danym wnioskiem, innych niż te, które rzeczywiście posiadał. Końcowo WSA w Warszawie podał, że skoro zatem skarżącemu – co prawda z uchybieniem terminu 14 dni – przekazano wszystkie informacje będące w posiadaniu KRRiT, a dotyczące sformułowanego żądania, to w konsekwencji brak jest podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, gdyż stan bezczynności ustał. W ocenie Sądu pierwszej instancji, całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji potwierdza, że innych niż udostępnionych wnioskodawcy informacji w danym zakresie, nie było w dyspozycji KRRiT.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w tej sprawie, przedstawiona powyżej argumentacja WSA w Warszawie nie wypełnia w sposób dostateczny wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 711/22, w tym przede wszystkim w zakresie dokonania oceny, czy część dokumentów stanowi tzw. dokumenty wewnętrzne niepodlegające udostępnieniu, o czym poinformowano (lub nie) wnioskodawcę lub czy są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa – do czego Sąd pierwszej instancji w ogóle się nie odniósł. Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie wezwał wprawdzie organ do nadesłania pełnych akt sprawy, zawierających sprawozdania i wnioski, które zapadły w toku procedowania przez KRRiT wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2021 r., jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się w sposób wystarczający do nadesłanych w uzupełnieniu przez organ dokumentów w kontekście zasadności ich udostępnienia skarżącemu. Stwierdził jedynie lakonicznie, że całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji potwierdza, że innych niż udostępnionych wnioskodawcy informacji w danym zakresie, nie było w dyspozycji KRRiT. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r. (będącym odpowiedzią organu na wezwanie do nadesłania pełnych akt sprawy) KRRiT wyjaśniła, iż na dzień wniosku skarżącego nie przeprowadzała jeszcze monitoringu realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 u.r.t., tymczasem pełnomocnik organu w w/w piśmie stwierdził, że: "na dzień wniosku skarżącego (tj. 9 lutego 2021 r.), organ nie przeprowadził jeszcze monitoringu realizacji przez media publiczne misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji w 2021 r.".
Powyższe uprawnia do uznania, iż WSA w Warszawie naruszył art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a., a w konsekwencji także art. 133 § 1 p.p.s.a.
Wyżej wykazane uchybienia Sądu pierwszej instancji powodują, że przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz zarzutu naruszenia 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ dopiero po dokonaniu poprawnych ustaleń, wynikających ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 711/22, będzie możliwa ocena, czy organ w pełni udostępnił skarżącemu żądaną we wniosku informację, czy też nie, oraz czy ewentualna odmowa jej udostępnienia wymagała formy decyzji, a także jaki charakter miała stwierdzona bezczynność organu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego kasacyjnie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 203 p.p.s.a., stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego: 1) od organu – jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; 2) od skarżącego – jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku (który zachodzi w niniejszej sprawie), gdy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę, to skarżącemu nie przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.