III OSK 814/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskakopalnia kruszywahałasodpadykontrolapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia A. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że działalność kopalni kruszywa nie powoduje znaczącego pogorszenia stanu środowiska ani nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.

Stowarzyszenie A. zaskarżyło decyzję GIOŚ o umorzeniu postępowania w sprawie wstrzymania działalności kopalni kruszywa, zarzucając naruszenie przepisów ochrony środowiska i prawa geologicznego. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 17 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły brak znaczącego negatywnego wpływu na środowisko i zdrowie ludzi, a zarzuty dotyczące planu ruchu zakładu górniczego i wniosków dowodowych nie były zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę stowarzyszenia na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie domagało się wstrzymania działalności kopalni kruszywa, zarzucając niezgodność z koncesją, planem ruchu oraz prowadzenie prac na działkach nieobjętych pozwoleniami. Organy ochrony środowiska przeprowadziły kontrolę, która nie potwierdziła znaczącego pogorszenia stanu środowiska ani zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, mimo stwierdzenia pewnych nieprawidłowości w ewidencji odpadów. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając postępowanie dowodowe organów za rzetelne i prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienia wniosku o zwrócenie się o plan ruchu zakładu górniczego, nie były zasadne. Podkreślono, że kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska nie obejmują nadzoru nad ruchem zakładu górniczego. Sąd potwierdził również, że organy prawidłowo oceniły brak znaczącego ujemnego wpływu na środowisko i zdrowie ludzkie, a stwierdzone nieprawidłowości nie kwalifikowały się do wstrzymania działalności na podstawie art. 364 Prawa ochrony środowiska. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych złożonych w skardze kasacyjnej, wskazując na niedopuszczalność prowadzenia postępowania dowodowego przez sąd administracyjny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, działalność kopalni nie powoduje pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach ani nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.

Uzasadnienie

Organy ochrony środowiska przeprowadziły kontrolę i pomiary hałasu, które nie wykazały przekroczenia norm. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie odpadów nie były wystarczające do uznania ich za znaczące pogorszenie stanu środowiska.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.o.ś. art. 364

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przepis ten stanowi podstawę do wstrzymania działalności, jeżeli powoduje ona pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Ocena 'znacznych rozmiarów' i 'zagrożenia' jest indywidualna dla każdej sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.g. art. 108 § 2 pkt 2b, 2f, 2h

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Przepisy te określają zawartość planu ruchu zakładu górniczego, jednakże sąd uznał, że nie mają one istotnego znaczenia dla oceny działalności w kontekście art. 364 p.o.ś. przez WIOŚ.

p.p.s.a. art. 113 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten reguluje możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd, ale tylko w ograniczonym zakresie i celu.

u.I.O.Ś. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

u.o.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody § załącznik nr 7

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że decyzje obu instancji zostały wydane w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organy w sposób prawidłowy zbadały oraz oceniły kwestię braku wystąpienia ze strony zakładu górniczego znaczącego ujemnego wpływu na pogorszenie się środowiska oraz zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wniosków dowodowych sformułowanych w skardze.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. nie oznacza to jednak, że dokument ten ma istotne znaczenie z punktu widzenia zastosowania art. 364 p.o.ś. pogorszenie stanu środowiska 'nieznacznych' rozmiarów lub takie, które nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, nie powoduje sankcji w postaci wstrzymania działalności danego podmiotu na podstawie art. 364 p.o.ś. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie ale ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny wpływu działalności na środowisko, kompetencji organów ochrony środowiska oraz zasad postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dowodów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej działalności kopalni kruszywa i konkretnych zarzutów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony środowiska i działalności przemysłowej, ale jej przebieg jest dość standardowy dla postępowań sądowoadministracyjnych.

Kopalnia kruszywa a środowisko: NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 814/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1010/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1973
art. 364
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1010/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Stowarzyszenia "A." z siedzibą w Tuchomiu (dalej: [...]) pismem z 12 listopada 2019 r. wystąpiło do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wszczęcie postępowania w przedmiocie wstrzymania działalności P.M. (dalej: inwestor), w zakresie użytkowania i eksploatacji instalacji oraz urządzeń wchodzących w zakres odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego "[...]". Stowarzyszenie zarzuciło, że działalność odkrywkowa prowadzona jest na działkach nr ewid. [...], [...] oraz nr ewid. [...] (droga gminna), co było niezgodne z koncesją udzieloną przez Marszalka Województwa Pomorskiego decyzją z 12 lutego 2013 r. oraz planem ruchu odkrywkowego zakładu górniczego na lata 2019-2025, zatwierdzonym decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Gdańsku. Ponadto zarzucono, że prace były prowadzone na działce nr ewid. [...] i polegały na zdejmowaniu nadkładu, co było niezgodne z decyzją Wójta Gminy Lipnica z 24 listopada 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz koncesją.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził w dniach od 12 maja do 14 października 2020 r. kontrolę interwencyjną (bez zawiadamiania o zamiarze jej przeprowadzenia) na terenie przedmiotowego zakładu. Pismem z 20 sierpnia 2020 r. organ ten wszczął z urzędu postępowanie w zakresie użytkowania i eksploatacji instalacji oraz urządzeń wchodzących w zakres odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego i dopuścił stowarzyszenie do udziału w tym postępowaniu. Organ ustalił, że działalność zgodnie z koncesją prowadzona jest na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] oraz na części działki nr ew. [...]. w obrębie [...], natomiast w dniu rozpoczęcia kontroli na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] zakończono już działalność wydobywczą. Organ ustalił, że inwestor zrealizował przedsięwzięcie i prowadzi działalność zgodnie z warunkami realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia określonymi w decyzji Wójta Gminy Lipnica z 24 listopada 2011 r., co wynika z dokumentu stanowiącego załącznik nr 14 do protokołu kontroli. Na terenie zakładu powstają odpady tj. zużyte oleje odpadowe, akumulatory i zużyte opony. Odpady przekazywane są uprawnionym podmiotom. Również odpady komunalne zagospodarowywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ustalono także, że inwestor w latach 2018 i 2019 nie prowadził ewidencji odpadów, za co został ukarany mandatem, a ponadto w sposób nieprawidłowy prowadził ewidencję odpadów w 2020 r., jak również nie sporządził i nie przekazał zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, za 2018 r.
Organ ustalił także podczas kontroli, że źródłem hałasu na terenie zakładu górniczego są maszyny, takie jak przesiewacz, dwie ładowarki oraz wozidło. Praca na terenie zakładu odbywa się w godzinach od 6.30 do 16.30. W dniu 11 września 2020 r. Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Oddział w Gdańsku wykonało na zlecenie organu pomiary emisji hałasu w jednym punkcie pomiarowym, zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej [...] 2 (działka nr ewid. [...]). Średni poziom hałasu dla pracy zakładu w punkcie PI wyniósł 36.1 dB, natomiast średni poziom tła akustycznego wyniósł 35.1 dB. W ocenie organu I instancji, poziom emisji hałasu emitowanego przez zakład w punkcie PI był nierozróżnialny od tła akustycznego. Różnica zmierzonego poziomu hałasu podczas pracy źródeł hałasu i zmierzonego poziomu tła akustycznego była mniejsza niż 3.0 dB. W tej sytuacji, zgodnie z metodyką referencyjną zawartą w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. z 2019 r. poz. 2286 ze zm.) nie było możliwości wyznaczenia poziomu emisji hałasu metodami pomiarowymi. Średni poziom hałasu pochodzący ze źródeł w zakładzie łącznie z poziomem tła akustycznego okazał się znacznie poniżej dopuszczalnego poziomu, który dla terenu zabudowy zagrodowej w porze dziennej wynosi 55 dB, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2914 r. poz. 112).
Organ I instancji dokonał kontroli również pod kątem zarzutów stowarzyszenia. Obszar drogi gminnej nr ewid. [...] utrzymywany jest w należytym stanie, co potwierdzono dokumentacją fotograficzną. Nie stwierdzono, żeby działalność prowadziła do zanieczyszczenia drogi bądź ograniczała możliwość korzystania z niej, a przede wszystkim nie potwierdzono podczas kontroli, że na drodze prowadzona była działalność wydobywcza. Kontrola nie potwierdziła także, że na działkach nr ewid. [...] i [...] była prowadzona taka działalność. Na działce nr ewid. [...] deponowany był urobek pochodzący z koncesjonowanej działalności odkrywkowej, jak również kopalina po przeróbce. Zarzuty stowarzyszenia dotyczące wykonywania w lipcu 2019 r. prac polegających na zdjęciu nadkładu na działce nr ewid. [...] również nie znalazły potwierdzenia.
Decyzją z 6 listopada 2020 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło stowarzyszenie.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 28 kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 6 listopada 2020 r. W podstawie decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 364 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: p.o.ś.).
Stowarzyszenie złożyło skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z 27 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stowarzyszenia na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 28 kwietnia 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że stowarzyszenie złożyło szereg wniosków dowodowych, które zostały oddalone na rozprawie. W ocenie Sądu I instancji, przedmiotowe wnioski dowodowe zawarte w skardze powinny być złożone w toku postępowania administracyjnego, a nie w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji, postępowanie dowodowe organów zostało przeprowadzone w sposób rzetelny. Wbrew zarzutom sformułowanym na rozprawie przez stowarzyszenie, do pisma stowarzyszenia z 12 listopada 2019 r., nie zostały dołączone załączniki, co wynika z prezentaty na tym piśmie. W postępowaniu administracyjnym stowarzyszenie zostało pouczone o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a ponadto korzystało z możliwości zgłaszania wniosków dowodowych w toku postępowania administracyjnego. Do momentu rozprawy nie wskazywało jednak na brak załączników do tego pisma. Ponadto dokumenty, które zostały wskazane w piśmie z 12 listopada 2019 r. jako załączniki, to wydruk mapy z Geoportalu, mapa poglądowo-ewidencyjna i kopia koncesji z 12 lutego 2013 r., a zatem dokumenty, które zgromadził organ prowadząc postępowanie z urzędu.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutu stowarzyszenia dotyczącego hałasu. Organ dokonał pomiaru emisji hałasu i nie ustalił przekroczenia norm emisji w tym zakresie. Stowarzyszenie nie kwestionowało tego pomiaru. Pomiar emisji hałasu był dokonywany z określonego punktu, którym były najbliższe względem kopalni zabudowania (zlokalizowane na terenie zabudowy mieszkaniowej działce nr ewid. [...]). Oznacza to, że nawet gdyby było tak jak podnieśli rozprawie przedstawiciele stowarzyszenia, że zakład prowadzi działalność bliżej zabudowań (na działkach nr ewid. [...] i [...]), to pomiar emisji hałasu obejmował również hałas pochodzący z tych działek. Z dokumentacji dotyczącej pomiaru hałasu wynika natomiast, że poziom emisji hałasu emitowanego przez zakład w tym punkcie był nierozróżnialny od tła akustycznego.
W tej sprawie, po przeprowadzeniu kontroli, organ doszedł do wniosku, że działalność przedmiotowej kopalni kruszywa nie powoduje pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach ani nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, stąd nie było podstaw do wstrzymania jej działalności. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że stwierdzone nieprawidłowości (braki w dokumentacji dotyczącej odpadów oraz składowanie produktów pochodzących z kopalni na działkach nieobjętych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i koncesją) nie mogą być zaklasyfikowane jako pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach. Jednocześnie z wyników kontroli wynika, że przedmiotowa kopalnia w żaden sposób nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła stowarzyszenie.
Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa procesowego.
Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 364 p.o.ś. w związku z art. 108 ust. 2 pkt 2b i 2f oraz 2 h ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm.). Polegało to na uznaniu przez Sąd I instancji, że decyzje obu instancji zostały wydane w oparciu o całokształt zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego
Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 113 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 364 p.o.ś. Polegało to na uznaniu przez Sąd I instancji, że organy w sposób prawidłowy zbadały oraz oceniły kwestię braku wystąpienia ze strony zakładu górniczego znaczącego ujemnego wpływu na pogorszenie się środowiska oraz zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego.
Po trzecie, art. 106 § 3, w związku z art. 113 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 108 ust. 2 pkt 2b 2f oraz 2 h ustawy Prawo geologiczne i górnicze, polegające na nieuwzględnieniu przez Sad I instancji wniosków dowodowych sformułowanych w skardze.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Stowarzyszenie wniosło także o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 364 p.o.ś. w związku z "art. 108 ust. 2 pkt 2b i 2f oraz 2h" ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Argumentacja skargi w tym zakresie sprowadza się w istocie do zarzutu braku uwzględnienia przez organ wniosku stowarzyszenia o zwrócenie się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Nadzoru Górniczego w Gdańsku o nadesłanie odpisu planu ruchu przedmiotowego zakładu górniczego. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 2 lit. b), lit. f) i lit. h) ustawy Prawo geologiczne i górnicze, plan ruchu zakładu górniczego określa szczegółowe przedsięwzięcia niezbędne w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, ochrony elementów środowiska oraz zapobiegania szkodom i ich naprawy. Nie oznacza to jednak, że dokument ten ma istotne znaczenie z punktu widzenia zastosowania art. 364 p.o.ś., ponieważ wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie jest organem właściwym w sprawach zarówno zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego, jak i kontroli i nadzoru nad jego wykonywaniem. Przedmiotem postępowania w trybie art. 364 p.o.ś. nie jest także kontrola zachowania warunków wynikających z planu ruchu zakładu górniczego, o którym stanowi art. 108 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Organy nadzoru górniczego zostały wskazane w art. 164 ust. 1 pkt 1-2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i to te organy sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, co wynika wprost z art. 168 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Natomiast wojewódzki inspektor ochrony środowiska może dokonać kontroli działalności zakładu górniczego wyłączenie w ramach swoich kompetencji określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 995 ze zm.), która obejmuje między innymi kontrolę przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska, jak i przestrzegania przepisów ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). W tym zakresie przedmiotowym kompetencji wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, jak już wyżej wskazano, nie mieści się nadzór i kontrola nad ruchem zakładu górniczego, a do tego w istocie prowadziłoby uwzględnienie argumentacji stowarzyszenia sformułowanej w tym zarzucie kasacyjnym.
Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 113 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 364 p.o.ś. Wbrew twierdzeniom stowarzyszenia, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy w sposób wystarczający i w ramach przyznanych im kompetencji zbadały oraz oceniły kwestię braku wystąpienia ze strony zakładu górniczego znaczącego ujemnego wpływu na pogorszenie się środowiska oraz zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Zgodnie z art. 364 p.o.ś. jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wyda decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska. Sąd I instancji prawidłowo podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 364 p.o.ś. wszczynane jest z urzędu, a sposób wszczęcia tego postępowania determinuje rodzaje rozstrzygnięć, które mogą być w nim wydane. Tak wszczęte postępowanie może bowiem zakończyć się wyłącznie wstrzymaniem działalności podmiotu albo umorzeniem postępowania w tej sprawie wobec niepotwierdzenia w toku postępowania istnienia przesłanek do wstrzymania (por. wyrok NSA z 8.06.2011 r., II OSK 1012/10, LEX nr 1083483.). Ustawodawca nie określił kryteriów "pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach" ani definicji "zagrożenia zdrowia i życia", dlatego w każdej sprawie ta ocena musi być indywidualnie przeprowadzona i prawidłowo uzasadniona ze wskazaniem, jakie powody przesądziły o zakwalifikowaniu pogorszenia stanu środowiska do "znacznych" rozmiarów lub co przesądziło o ocenie, że dany wpływ na środowisko zagraża życiu ludzi lub zdrowiu. W art. 364 ustawodawca użył określenia "znacznych" rozmiarów, co oznacza, że pogorszenie stanu środowiska "nieznacznych" rozmiarów lub takie, które nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, nie powoduje sankcji w postaci wstrzymania działalności danego podmiotu na podstawie art. 364 p.o.ś. (por. wyrok NSA z 15.07.2005 r., OSK 1764/04, LEX nr 190602). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe. Po przeprowadzeniu kontroli, organy doszły do prawidłowego wniosku, że działalność przedmiotowej kopalni kruszywa nie powoduje pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach ani nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, stąd nie ma podstaw do wstrzymania jej działalności. Jednocześnie stwierdzone podczas tej kontroli nieprawidłowości dotyczące dokumentacji w zakresie odpadów lub składowania produktów pochodzących z kopalni na działkach nr ewid. [...] i [...], nie mogły być zaklasyfikowane jako pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach. Ponadto z wyników kontroli wynika, że działalność przedmiotowej kopalni w żaden sposób nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, a więc brak było podstaw do zastosowania art. 364 p.o.ś. Ustaleń tych w żadnej mierze nie podważają zarzuty kasacyjne. Ewentualne uchybienia w zakresie gospodarowania odpadami mogą mieć znaczenie z punktu widzenia odrębnych postępowań administracyjnych, natomiast nie uzasadniały zastosowania art. 364 p.o.ś.
Po trzecie, Sąd I instancji nie naruszył art. 106 § 3, w związku z art. 113 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 364 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 108 ust. 2 pkt 2b 2f oraz 2 h ustawy Prawo geologiczne i górnicze, z powodu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji wniosków dowodowych sformułowanych w skardze. W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, ponieważ zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Przepis ten przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, ale jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie ale ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może też zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy administracji. Natomiast wnioski dowodowe złożone przez stronę prowadziłyby w istocie do przeprowadzenia przez Sąd I instancji "uzupełniającego" postępowania dowodowego, co jest oczywiście niedopuszczalne. Ze skargi nie wynika również, żeby przeprowadzenie przedmiotowych dowodów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w tej sprawie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę