III OSK 839/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą przydziału tymczasowej kwatery służbowej funkcjonariuszce SOP, uznając, że lokal pozostawał w dyspozycji organu, a spory o własność należą do drogi cywilnej.
Skarga kasacyjna dotyczyła decyzji o przydziale tymczasowej kwatery służbowej funkcjonariuszce Służby Ochrony Państwa, która była własnością skarżącego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zebrania materiału dowodowego i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących dysponowania lokalem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo ustalił stan faktyczny, a lokal pozostawał w dyspozycji organu. Sąd podkreślił, że spory o własność lokalu należą do właściwości sądów cywilnych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa o przydziale tymczasowej kwatery służbowej. Skarżący, będący właścicielem lokalu, kwestionował prawo organu do dysponowania nim i przydzielenia go funkcjonariuszce. Zarzucał sądowi pierwszej instancji m.in. lakoniczne uzasadnienie, niezebranie materiału dowodowego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących dysponowania lokalem i prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały wystarczająco uzasadnione, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie) nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 i 28 k.p.a. (czynny udział strony) oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (ustalenie stanu faktycznego), wskazując, że skarżący nie wykazał, jakie konkretne czynności procesowe uniemożliwiło mu rzekome naruszenie tych przepisów. Kluczowe było stwierdzenie, że WSA prawidłowo ustalił, iż lokal pozostawał w dyspozycji Komendanta SOP, co było podstawą do jego przydziału. Sąd podkreślił, że kwestie sporne dotyczące prawa własności lokalu i jego przekazania do dyspozycji organów podległych MSWiA należą do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może dysponować lokalem, który nie jest jego własnością, jeśli pozostaje on w jego dyspozycji w rozumieniu przepisów ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'dysponowania lokalem' przez organy Policji (w tym SOP) jest odrębne od własności i nie wymaga wykazywania prawa własności. Prawo do dysponowania jest przesłanką faktyczną, niezależną od prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
ustawa o SOP art. 178 § ust. 3
Ustawa o Służbie Ochrony Państwa
ustawa o SOP art. 178 § ust. 6
Ustawa o Służbie Ochrony Państwa
Przepis ten określa, że na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Sąd uznał, że lokal pozostawał w dyspozycji organu.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal pozostawał w dyspozycji Komendanta SOP, co uprawniało go do przydziału jako kwatery tymczasowej. Spory dotyczące prawa własności lokalu należą do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione lub okazały się niezasadne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 10 i 28 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego w zakresie dyspozycji lokalem. Niewłaściwe zastosowanie art. 178 ust. 6 ustawy o SOP oraz art. 144 k.c.
Godne uwagi sformułowania
dysponowanie lokalem jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, czy też posiadania lub innego stanu władania prawa. dysponowanie jest oderwane zwłaszcza od własności. organy Policji mogą dysponować lokalami, których nie są właścicielami i nie muszą, zgodnie z art. 90 ustawy o Policji, wykazywać swojego prawa własności do danego lokalu mieszkalnego. dysponowanie lokalem przez organy Policji nie musi wynikać z obowiązujących norm prawnych, albowiem prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organów policji (SOP) nie są rozstrzygane w formie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (...) co oznacza, że sprawy te (...) nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, gdyż jako roszczenia petytoryjne podlegają rozpoznaniu przez sądy cywilne.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dysponowania lokalem' przez służby mundurowe oraz rozgraniczenie kognicji sądów administracyjnych i cywilnych w sprawach dotyczących lokali służbowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przydziału kwater tymczasowych dla funkcjonariuszy SOP i interpretacji przepisów dotyczących dysponowania lokalami w ramach tej służby. Wnioski mogą być częściowo przenoszalne na inne służby mundurowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawem do lokalu i dysponowaniem nim przez służby państwowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy służby mundurowe mogą przydzielić lokal, którego nie są właścicielami? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 839/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 575 art. 178 ust. 3, ust. 6 Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.o Służbie Ochrony Państwa (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 104 i art. 268 a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2294/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia 18 października 2022 r., nr 170/LOG/2022 w przedmiocie przydziału kwatery tymczasowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Komendanta Służby Ochrony Państwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2023 r., II SA/Wa 2294/22, oddalił skargę [...] na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa 18 października 2022 r., nr 170/LGO/22 w przedmiocie przydziału kwatery tymczasowej. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy. Komendant Służby Ochrony Państwa (dalej: "Komendant SOP" lub "organ"), decyzją z 18 października 2022 r., nr 170/LOG/2022, działając na podstawie art. 178 ust 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 575 ze zm., dalej: "ustawa o SOP") w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 czerwca 2018 r. w sprawie warunków przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1288) oraz art. 104 i 268a k.p.a., po rozpoznaniu wniosku (dalej: "funkcjonariuszka") z 19 września 2022 r., przydzielił jej kwaterę tymczasową znajdującą się w [...]. Na powyższą decyzję [...] (dalej: "skarżący") złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że jest właścicielem spornego lokalu i nie wyraziło zgody na dalsze dysponowanie tym lokalem przez MSWiA, czy też SOP lub też ich poprzedników prawnych. Zaznaczyło również, iż organ nie dysponuje dokumentacją przekazania spornego lokalu do dyspozycji MSW (obecnie MSWiA), strony również nie zawierały w tej kwestii jakiegokolwiek porozumienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przywołanym powyżej wyrokiem uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") oddalił ją. Sąd przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie organ przydzielił funkcjonariuszce SOP lokal znajdujący się w jego dyspozycji, a stanowiący własność skarżącego. Na gruncie przepisu art. 90 ustawy o Policji, przyjmuje się, że dysponowanie lokalem jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, czy też posiadania lub innego stanu władania prawa. Owo dysponowanie jest oderwane zwłaszcza od własności. Zatem wskazuje się, że organy Policji mogą dysponować lokalami, których nie są właścicielami i nie muszą, zgodnie z art. 90 ustawy o Policji, wykazywać swojego prawa własności do danego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie w doktrynie, jak i judykaturze, dysponowanie lokalem przez organy Policji nie musi wynikać z obowiązujących norm prawnych, albowiem prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. W rozpoznawanej sprawie z analizy przeprowadzonej przez organ wynikało, iż przydzielając sporny lokal mieszkalny, jako kwaterę tymczasową, Komendant SOP nie miał wątpliwości co do statusu tego lokalu, jako pozostającego w dyspozycji organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (lokal ten miał zostać przekazany przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych MSWiA do dyspozycji Szefa BOR - obecnie Komendanta SOP). Co więcej. Komendant SOP podkreślił, że z jego ustaleń wynikało jednocześnie, iż do chwili wydania zaskarżonej decyzji przydzielającej sporny lokal mieszkalny jako kwaterę tymczasową, skarżący nie kwestionował praw Służby Ochrony Państwa do dysponowania wspomnianym lokalem, pomimo, że przy każdorazowym przekazywaniu tego lokalu i zmianie najemcy miasto jako właściciel lokalu, było informowane o zmianie lokatora. Zdaniem Sądu, skarżący wskazywał wprawdzie w skardze, że już w piśmie z 19 lutego 2016 r., skierowanym przez [...] do Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA informował, iż MSWiA nie ma prawa do dysponowania tym lokalem, niemniej Sąd zauważył, że w treści skargi skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby sporny lokal nie był w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta SOP w rozumieniu art. 178 ust. 6 ustawy o SOP. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policji (SOP) nie są rozstrzygane w formie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, że sprawy te (podobnie jak i ewentualne spory na tym tle) nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, gdyż jako roszczenia petytoryjne podlegają rozpoznaniu przez sądy cywilne (art. 222 § 1 i § 2 k.c.). Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez lakoniczne uzasadnienie w odniesieniu do założeń poczynionych w sprawie przez organ wskutek czego nie jest jasne w jaki sposób Sąd pierwszej instancji dokonał subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: a) art. 10 oraz art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu; b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie w sprawie materiału dowodowego w zakresie dyspozycji spornym lokalem; c) art. 178 ust. 6 ustawy o SOP oraz art. 144 k.c., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w okolicznościach, gdy przydzielony lokal jest własnością [...] i nie pozostaje w dyspozycji Służby Ochrony Państwa. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zrzekł się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant SOP wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania oraz zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. Argumentacja odpowiedzi na skargę kasacyjną jest zbieżna z prezentowaną w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjne została oparta na obu podstawach ujętych w art. 174 p.p.s.a., z tym że do określonych podstaw przyporządkowano w sposób nieprawidłowy poszczególne przepisy, gdyż w podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. znalazły się też przepisy procesowe. W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być rozpatrywane dopiero w niewątpliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Podkreślenia wymaga, że zarzut oparty na podstawie wskazanego art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu, powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek przyczynowy musi być realny, nie wystarczy aby istniała hipotetycznie możliwość odmiennego wyniku sprawy. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II GSK 784/10 i przywołane w nim: wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 459/06; wyrok SN z 21 marca 2006 r., I CSK 63/05; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, str. 508). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej z powyższej powinności nie wywiązał się. Nie może przy tym zostać uznane za wystarczające przywołanie treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który odwołuje się do uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lecz należy przedstawić argumentacje dla wykazania takiego wpływu uchybienia na wynik sprawy. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, a ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 26 maja 2020 r., II OSK 3218/19; 10 marca 2021 r., II GSK 548/19). Podzielając powyższe stanowisko należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie można stwierdzić niespójności w jego uzasadnieniu, to sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie może zostać uznany za zasadny. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji i jego subsumcją pod określoną normę prawną, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisu. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r., II OSK 200/15; 3 marca 2015 r., II GSK 56/14; 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18). Zwrócić nadto należy uwagę, iż prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego ustosunkowania się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 201 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, dlaczego uznał za prawidłową decyzję przydzielającą funkcjonariuszce SOP kwaterę tymczasową, co stanowi istotę przedmiotowej sprawy. Z uzasadnienia w sposób jednoznaczny wynika uznanie przez Sąd, iż sporny lokal znajduje się w dyspozycji organu, a to umożliwiło organowi dokonanie jego przydziału funkcjonariuszce, a wszelkie spory z tym związane winny być rozpoznawane na drodze cywilnoprawnej. W swojej argumentacji Sąd odwołał się do przepisów prawnych, jak i do poglądów prezentowanych w orzecznictwie i doktrynie. Poprawności tej argumentacji nie można podważać w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest zarzut naruszenia art. 10 oraz art. 28 k.p.a., w ramach którego skarżący kasacyjnie wskazuje na pozbawienie go czynnego udziału w sprawie. Wobec tak sformułowanego zarzutu zasadnym jest odwołanie się do poglądów wyrażanych w judykaturze, zgodnie z którymi prawidłowe podanie podstaw kasacyjnych, o jakim stanowi art. 176 p.p.s.a. wymaga, aby wskazać konkretne przepisy naruszone zdaniem strony skarżącej przez sąd, z wyszczególnieniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Tylko prawidłowe opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10). Powołanie się na całość przepisu nie pozwala na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonywać kontroli zaskarżonego orzeczenia, a zatem uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 9 lutego 2006 r., I GSK 1348/05). Art. 10 k.p.a. składa się z trzech paragrafów zróżnicowanych treściowo i odmiennych zakresowo, czego w skardze kasacyjnej nie uwzględniono. Biorąc pod uwagę treść zarzutu można go jednak odnieść do art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków odniesie skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie zarówno w skardze złożonej od decyzji organu, jak i w skardze kasacyjnej, podnosząc powyższy zarzut, skarżący nie wskazuje jakich konkretnych czynności procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy z powodu braku prawidłowego pouczenia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł w postępowaniu administracyjnym dokonać, co czyni omawiany zarzut niezasadnym. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. wobec braku jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej naruszenia tego przepisu. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art. 77 § 1 k.p.a. - i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona - art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że rozpatrzenie całego materiału dowodowego jest związane z zasadą swobodnej oceny dowodów, która musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Ocena ta zatem musi opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Powinna oparta być na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Po trzecie zaś organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają, na podstawie art. 76 § 1 k.p.a., szczególną moc dowodową. Czwartym elementem jest natomiast takie przedstawienie rozumowania, w wyniku którego organ ustalił okoliczności faktyczne, które zgodne jest z zasadami logiki. W ramach omawianego zarzutu skarżący kasacyjnie zarzuca niezebranie w sprawie materiału dowodowego w zakresie dyspozycji lokalem nr [...] przy ul. [...]. Nie podaje jednak jakie dowody zostały przez organ pominięte. W rozpoznawanej sprawie analiza poprawności przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego jest o tyle utrudniona, że organ, w oparciu o dyspozycje art. 107 § 4 k.p.a., odstąpił od uzasadnienia decyzji o przydziale lokalu. Takie działanie organu ani w skardze do Sądu pierwszej instancji, ani w skardze kasacyjnej nie zostało zakwestionowane. Pamiętać jednak należy, że Naczelny Sad Administracyjny kontroluje wyrok sądu pierwszej instancji w ramach określonych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dysponując materiałem zgromadzonym w aktach administracyjnych i dokonując jego analizy, uznał, że organ był uprawniony do dysponowania sporną kwaterą tymczasową, a swoje stanowisko oparł na materiałach przedstawionych przez organ, konfrontując je z odpowiednimi przepisami prawa i utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny, w ramach których analizowana była kwestia rozumienia i zastosowania pojęcia "dysponowania lokalem". Nie precyzując jakie dowody zostały w sprawie pominięte, nie można uznać, że analiza ta była niekompletna wobec braków postępowania dowodowego. Nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 178 ust. 6 ustawy o SOP oraz art. 144 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wobec tak określonego zarzutu wskazać należy, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu. Nieskuteczność zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem przez sformułowanie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Wskazany w ramach analizowanego zarzutu przepis art. 144 k.c. normujący zakaz emisji nie był w rozpoznawanej sprawie stosowany, nie mogło zatem dojść do jego naruszenia. Stosownie do art. 178 ust. 6 ustawy o SOP na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W rozpoznawanej sprawie sporne jest, czy organ dysponował lokalem przydzielonym funkcjonariuszce SOP. Sąd pierwszej instancji przyjął, że lokal nr [...] położony przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta SOP, który był uprawniony do jego przydziału funkcjonariuszowi tej służby. Te ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Próba ich zakwestionowania poprzez zarzut naruszenia art. 178 ust. 6 ustawy o SOP nie mogła odnieść zamierzonego skutku. To zaś prowadzi do przyjęcia za relewantny w sprawie stan faktyczny ustalony przez Sąd pierwszej instancji i do wniosku, że zarzut błędnego zastosowania powyższego przepisu w przyjętych okolicznościach sprawy jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach zapadło w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI