III OSK 79/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pieniężnego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Świadczenie to, przewidziane w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługuje przez rok po zwolnieniu w wysokości ostatniego uposażenia. Zgodnie z art. 460 ust. 1, świadczenie przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez co najmniej 15 lat, z doliczeniem okresów służby w innych formacjach (np. Straży Granicznej). Kluczową kwestią stał się jednak art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5, który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, gdy żołnierz został zwolniony wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Skarżący, mimo łącznego stażu służby (Straż Graniczna + wojsko) wynoszącego ponad 17 lat, pełnił zawodową służbę wojskową przez niecałe 4,5 roku i sam złożył wypowiedzenie. Organy administracji oraz WSA uznały, że nie spełnił on wymogu 10 lat zawodowej służby wojskowej, a okres służby w Straży Granicznej nie może być traktowany jako zawodowa służba wojskowa na potrzeby tej negatywnej przesłanki. NSA w wyroku z dnia 21 marca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustawa o obronie Ojczyzny wyraźnie rozróżnia pojęcie 'zawodowej służby wojskowej' od okresów służby w innych formacjach, które mogą być doliczane do ogólnego stażu dla innych uprawnień. Interpretacja ta, zdaniem NSA, jest zgodna z językowym brzmieniem przepisów i nie narusza zasady równości wobec prawa, gdyż ustawodawca miał uzasadnione podstawy do zróżnicowania sytuacji żołnierzy, którzy sami wypowiedzieli stosunek służbowy i pełnili zawodową służbę wojskową krócej niż 10 lat, od pozostałych. Sąd odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa NSA w podobnych sprawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności kwestii zaliczania okresów służby w innych formacjach oraz stosowania negatywnych przesłanek.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny i może mieć ograniczoną stosowalność do innych służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres służby w Straży Granicznej może być zaliczony do wymogu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, jako przesłanka negatywna do przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okres służby w Straży Granicznej nie może być zaliczony do wymogu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ ustawa wyraźnie rozróżnia 'zawodową służbę wojskową' od służby w innych formacjach, a przepis ten stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o obronie Ojczyzny jasno rozróżnia pojęcie 'zawodowej służby wojskowej' od okresów służby w innych formacjach. Choć okresy te mogą być doliczane do ogólnego stażu dla innych uprawnień (np. 15 lat), nie mogą być traktowane jako zawodowa służba wojskowa na potrzeby negatywnej przesłanki z art. 458 ust. 5, która dotyczy wyłącznie służby w wojsku.
Czy zróżnicowanie sytuacji żołnierzy zawodowych, którzy sami wypowiedzieli stosunek służbowy i pełnili zawodową służbę wojskową krócej niż 10 lat, od żołnierzy, którzy spełniają inne kryteria, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie to nie narusza zasady równości, ponieważ ustawodawca miał uzasadnione podstawy do wprowadzenia takich kryteriów, mających na celu zapobieganie nadużyciom i zapewnienie sprawiedliwego traktowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zasada równości nie oznacza identycznego traktowania wszystkich. Ustawodawca mógł uzasadnienie wprowadzić kryteria takie jak wypowiedzenie stosunku służbowego przez żołnierza lub krótki okres pełnienia zawodowej służby wojskowej jako przesłanki negatywne do przyznania świadczenia, co nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości.
Przepisy (10)
Główne
u.o.O. art. 460 § 1 i 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez co najmniej 15 lat, z doliczeniem okresów służby w innych formacjach, ale nie przysługuje, gdy żołnierz sam wypowiedział stosunek służbowy i pełnił zawodową służbę wojskową krócej niż 10 lat.
u.o.O. art. 458 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Określa negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pieniężnego – żołnierz zwolniony wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, który pełnił zawodową służbę wojskową krócej niż 10 lat, nie nabywa prawa do świadczenia.
Pomocnicze
u.o.O. art. 458 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Stosuje się odpowiednio do ustalania okresu zawodowej służby wojskowej.
u.o.O. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Określa formacje, których służba może być doliczana do okresu służby wojskowej.
u.o.O. art. 815
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Przepis przejściowy dotyczący ciągłości służby.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny jako negatywnej przesłanki dotyczącej wyłącznie zawodowej służby wojskowej, a nie okresów służby w innych formacjach. • Ustawodawca miał uzasadnione podstawy do zróżnicowania sytuacji żołnierzy na gruncie art. 458 ust. 5, co nie narusza zasady równości.
Odrzucone argumenty
Okres służby w Straży Granicznej powinien być zaliczony do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej na potrzeby art. 458 ust. 5. • Nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu z innymi żołnierzami narusza zasadę równości wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcie 'zawodowej służby wojskowej' od 'doliczenia okresu służby w formacjach' • nie można wykładać przepisu [...] w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 [...] zamieścił również takie odesłanie [...] w przepisie art. 485 ust. 3 ustawy stosowanym na mocy art. 460 ust. 5 ustawy. • nierównością wobec prawa byłoby nieuwzględnienie tych przypadków (pominięcie cech relewantnych) i przyznanie wszystkim żołnierzom zawodowym świadczenia pieniężnego bez jakiegokolwiek zróżnicowania.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
sędzia
Ireneusz Dukiel
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności kwestii zaliczania okresów służby w innych formacjach oraz stosowania negatywnych przesłanek."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny i może mieć ograniczoną stosowalność do innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla żołnierzy zawodowych świadczenia pieniężnego i jego warunków, co czyni ją interesującą dla tej grupy zawodowej oraz prawników zajmujących się prawem wojskowym.
“Czy służba w Straży Granicznej liczy się do świadczenia po odejściu z wojska? NSA wyjaśnia.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.