III OSK 780/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-11
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejoperat szacunkowyustawa o dostępie do informacji publicznejustawa o gospodarce nieruchomościamilex specialisbezczynność organuinformacja publicznanieruchomościgmina

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta, potwierdzając, że operaty szacunkowe nieruchomości nabywanych przez gminę stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia operatów szacunkowych przez Prezydenta Miasta na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że operaty te podlegają udostępnieniu na zasadach ustawy o gospodarce nieruchomościami, która stanowi lex specialis. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał organ za bezczynny i zobowiązał go do udostępnienia informacji. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie, ponieważ ustawa o gospodarce nieruchomościami nie reguluje całościowo dostępu do tych dokumentów jako informacji publicznej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta od wyroku WSA w Krakowie, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej w postaci operatów szacunkowych nieruchomości nabywanych przez gminę. Organ odmówił udostępnienia dokumentów, powołując się na art. 156 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), który jego zdaniem stanowił lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) i ograniczał dostęp do osób posiadających interes prawny. WSA uznał organ za bezczynny, stwierdzając, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy tylko wtedy, gdy inna ustawa reguluje dostęp do informacji publicznej w sposób całościowy. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że u.g.n. nie reguluje całościowo dostępu do operatów szacunkowych jako informacji publicznej i nie tworzy odrębnego trybu udostępniania. Sąd wskazał, że operaty szacunkowe dotyczące mienia gminnego mają walor informacji publicznej, a brak odrębnych, całościowych regulacji w u.g.n. oznacza, że stosuje się przepisy u.d.i.p. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając zasadność wyroku WSA zobowiązującego organ do udostępnienia informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Operaty szacunkowe nieruchomości nabywanych przez gminę stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie reguluje całościowo dostępu do tych dokumentów jako informacji publicznej, a zatem nie stanowi lex specialis wyłączającego zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy tylko, gdy inna ustawa reguluje dostęp do informacji publicznej w sposób całościowy. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie spełnia tego kryterium, a art. 156 ust. 1a u.g.n. jedynie zapewnia dostęp dla osób z interesem prawnym, nie wyłączając szerszego dostępu na podstawie u.d.i.p. dla informacji o sprawach publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Norma kolizyjna wyłączająca stosowanie przepisów tylko w sytuacji, gdy inna ustawa reguluje ten sam zakres w sposób całościowy.

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organu zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.g.n. art. 156 § ust. 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Organ jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy treść operatu szacunkowego, jego przeglądanie oraz sporządzanie notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operaty szacunkowe nieruchomości nabywanych przez gminę są informacją publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie, ponieważ ustawa o gospodarce nieruchomościami nie reguluje całościowo dostępu do tych dokumentów jako informacji publicznej. Art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie pozwala na wyinterpretowanie odrębnych trybów dostępu czy tajemnic z innych ustaw, jeśli nie są one wyraźnie wskazane jako całościowo regulujące dany zakres.

Odrzucone argumenty

Operaty szacunkowe podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w art. 156 ust. 1a u.g.n., który stanowi lex specialis względem regulacji u.d.i.p.

Godne uwagi sformułowania

nie można tak go interpretować, aby faktycznie tworzyć rodzaj tajemnicy, który uniemożliwi otrzymanie informacji Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma charakter generalny, a inne tryby udzielania informacji stosuje się wówczas, gdy te inne akty prawne wyraźnie tak stanowią. konstytucyjna zasada dostępu do informacji publicznej może być ograniczona tylko w formie regulacji ustawowej, a treść ograniczenia powinna być jasna. Nie można zatem tworzyć ograniczeń w zakresie dostępu do informacji poprzez wykładnię.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

członek

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że operaty szacunkowe dotyczące mienia publicznego są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie u.d.i.p., nawet jeśli istnieją przepisy szczególne (jak w u.g.n.) dotyczące dostępu dla osób z interesem prawnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego typu dokumentu (operatów szacunkowych) i jego statusu jako informacji publicznej. Interpretacja art. 1 ust. 2 u.d.i.p. ma szersze zastosowanie do innych sytuacji, gdzie przepisy szczególne mogą być błędnie interpretowane jako wyłączające u.d.i.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i konfliktu między ustawą ogólną a przepisami szczególnymi, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i administracyjnej.

Czy operaty szacunkowe są tajne? NSA wyjaśnia, kiedy prawo do informacji publicznej wygrywa z przepisami szczególnymi.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 780/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 213/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-12-06
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 156
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 213/22 w sprawie ze skargi M.C. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 sierpnia 2022 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 213/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.C. (dalej "skarżący") na bezczynność Prezydenta Miasta [...] (dalej także jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 sierpnia 2022 r.:
- zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dnia od dnia zwrotu akt organowi (punkt I sentencji);
- stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt II sentencji);
- stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt III sentencji);
- zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt IV sentencji).
U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
W dniu 9 sierpnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci 2 operatów szacunkowych nieruchomości nabywanych przez Urząd Miasta w [...] do Zasobu Gminy Miejskiej [...] po przeprowadzeniu ich anonimizacji.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2022 r. znak GS-15.77.2022.MG organ odmówił udostępnienia przedmiotowych dokumentów wskazując, iż wskazane wyżej operaty szacunkowe nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej "u.d.i.p.". Zgodnie z art. 156 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.), dalej "u.g.n.", jednostka sektora finansów publicznych lub inny podmiot, który w zakresie, w jakim wykorzystuje środki publiczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub dysponuje nimi, zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, są obowiązani umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby. Z kolei art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Zdaniem organu, analiza art. 156 ust. 1a u.g.n. wykazuje, że ustawa ta przewiduje odmienny od ustawy o dostępie do informacji publicznej tryb oraz zasady udostępniania informacji w zakresie operatu szacunkowego. Ustawodawca ograniczył bowiem prawo do przeglądania operatu oraz sporządzania z niego notatek i odpisów wyłącznie do osób posiadających interes prawny, zaś prawo do uwierzytelniania lub wydawania uwierzytelnionych odpisów do osób posiadających uzasadniony i ważny interes. Przepis ten określa zatem zarówno zakres udostępnianej informacji, jak i zakres podmiotów upoważnionych do jej otrzymywania, stanowi więc lex specialis względem regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Norma ta wprowadzona została do ustawy w dniu 2 października 2007 r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), a zatem po uchwaleniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym ma pierwszeństwo przed nią nie tylko z uwagi na swój szczególny charakter, ale także zgodnie z regułą lex posterior derogat legi priori. Trudno zatem założyć, iż węższy zakres dostępu do informacji publicznej chciał ustawodawca zapewnić osobom posiadającym w tym aspekcie interes prawny - zaś szerszy i prostszy zakres dostępu każdemu innemu podmiotowi.
W skardze na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w terminie 7 dni od otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ wskazał skarżącemu, że dostęp do operatów szacunkowych jest możliwy na zasadach i w trybie art. 156 ust. 1a u.g.n. W zaistniałej sytuacji nie może być mowy o bezczynności organu, a zatem skarga winna być oddalona.
Uwzględniając skargę i orzekając co do meritum na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji wskazał, że przychyla się do poglądów orzecznictwa co do braku podstaw do wyłączenia uregulowań u.d.i.p. w odniesieniu do operatów szacunkowych. Zdaniem Sądu meriti art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawiera normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie ma miejsce tylko wówczas gdy inny akt prawny w sposób całościowy reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej (np. ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). W sytuacji, gdy akt prawny na podstawie, którego działa podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie przewiduje żadnego, odrębnego rodzaju tajemnicy lub trybu udostępniania informacji, wówczas nie można tak go interpretować, aby faktycznie tworzyć rodzaj tajemnicy, który uniemożliwi otrzymanie informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma charakter generalny, a inne tryby udzielania informacji stosuje się wówczas, gdy te inne akty prawne wyraźnie tak stanowią. Nie można, więc "wyinterpretować" sobie z innych niż omawiany akt prawny trybów udzielenia informacji publicznej czy nowych rodzajów tajemnic (tak I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 45).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że niewątpliwie u.g.n. w kwestii dotyczącej udostępniania operatów szacunkowych takim aktem nie jest, bowiem wyżej wskazanych rozwiązań w niej nie przewidziano. Z treści art. 156 ust. 1a u.g.n. wynika jedynie, że organ administracji publicznej, który zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby. Przepis ten został wprowadzony do ustawy o gospodarce nieruchomościami dnia 22 października 2007 r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218). Dodanie tego przepisu miało przede wszystkim na celu zapewnienie ustawowego dostępu dla osób mających interes prawny w uzyskaniu wglądu do operatu szacunkowego, a to wobec pojawiających się w praktyce częstych przypadków uniemożliwiania takiego dostępu tym osobom na podstawie art. 73 k.p.a., co wynika wprost z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym jej art. 156 ust. 1a, nie ustanawiają zatem odmiennie od regulacji zawartej w u.d.i.p. oraz wyłącznie i całościowo co do wszystkich podmiotów, problematyki dostępu do operatów szacunkowych wykonywanych na zlecenie organów administracji publicznej, w konsekwencji nie są przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Prezydent Miasta [...], do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej, pozostawał zatem w bezczynności co musiało skutkować orzeczeniem o bezczynności organu oraz jego zobowiązaniem do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy.
Sąd pierwszej instancji uznał ponadto, że stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu meriti, orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Przyjąć należy, że zaniechanie realizacji części wniosku nie było skutkiem celowego działania, czy lekceważenia osoby wnioskującej, a spowodowane było przekonaniem organu o wyłączeniu obowiązku udostępnienia informacji publicznej z uwagi na uregulowanie odrębnego trybu jej udostępnienia. Zagadnienie to jest niejednolicie wykładane w orzecznictwie, nie można więc czynić organowi zarzutu, że opowiedział się za odmiennym niż Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie poglądem.
Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ani do wymierzenia z urzędu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. – o co z resztą nie wnioskowano w skardze.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent Miasta [...] zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, z odwołaniem się do art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) "art. 149 § 1 pkt P.p.s.a." w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uwzględnieniem skargi na bezczynność organu i zobowiązaniem organu do udostępnienia operatów szacunkowych na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p., podczas gdy operaty szacunkowe sporządzone zostały na podstawie art. 156 ust. 1 u.g.n. i podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.g.n. (art. 156 ust. 1a tej ustawy);
b) "art. 149 § 1 pkt P.p.s.a." w zw. z art. 156 ust. 1a u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, iż przepis art. 156 ust. 1a u.g.n. nie przewiduje odmiennego od u.d.i.p. trybu oraz zasad udostępniania informacji, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi na bezczynność organu i zobowiązania organu do udostępnienia operatów szacunkowych na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p, podczas gdy operaty szacunkowe sporządzone na podstawie art. 156 ust. 1 u.g.n. winny być udostępniane na zasadach i w trybie określonym w art. 156 ust. 1a u.g.n., który stanowi lex specialis względem regulacji u.d.i.p.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na bezczynność organu oraz o zasadzenie od skarżącego na rzecz Prezydenta Miasta [...] kosztów postępowania zgodnie z normami obowiązującymi w tym zakresie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Treść powyższej zasady ogranicza zakres rozpoznania sądu kasacyjnego do weryfikacji zasadności zarzutów kasacyjnych w odniesieniu do orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, objętego zaskarżeniem. Jedynie w drodze wyjątku, to jest w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej, wychodząc poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę określone ustawowo wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1 i art. 186 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zaś do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną.
W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie prawa materialnego. Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zakres oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Sąd nie może przy tym samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Należy nadto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r.; sygn. akt I OPS 10/09; publ.: ONSAiWSA 2010 r., z. 1 poz. 1).
Wniesiona skarga kasacyjna usprawiedliwionych podstaw nie zawiera.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zakwalifikowanie operatu szacunkowego jako dokumentu podlegającemu udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p. wymaga przybliżenia pojęcia "informacja publiczna". Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Brak jednoznaczności implikuje konieczność wyjaśnienia pojęcia "sprawy publicznej", jako elementu determinującego charakter informacji, która w świetle u.d.i.p. podlegać ma udostępnieniu. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną, określane czasami w orzecznictwie jako sprawy "sfery prywatnej" dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związane z dobrami osobistymi nie są sprawami publicznymi (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 czerwca 2019 r.; sygn. akt I OSK 4282/18 oraz z dnia 14 września 2010 r.; sygn. akt I OSK 1035/10).
Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis ten zawiera normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. W pełnej rozciągłości należy podzielić zapatrywanie Sądu pierwszej instancji, że wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie, ma miejsce tylko wówczas, gdy inny akt prawny w sposób całościowy reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej. W sytuacji, gdy akt prawny na podstawie, którego działa podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie przewiduje żadnego, odrębnego rodzaju tajemnicy lub trybu udostępniania informacji, wówczas nie można tak go interpretować, aby faktycznie tworzyć rodzaj tajemnicy, który uniemożliwi otrzymanie informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma charakter generalny, a inne tryby udzielania informacji stosuje się wówczas, gdy te inne akty prawne wyraźnie tak stanowią. Nie można, więc "wyinterpretować" sobie z innych niż omawiany akt prawny trybów udzielenia informacji publicznej czy nowych rodzajów tajemnic (tak I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 45). Stanowisko powyższe, jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, zostało potwierdzone wykładnią systemową art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 8/13; publ. ONSAiWSA 2014/3/3), w której stwierdzono, że "ograniczenie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji i art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wymagałyby wyraźnego, nie budzącego, wątpliwości postanowienia ustawy". NSA podkreślił przy tym, że "konstytucyjna zasada dostępu do informacji publicznej może być ograniczona tylko w formie regulacji ustawowej, a treść ograniczenia powinna być jasna. Nie można zatem tworzyć ograniczeń w zakresie dostępu do informacji poprzez wykładnię. Ograniczenia w zakresie tego dostępu powinny wynikać wprost z jasno brzmiącego przepisu rangi ustawowej".
Niewątpliwie u.g.n. w kwestii dotyczącej udostępniania operatów szacunkowych takim aktem nie jest, bowiem wyżej wskazanych rozwiązań w niej nie przewidziano. Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, z treści art. 156 ust. 1a tej ustawy wynika jedynie, że organ administracji publicznej, który zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby. Przepis ten został wprowadzony do ustawy o gospodarce nieruchomościami dnia 22 października 2007 r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218). Dodanie tego przepisu miało przede wszystkim na celu - co należy podkreślić - zapewnienie ustawowego dostępu dla osób mających interes prawny w uzyskaniu wglądu do operatu szacunkowego, a to wobec pojawiających się w praktyce częstych przypadków uniemożliwiania takiego dostępu tym osobom na podstawie art. 73 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, co wynika wprost z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw; druk sejmowy nr 1468, Sejm RP V Kadencji).
Jak zasadnie wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2743/21, tylko pozornie może się zatem wydawać, że przepis art. 156 ust. 1a u.g.n. stanowi lex specialis wobec u.d.i.p. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd w pełni akceptuje. Podkreślić równocześnie należy, że w doktrynie prawa zauważono, że wprowadzenie tej regulacji należy uznać za wyraz nadgorliwości ustawodawcy, który chciał w przepisach u.g.n. wprost zagwarantować dostęp stron do operatów szacunkowych określony dotąd w sposób generalny w dyspozycji art. 73 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (por. J. Jaworski (w:) Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Praca zbiorowa, C.H. Beck, Wydanie II, Warszawa 2011, s. 1156).
Stwierdzić zatem należy, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym jej art. 156 ust. 1a, nie ustanawiają odmiennie od regulacji zawartej w u.d.i.p. oraz wyłącznie i całościowo co do wszystkich podmiotów, problematyki dostępu do operatów szacunkowych wykonywanych na zlecenie organów administracji publicznej. W konsekwencji przyjąć należy, że nie są przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zatem, skoro w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie zostały uregulowane zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, to do tych informacji stosuje się przepisy u.d.i.p. Powyższe oznacza, że art. 156 ust. 1a u.g.n. nie reguluje dostępu do operatu szacunkowego podmiotom, dla których dokument ten jest źródłem informacji publicznej o mieniu gminnym. Dokument taki posiada walor informacji publicznej. Wskazuje bowiem wprost na podstawie jakich danych organy administracji bądź inne podmioty doszły do ustalenia wartości nieruchomości, co do których stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy zainicjowanej skargą na bezczynność za w pełni zasadną poczytać należy konstatację Sądu pierwszej instancji, że organ do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej pozostawał w bezczynności jak i mające swe źródło w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi.
W związku z powyższym rozpatrywane łącznie i we wzajemnym powiazaniu zarzuty podniesione w pkt 1 oraz w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za nieusprawiedliwione.
Ze wskazanych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI