III OSK 79/24

III OSK 79/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 460 ust. 1 i 5, art. 458 ust. 3, art. 458 ust. 5, art. 137 ust. 1 i art. 815
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1330/23 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 1046/DSS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września
2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1330/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P. (dalej "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej
z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 1046/DSS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U.
z 2023 r., poz.1634), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę.
Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 13 lutego 2023 r. skarżący złożył do Wojskowego Biura Emerytalnego
w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego należnego przez okres
1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2305), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (zwanego dalej również ,,świadczeniem pieniężnym’’).
Dyrektor WBE w [...], po rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr 255/2023 z dnia 8 marca 2023 r. odmówił skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z uwagi na to, że pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 1046/DSS r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WBE w [...] nr 255/2023 z dnia 8 marca 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny - żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jak wynika z kolei z art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego to dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, tj. Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, świadczenie pieniężne nie przysługuje żołnierzowi
w przypadku, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny, tj.
w sytuacji, gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, do którego nie dolicza się służby w pozostałych formacjach.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzi przypadek określony właśnie w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Odnosząc się bowiem do stanu faktycznego sprawy, organ wyjaśnił, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2023 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Organ przyznał, że skarżący legitymuje się służbą
w [...] Oddziale Straży Granicznej w okresie od 4 kwietnia 2005 r. do 30 listopada 2018 r. (13 lat, 7 miesięcy) oraz zawodową służbą wojskową od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2023 r. (4 lata, 2 miesiące). Niemniej, z uwagi na to, że skarżący dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i posiada jedynie 4 lata, 2 miesiące zawodowej służby wojskowej (czyli okres krótszy niż 10 lat), to nie przysługuje mu prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Organ II instancji wskazał, że wykładnia językowa normy prawnej regulującej instytucję świadczenia pieniężnego z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyny, prowadzi do wniosku, że w celu ustalenia prawa do tego świadczenia konieczne jest obliczenie okresu służby - do którego stosownie do art. 460 ust. 1 dolicza się także okresy służby w formacjach wskazanych w art. 137 ust. 1 ww. ustawy - przy czym okres służby musi trwać co najmniej 15 lat, być nieprzerwany i zgodnie z art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5, zawierać w sobie nie krótszy niż 10 lat okres zawodowej służby wojskowej. Przyjęcie natomiast zaproponowanej przez odwołującego wykładni przepisów, w ocenie organu II instancji, prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP. Skutkiem tego w ich przypadku nadal byłby wiążący wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Organ II instancji podkreślił, że trudno bowiem uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych, przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej negatywnej przesłanki. Taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą wspólną, zapewnia równe traktowanie.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędną wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i wystąpił
o uchylenie zaskarżonej decyzji MON z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 1046/DSS oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora WBE w [...] z dnia 8 marca 2023 r. nr 255/2023.
WSA w Warszawie uznał, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że w sprawie istotą sporu jest zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 460 ust. 1 i ust. 5, a także
art. 459 ust. 1, art. 458 ust. 5 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny, przy bezspornych ustaleniach stanu faktycznego.
Sąd I instancji uznał prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez orzekające w sprawie organy administracji. Tym samym Sąd I instancji nie zgodził się z zarzutem, że organy "nie doliczyły" do 10 - letniego okresu zawodowej służby wojskowej służby w innej formacji, tj. Straży Granicznej. Zdaniem Sądu I instancji, nie można przyjąć, że skoro zgodnie z art. 458 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, to także do zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. art. 458 ust. 1 i 2 służbę w tych formacjach również się dolicza.
W tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że samo wskazanie w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że w zakresie konkretnych świadczeń związanych ze służbą, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, nie oznacza, że przez ,,zawodową służbę wojskową’’ rozumie się również służbę w innych formacjach,
a jedynie, że na potrzeby danego uprawnienia związanego ze służbą, w ramach jednego z warunków do jego otrzymania, ustawodawca uznał za zasadne doliczenie żołnierzowi okresu służby w innych formacjach mundurowych do zawodowej służby wojskowej. Także i wykładnia językowa przepisu art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który stanowi, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat - przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2, jest jasna. Przepis stanowi negatywną przesłankę do przyznania prawa do świadczenia pieniężnego, jeśli funkcjonariusz pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1. błędną wykładnię przepisów art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw.
z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny polegającą na błędnym przyjęciu, iż okresu służby skarżącego w Straży Granicznej nie można zaliczyć do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy, pomimo iż okres ten zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej ze względu na ciągłość służby, gdyż poprzedni okres służby w Straży Granicznej wraz ze służbą w wojsku należy oceniać jednolicie jako zawodową służbę wojskową;
2. błędną wykładnię przepisów art. 460 ust. 1, art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 129 w zw. z art. 130 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegająca na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej, pomimo iż pojęcie "zawodowej służby wojskowej" powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny;
3. błędną wykładnię art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie 17 lat 9 miesięcy 28 dni, w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 15 lat zawodowej służby wojskowej, w kontekście treści art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod
rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni wskazanych w niej przepisów. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
I tak niezasadny jest pierwszy z postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Rozpatrując ten zarzut, w pierwszej kolejności koniecznym jest przytoczenie treści przepisów art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, które to przepisy skarżący kasacyjnie powiązał z zarzutem naruszenia przepisów podstawowych dla przedmiotu rozstrzygnięcia zarówno zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, jak też decyzji administracyjnych organów I i II instancji. Były to przepisy wprowadzające przesłankę negatywną do przyznania skarżącemu kasacyjnie (skarżącemu) świadczenia pieniężnego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby,
a mianowicie przepis art. 460 ust. 1 i 5, art. 458 ust. 3 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Na mocy tego przepisu ustawodawca umożliwił zatem funkcjonariuszom określonych służb (formacji) na kontynuowanie służby Państwu w ramach zawodowej służby wojskowej. Natomiast w przepisie art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny stwierdza się, że przepis
art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej.
Obydwa przepisy mają charakter ogólny – wprowadzają zasady ogólne - z tą uwagą, że pierwszy z nich został zamieszczony w Dziale IX. "Służba wojskowa", Rozdziale 3. "Stopnie wojskowe", natomiast drugi w Dziale XXVI. "Zmiany w przepisach, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe", Rozdziale 2. "Przepisy przejściowe i dostosowujące". O ile przepis art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pozwala na kontynuowanie zawodowej służby wojskowej w ramach przeniesienia, a zatem w sposób odmienny niż to normował przepis art. 17a poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 526), to przepis art. 815 ustawy rozciąga zasadę ciągłości służby na osoby, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w przepisie art. 137 ust. 2, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Chodzi zatem m.in. o osoby, o których mówił przepis art. 17a ustawy poprzednio obowiązującej.
Ze względu na treść art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy przytoczyć również pełną treść art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Pozostaje on bowiem w ścisłym związku treściowym nie tylko z art. 815 tejże ustawy, do którego ten ostatni przepis wprost odsyła, ale również z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny,
z którym pozostaje w związku i treściowym, i funkcjonalnym. Jak stanowi przepis art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny: "Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, w trybie powołania do zawodowej służby wojskowej, z zachowaniem ciągłości służby. Okresy pełnienia służby w służbach, o których mowa w ust. 1, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie".
Treść zd. 2 przepisu art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wyraźnie nakazuje zaliczenie okresów służby w innych formacjach (poza służbą wojskową), do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie, ale, co należy wyraźnie podkreślić, nie dotyczy wszystkich uprawnień, ale tylko tych, które ustawa przewiduje. Przepis należy w konsekwencji odczytywać w ten sposób, że to ustawodawca regulując poszczególne uprawnienia, każdorazowo decyduje, w ramach których to konkretnie uprawnień następuje zaliczenie poprzednich okresów służby w innych formacjach i w jakiej części okresów takie zaliczenie następuje. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis
art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio". Wprowadzając jednocześnie odpowiednie stosowanie przepisu art. 458 ust. 3 tej ustawy dotyczącego odprawy (czyli zupełnie innego świadczenia), ustawodawca nakazał zaliczenie poprzednich okresów służby w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w przepisie ogólnym – przepisie art. 137 ust. 1 ustawy, wyłączając choćby z zaliczania okresy zawieszenia
w czynnościach służbowych. Nie można zatem wykładać przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 (ale już z wyraźną modyfikacją z art. 458 ust. 3 ustawy), zamieścił również takie odesłanie do art. 137 ust. 1 ustawy (zawierające nakaz łącznego zliczania okresów służby) w przepisie art. 485 ust. 3 ustawy stosowanym na mocy art. 460 ust. 5 ustawy. Taki sposób wykładni nie daje się w żaden sposób wyprowadzić ani z przepisu art. 460 ust. 5, ani z przepisu art. 458 ust. 5 ustawy. Co więcej, autor skargi kasacyjnej nie tylko nie zauważa, że art. 458 ust. 5 ustawy zawiera regulację szczególną, na którą zezwala art. 137 ust. 2 ustawy, stanowiąc o uprawnieniach przewidzianych w ustawie, ale w istocie myli zasadę kontynuacji służby w wyniku przeniesienia (art. 137 ust. 1 ustawy) lub jej kontynuowania w wyniku innych zdarzeń prawnych (np. w wyniku powołania do służby stałej) - które nastąpiły na gruncie poprzednich przepisów (art. 815 ustawy) - z zaliczaniem poprzednich okresów służby na potrzeby poszczególnych uprawnień żołnierza zawodowego, w tym świadczeń pieniężnych.
Gdyby przyjąć wykładnię przedstawioną przez skarżącego kasacyjnie
w odniesieniu do przepis art. 458 ust. 5 (zawierającego przecież przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, w postaci pełnienia zawodowej służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat), to doszłoby do naruszenia jednej z podstawowych dyrektyw wykładni – zakazu wykładni per non est. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie i w doktrynie, niezgodna z założeniami racjonalności prawodawcy jest każda taka wykładnia, która prowadzi do wniosku, że pewien fragment przepisu jest zbędny (tak L. Morawski "Zasady wykładni prawa", Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2010, str. 122 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA 3241/00).
Z tego względu prawidłowa była wykładnia dokonana przez Sąd I instancji, wedle której uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i ust. 5 jest możliwe, jeżeli żołnierz pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat (z możliwym zaliczeniem okresów poprzedniej służby w innych formacjach), o ile w ramach okresu tych 15 lat zawodową służbę wojskową ( i tylko tę służbę) pełnił przez okres nie krótszy niż 10 lat.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku drugi z postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego, a mianowicie zarzut błędnej wykładni przepisów art. 460 ust. 1, art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. z art. 129 w zw. z art. 130 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegający na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do dziesięcioletniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej, pomimo iż pojęcie "zawodowej służby wojskowej" powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcie "zawodowej służby wojskowej" (art. 130 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny), od "przeniesienia do dalszego pełnienia służby
w ramach zawodowej służby wojskowej" oraz od "doliczenia okresu służby
w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1" (art. 460 ust. 1 ustawy). Toteż przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie, również i w uzasadnieniu tego zarzutu, wykładnia jest wykładnią contra legem. Skarżący usiłuje wprowadzić wykładnię synonimiczną, w sytuacji gdy ustawodawca używa różnych zwrotów o różnym znaczeniu.
Przechodząc do ostatniego z zarzutów – zarzutu błędnej wykładni art. 2
i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie 17 lat 9 miesięcy 28 dni w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 15 lat zawodowej służby wojskowej, w kontekście treści art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny – NSA uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia ani konstytucyjnej zasady praworządności, ani konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. "W orzecznictwie przyjmuje się, że "równość wobec prawa, to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa" (orzecz. TK z 29 września 1997 r., K 15/97, OTK 1997, Nr 3–4, poz. 37). W orzecznictwie TK wyjaśniono, że nakaz równości dotyczy bowiem tylko tych podmiotów, które są obdarzone określoną cechą relewantną z punktu widzenia danej sfery stosunków prawnych, gdy dyspozycja normy prawnej wyróżnia daną sferę stosunków ze względu na wskazaną cechę relewantną oraz gdy istnieje związek pomiędzy cechą relewantną danej kategorii podmiotów a treścią przyjętej regulacji (tak wyrok TK z 30 marca 2004 r., K 32/03, OTK-A 2004, Nr 3, poz. 22; zob. też wyrok TK z: 2 grudnia 2009 r., U 10/07, OTK-A 2009, Nr 11, poz. 163 i 2.4.2003 r., K 13/02, OTK-A 2003, Nr 4, poz. 28; zob. też I. Pużycka, J. Wojnowska-Radzińska, Zasada równości, s. 268–269)" – cyt. za M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, komentarz do art. 32 Konstytucji.
W procesie stosowania prawa określenie tego, kiedy występuje zróżnicowanie, wynika wprost z zakresu hipotezy danej normy. Jeżeli dany podmiot odpowiada wszelkim jej cechom, to sposób zastosowania danej normy do tego podmiotu musi być taki sam, jak wobec wszystkich pozostałych podmiotów, które tym cechom odpowiadają (tamże). Taka też sytuacja miała miejsce w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem Sądu I instancji. To sam przepis ustawy -
art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny (stosowany w związku z przepisem art. 460 ust. 5 ustawy) wprowadził dwa kryteria zróżnicowania ze względu na przesłankę sprawiedliwościową: pierwsze kryterium - wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (czyli jej rozwiązanie wskutek autonomicznej woli żołnierza, który tym samym z własnej woli nie chce pozostawać dalej w zawodowej służbie wojskowej, a nie wskutek przyczyn od niego niezależnych, obiektywnych) oraz – drugie kryterium - jej pełnienie przez okres krótszy niż 10 lat. Nadając taką treść przepisowi, ustawodawca wykluczył sytuację,
w której funkcjonariusz służąc uprzednio w innej formacji, po przeniesieniu do zawodowej służby w okresie pełnienia tej służby krótszym niż 10 lat mógłby złożyć wypowiedzenie tejże służby i uzyskać świadczenie pieniężne, w sytuacji gdy inny żołnierz pełniący od początku zawodową służbę wojskową musiałby pełnić tę służbę przez okres 15 lat. Jak wynika z przywołanych przepisów, zamiarem racjonalnego ustawodawcy było także wyeliminowania nadużyć związanych z nabyciem uprawnień związanych nie tylko wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, ale również wskutek zdarzeń prawnych lub faktycznych obiektywnie niekorzystnych dla zawodowej służby wojskowej jak: zrzeczenie się obywatelstwa, otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), czy też nieobecność w służbie jednorazowo przez okres 3 dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Wszystkie te przypadki ustawodawca umieścił obok wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w przepisie art. 458 ust. 3 ustawy
o obronie Ojczyzny. Wbrew zatem stanowisku skarżącego kasacyjnie, nierównością wobec prawa byłoby nieuwzględnienie tych przypadków (pominięcie cech relewantnych) i przyznanie wszystkim żołnierzom zawodowym świadczenia pieniężnego bez jakiegokolwiek zróżnicowania. Trzeba też zwrócić uwagę, że takie zróżnicowanie ustawodawca wprowadził również w przypadku odprawy (ten sam przepis stosowany już wprost do przypadków określonych w art. 458 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny).
Jedynie dodatkowo NSA zauważa, że Sąd I instancji zasadnie wskazał, że taka sama wykładnia przepisów obowiązywała na gruncie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (były to odpowiednio przepisy:
art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 4 i art. 94 ust. 5 i 6) i była w pełni zaaprobowana w orzecznictwie NSA. Tak np. w wyroku z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 842/08, Legalis nr 332356, NSA stwierdził, że pojęcie zawodowej służby wojskowej w myśl art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (odpowiednik przepisu art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny) należy interpretować ściśle tylko do służby pełnionej przez żołnierza powołanego do niej i pełniącego służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej lub służby terminowej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Z kolei w innym wyroku – z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1076/10, Legalis nr 391938 – NSA stwierdził, że z uregulowania art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "można wyciągnąć tylko jeden logiczny wniosek, a mianowicie taki, że zawarte w nim pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych".
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.