III OSK 821/23

III OSK 821/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1136
art. 136 i art. 136 b
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 967/22 w sprawie ze skargi T.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T.B. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] kwotę 240 (dwustu czterdziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 stycznia 2023 r., II SA/Wa 967/22, po rozpoznaniu skargi T.B. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z 7 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę w zakresie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w pozostałym zakresie skargę odrzucił.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
3 listopada 2021 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] skierował skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL", "organ pierwszej instancji") w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Po przeprowadzeniu badań lekarskich oraz konsultacji specjalistycznych, orzeczeniem z 27 stycznia 2022 r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając na postawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1131, dalej: "ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych") oraz § 4, §11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r., poz. 761 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 3 czerwca 2025 r.", "rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej") oraz § 5 pkt 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 24 sierpnia 2012 r.", "rozporządzenie w sprawie właściwości wojskowych komisji lekarskich"), rozpoznał u skarżącego niewydolność przewodu pokarmowego III stopnia w przebiegu zespołu krótkiego jelita cienkiego z niedożywieniem białkowo-energetycznym wymagającym żywienia pozajelitowego po przebytym zatorze żył krezki jelita cienkiego z martwicą upośledzająca sprawność ustroju, obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała, stłuszczenie wątroby na tle metabolicznym z nieprawidłowymi wskaźnikami wątroby, niedoczynność tarczycy, pourazowe blizny brody i palca dłoni prawej nieupośledzające sprawności ustroju, tatuaże ramienia lewego i tułowia nieszpecące, skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa i na tej podstawie uznała skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "CWKL", "organ drugiej instancji"), orzeczeniem z 7 kwietnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia CWKL wskazała, że na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej ustalono, że od maja do sierpnia 2021 r. skarżący był leczony szpitalnie z powodu powikłań zakrzepicy z zatorowością płucną, zatorowością żyły wrotnej oraz żył krezki jelita cienkiego. U skarżącego wystąpiła przemijająca niewydolność wielonarządowa wymagająca leczenia w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Na skutek zakrzepicy wystąpiła także rozległa martwica jelita cienkiego, wymagająca leczenia chirurgicznego - resekcji ok. 90 % jelita cienkiego, ostatecznie u skarżącego pozostał niewielki fragment jelita cienkiego, tj. początkowy odcinek jelita czczego oraz końcowy odcinek jelita krętego, łącznie ok. 40 cm oraz zastawka Bauhina z całym jelitem grubym. Po zabiegu operacyjnym skarżący wymagał dojelitowego żywienia troficznego oraz całkowitego żywienia pozajelitowego z powodu stwierdzonej niewydolności przewodu pokarmowego III stopnia w przebiegu zespołu krótkiego jelita z niedożywieniem białkowo-energetycznym. W trakcie leczenia uzyskano stopniową poprawę stanu skarżącego. 6 września 2021 r. skarżącego wypisano do domu z zaleceniami dotyczącymi dalszego leczenia. W badaniach laboratoryjnych wykonanych na potrzeby RWKL stwierdzono utrzymujące się podwyższone stężenie glukozy i kreatyniny we krwi, podwyższoną aktywność aminotransferaz oraz umiarkowaną niedokrwistość.
CWKL, na podstawie aktualnej wiedzy medycznej wskazała, że zespół krótkiego jelita jest stanem dotyczącym osób po wycięciu lub wyłączeniu z pasaży całości lub części jelita cienkiego, prowadzącym do znacznego zmniejszenia wchłaniania składników odżywczych i wody, powodującym zaburzenie homeostazy organizmu. Zespół krótkiego jelita występuje gdy pozostawione zostaje poniżej 150-200 cm czynnego jelita cienkiego i utrzymywać może się nawet do kilku lat, dopóki nie nastąpi adaptacja pozostawionego odcinka jelita i organizmu do zaistniałych warunków anatomicznych.
W związku z powyższym, zdaniem organu drugiej instancji, RWKL prawidłowo zakwalifikowała schorzenie rozpoznane w pkt 8 ppkt 1 do § 43 pkt 13 i § 43 pkt 13 załącznika nr 1 rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r., a mając do wyboru w grupie II orzekanych kategorię zdrowia Z lub N, RWKL dokonała prawidłowego wyboru wskazując kategorię zdrowia N i uznając orzekanego za niezdolnego do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej.
CWKL stwierdziła również, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał i wymienił w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej, w pkt 8 ppkt 2 rozpoznanie "Obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała", zakwalifikowane do § 21 pkt 5 z załącznika nr 1 rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r., do którego w 11 grupie orzekanych przyporządkowana jest tylko i wyłącznie kategoria zdrowia N - niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Jednocześnie organ drugiej instancji zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że RWKL zbyt lakonicznie odniosła się do zgromadzonej dokumentacji medycznej i zbyt skrótowo uzasadniła podjęte orzecznicze, jednakże zdaniem CWKL powyższe nie miało znaczenia dla sedna sprawy i nie stanowiło o istotnej wadliwości orzeczenia oraz nie dawało podstawy do jego uchylenia.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 3 stycznia 2023 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji odnotował, że skarga dotyczy całości orzeczenia uznającego skarżącego za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, stwierdzenia braku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową oraz zaliczenia do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Przy tak zakreślonych granicach skargi Sąd Wojewódzki w pierwszej kolejności podkreślił, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i w tej części podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż kwestie te nie należą do właściwości sądu administracyjnego.
Odnosząc się do kwestii ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego.
W świetle powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że organ drugiej instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji rozpoznania do odpowiednich paragrafów załącznika nr 1, zaś zaliczenie skarżącego do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., bowiem zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione, a w szczególności zawierało wskazanie stanu faktycznego ustalonego w sprawie i przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący uznany został za osobę niezdolną do zawodowej służby wojskowej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie było podstaw do powołania biegłego, w celu oceny stanu zdrowia skarżącego. Dokonane rozpoznania (ustalone schorzenia) zostały bowiem potwierdzone wynikami badań i konsultacji specjalistycznych wykonanych na zlecenie RWKL oraz dokumentami przedłożonymi przez skarżącego. Natomiast interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, gdyż to oni posiadają stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, ale również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia, a ich wpływem na zdolność do pełnienia służby wojskowej.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy orzeczenie to zostało wydane w okolicznościach braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, gdy według lekarzy prowadzących leczenie stopień resekcji jelita cienkiego u skarżącego rokuje na możliwość samodzielnego funkcjonowania w tym wypełnienia wszystkich obowiązków w ramach pełnionej służby wojskowej,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy zostało ono wydane bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu oceny stanu zdrowia skarżącego,
3. § 43 pkt 13 i § 21 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r., poprzez przyporządkowanie schorzenia skarżącego do kategorii zdrowia N - niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczył, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną CWKL wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Skarga kasacyjna została skierowana w stosunku do całego wyroku Sądu pierwszej instancji, którym to orzeczeniem skarga w części odnoszącej się do ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej została oddalona, zaś w pozostałym zakresie skarga została odrzucona. Zarzuty skargi kasacyjnej w żadnym zakresie nie odnoszą się jednak do rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi.
Z uwagi na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Skarga kasacyjna nie przyporządkowuje zarzutów do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a., a jedynie zbiorczo wskazuje na zarzucenie zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania bez określenia formy naruszenia i wykazania wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde ich uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wymóg ten w rozpoznawanej sprawie nie został zrealizowany. Dodatkowo zauważenia wymaga, że zarzutu nr 3, dotyczącego nieprawidłowego przyporządkowania stwierdzonych u skarżącego schorzeń do wyszczególnionych w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej chorób i ułomności, nie można zakwalifikować jako zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając w części skargę na orzeczenie CWKL w [...] na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. określającego kompetencje sądu w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a zatem nie mógł naruszyć tego przepisu.
Nie można podzielić zarzutu nieprawidłowej, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, oceny naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 obowiązującej na dzień wydanych w sprawie orzeczeń ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji w podmiocie leczniczym (ust. 7).
Stosownie do § 11 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów dołączonych do skierowania na badania, m.in. historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 17 pkt 1 i § 18 pkt 1 rozporządzenia). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, według § 23 pkt 2 rozporządzenia, rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego Przepisy rozporządzenia, jako normy lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (por. wyroki NSA z: 26 lutego 2015 r., I OSK 851/14; 13 czerwca 2019 r., I OSK 2042/17). Istotne znaczenie ma w tym zakresie kwestia ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznej, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną (art. 80 k.p.a.). Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Model sądowej kontroli działalności administracji publicznej zasadniczo nie przewiduje dla sądu administracyjnego kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy administracyjnej będącej przedmiotem jego kontroli. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisji lekarskiej i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w zakresie zdolności do służby wojskowej ma więc charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (por. wyrok NSA z 10 maja 2019 r., I OSK 1650/17).
W rozpoznawanej sprawie został zebrany pełny materiał dowodowy. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje jakie dowody miałyby być przez organ pominięte i nieuwzględnione w procesie orzeczniczym. Z argumentacji skargi kasacyjnej wynika, że skarżący w istocie nie zgadza się z kwalifikacją stwierdzonych u niego schorzeń jako takich, które czynią go niezdolnym do służby. Rzeczywiście choroba, do której zostało przyporządkowane jedno ze schorzeń stwierdzonych u skarżącego, pozwala na zakwalifikowanie badanego jako zdolnego lub niezdolnego do służby. CWKL wyjaśniła jednak szczegółowo dlaczego uznała, że skarżący, przy stwierdzonych i niekwestionowanych schorzeniach, jest niezdolny do służby i z argumentacją tą skarżący nie podejmuje merytorycznej polemiki. Odwołanie się do niepewnych rokowań lekarzy prowadzących leczenie to za mało, aby dokonaną kwalifikację podważyć. Nie można oczywiście wykluczyć, że skarżący w przyszłości będzie samodzielnie funkcjonował i będzie zdolny do wypełnienia obowiązków w ramach pełnionej służby wojskowej, ale istotny jest stan na dzień orzekania, a nie przedstawiane przez lekarzy rokowania. Dodatkowo w sprawie ważką jest okoliczność, że zakwalifikowanie skarżącego jako niezdolnego do służby wojskowej odbyło się w oparciu o dwa stwierdzone u niego schorzenia. Oprócz schorzenia związanego z układem trawiennym, u skarżącego zdiagnozowano obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi, którego zaistnienie oznacza, że skarżący jest niezdolny do służby. Do tego schorzenia skarżący nie odnosi się w żadnym zakresie, a oznacza ono, że nawet gdyby kwalifikacja pierwszego schorzenia - zdolny/niezdolny do służby była nieprawidłowa, to i tak skarżący, z uwagi na wadę słuchu, służby wojskowej nie może pełnić.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym konsultacje (badania) specjalistyczne dla potrzeb orzekania o zdolności do służby, mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 5 lipca 2019 r., I OSK 2233/17). Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użyte zaś w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego i granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej to wypływa obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności, mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy.
Konsultacje takie mogą zlecić komisje lekarskie obu szczebli, co wynika z art. 5 ust. 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 20 ust. 4 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. W rozpoznawanej sprawie tryb ten został wykorzystany i takie konsultacje zostały zlecone przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...]. W toku postępowania orzeczniczego przeprowadzono konsultację specjalistyczną chirurgiczną, gastrologiczną, laryngologiczną. Wykonano również badania audiologiczne. Ustalenia z tych konsultacji zostały przeanalizowane przez organy obu instancji i w oparciu o ich wyniki orzeczono o niezdolności skarżącego do służby wojskowej. Ponowne dopuszczanie dowodu z opinii biegłego w celu oceny stanu zdrowia skarżącego nie znajduje uzasadnienia ani faktycznego ani prawnego.
Na usprawiedliwionych podstawach nie został oparty zarzut 3. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej ustalenie dla skarżącego kategorii "N" – niezdolny, zostało w zaskarżonym orzeczeniu szczegółowo uzasadnione, z przywołaniem określonych faktów przemawiających za taka kategoryzacją. Tok rozumowania CWKL nie został w skardze kasacyjnej w jakimkolwiek zakresie zdyskredytowany. Nadto, w przypadku schorzenia zakwalifikowanego do § 21 pkt 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, przewidziana została tylko jedna kategoria zdolności "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W tym wypadku wybór kategorii zdolności nie został pozostawiony uznaniu organu orzeczniczego. Natomiast sama diagnoza – obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi przez skarżącego kasacyjnie nie była kwestionowana.
Końcowo, odnosząc się do wniosku skargi kasacyjnej o przesłuchanie na rozprawie skarżącego (bez wskazania okoliczności, na które dowód ten miałby być przeprowadzony), odesłać należy do przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Procedura sądowoadministracyjna przewiduje ograniczone postępowanie dowodowe, które obejmuje możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu i to tylko wówczas gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dopuszczalność wniosków dowodowych osobowych w tej procedurze nie została przewidziana.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w trybie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.