III OSK 78/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-25
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejpolicjakontrola drogowafunkcjonariuszzadania publiczneustawa o dostępie do informacji publicznejNSAskarga kasacyjnaorzecznictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Policji, potwierdzając, że żądane dokumenty dotyczące kontroli drogowej i kwalifikacji funkcjonariuszy stanowią informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Policji od wyroku WSA, który zobowiązał go do udostępnienia informacji publicznej. Komendant kwestionował, czy żądane dokumenty (np. nazwiska funkcjonariuszy, świadectwa szkoleń, dokumenty z kontroli drogowej) są informacją publiczną. NSA uznał, że informacje te, związane z wykonywaniem zadań publicznych przez Policję, mają taki charakter, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Powiatowego Policji od wyroku WSA w Łodzi, który zobowiązał go do udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia. Komendant Policji zarzucał naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że żądane dokumenty, takie jak nazwiska funkcjonariuszy kontrolujących prędkość, kopie świadectw szkoleń, dokumenty odprawy do służby, wpisy w książce pracy miernika prędkości oraz karta MRD-5, nie stanowią informacji publicznej, lecz są dokumentacją wewnętrzną lub dotyczą sfery prywatnej. NSA, analizując przepisy Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej, podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności dotycząca działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne w zakresie wykonywania zadań publicznych. Sąd uznał, że informacje dotyczące funkcjonariuszy Policji wykonujących czynności służbowe, w tym dokumentujące ich kwalifikacje i przebieg kontroli drogowej, mają charakter informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zaskarżony wyrok, mimo pewnych wadliwości w uzasadnieniu, odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądane dokumenty stanowią informację publiczną, ponieważ są związane z wykonywaniem zadań publicznych przez Policję.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne w zakresie wykonywania zadań publicznych. Dokumenty dotyczące kwalifikacji funkcjonariuszy i przebiegu kontroli drogowej wpisują się w ten zakres.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. d

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest informacja o dokumentach urzędowych.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184 § in fine

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa ograniczenia w dostępie do informacji publicznej ze względu na prywatność.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa do informacji.

zarządzenie nr 30 art. 2 § ust. 1

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach

Określa zasady używania ręcznych mierników prędkości.

zarządzenie nr 30 art. 25 § ust. 1 i 2

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach

Określa procedury testowania mierników prędkości.

zarządzenie nr 30 art. 26 § ust. 1 i 2

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach

Określa sposób odnotowywania pomiarów prędkości.

k.w. art. 41

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń

Określa środki oddziaływania wychowawczego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, że policjanci są osobami pełniącymi funkcje publiczne i organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że prawo do informacji nie jest ograniczone prywatnością. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, że kopie dokumentów odprawy, wpisów w książce pracy miernika i karty MRD-5 stanowią informację publiczną.

Godne uwagi sformułowania

informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej nie są to informacje dotyczące konkretnej, indywidualnej sprawy o wykroczenie dokumentują zatem nie tylko okoliczności mogących mieć wpływ na kwalifikację danego zdarzenia jako wykroczenia oraz na odpowiedzialność kierującego pojazdem, ale związane są także z wykonywaniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Policji podczas służby

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Grzegorz Jankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że dokumenty związane z wykonywaniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Policji, w tym dotyczące kontroli drogowej i kwalifikacji, stanowią informację publiczną, nawet jeśli dotyczą konkretnej czynności służbowej."

Ograniczenia: Ograniczenia w dostępie mogą wynikać z ochrony prywatności policjanta, jeśli dane nie mają związku z czynnościami służbowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej w kontekście działań Policji, co jest istotne dla obywateli i prawników. Wyjaśnia granice między informacją publiczną a prywatnością funkcjonariuszy.

Czy policjant musi ujawnić swoje dane i dokumenty z kontroli drogowej? NSA wyjaśnia, co jest informacją publiczną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 78/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Łd 134/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-09-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1 art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Powiatowego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Łd 134/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Łd 134/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji w [...] do załatwienia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 kwietnia 2021 r., w zakresie punktów 1 i 3-6 – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2); zasądził od Komendanta Powiatowego Policji w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Powiatowy Policji w [...]. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), poprzez ich błędną wykładnię, wyrażającą się przyjęciem, że policjanci z Komendy Powiatowej Policji w [...], pełniący służbę w dniu [...] kwietnia 2021 r. w [...], są osobami sprawującymi funkcję w organach władzy publicznej, a tym samym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy w/w policjanci są zatrudnieni w Komendzie Powiatowej Policji w [...] na stanowiskach usługowo-technicznych i nie pełnią funkcji publicznych;
2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że prawo do informacji publicznej nie jest ograniczone prywatnością osoby fizycznej oraz że ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcję publiczną – co w niniejszej sprawie nie ma miejsca;
3) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się nieprawidłowym przyjęciem, że kopia dokumentów odprawy do służby pełnionej w dniu [...] kwietnia 2021 r. przez funkcjonariuszy Policji, kopia wpisów w książce pracy miernika prędkości dokonanych w czasie służby w dniu [...] kwietnia 2021 r. oraz kopia karty MRD-5, którą sporządzono w związku z nałożeniem mandatu karnego na kierującego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] podczas kontroli drogowej w dniu [...] kwietnia 2021 r. – stanowią informację w sprawie publicznej, podlegającą udostępnieniu, podczas gdy w/w wytworzona dokumentacja nie ma cech dokumentów urzędowych w rozumieniu u.d.i.p., gdyż stanowi dokumentację wewnętrzną.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2021 r. skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów Stowarzyszenie stwierdziło, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Na wstępie podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 28 kwietnia 2021 r. Wnioskiem tym strona zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) nazwisk, imion oraz stopni służbowych funkcjonariuszy Policji z Komendy Powiatowej Policji w [...], którzy w dniu [...] kwietnia 2021 r. ok. godz. [...] w [...] przy ul. [...] przeprowadzali kontrolę prędkości oraz inne czynności w stosunku do kierującego pojazdem o nr rejestracyjnym [...];
2) kopii aktualnego świadectwa legalizacji pierwotnej lub ponownej RMP, którym dokonano pomiaru prędkości, o którym mowa w pkt 1;
3) kopii dokumentów świadectw ukończenia przez funkcjonariuszy, o których mowa w pkt 1, szkoleń z zakresu obsługi ręcznych mierników prędkości;
4) kopii dokumentów świadectw ukończenia przez funkcjonariuszy, o których mowa w pkt 1, szkoleń RD – część szczegółowa;
5) kopii dokumentu odprawy do służby, dotyczącego służby pełnionej w dniu [...] kwietnia 2021 r. przez funkcjonariuszy, o których mowa w pkt 1;
"5") kopii wpisów w książce pracy miernika prędkości, o którym mowa w pkt 2, dokonanych w czasie służby w dniu [...] kwietnia 2021 r. przez patrol, o którym mowa w pkt 1;
"6") kopii karty MRD-5, którą sporządzono w związku z nałożeniem mandatu karnego na kierującego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] podczas kontroli drogowej w dniu [...] kwietnia 2021 r.
W sprawie nie jest sporne, iż Komendant Powiatowy Policji w [...] – jako organ administracji publicznej, realizujący zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw i wykroczeń oraz bezpieczeństwa obywateli – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Przyznaje to również sam organ, wskazując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż: "udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie, należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (co w niniejszej sprawie ma miejsce)".
Spór dotyczy natomiast tego, czy spełniony został zakres przedmiotowy u.d.i.p., a więc czy żądane przez Stowarzyszenie w punktach 1 i 3-6 wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r. informacje mają charakter informacji publicznej.
Dla oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej niezbędne jest wyjaśnienie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu w polskim porządku prawnym.
Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Jednocześnie Konstytucja RP w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Oznacza to, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności, nie jest informacją publiczną. Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest zatem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W języku polskim przyjmuje się, że pojęcie działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Odniesienie użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "działalności" do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, upoważnia do stwierdzenia, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
Ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, W szczególności są to sprawy wymienione w art. 6 u.d.i.p. Wskazać należy, iż określając pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca odwołał się do kategorii "sprawy publicznej", przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Przyjąć należy, że pojęcie "sprawa publiczna" oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).
Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań u.d.i.p. – jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej – Państwa (por. np. wyroki NSA z dnia: 7 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3461/21 i 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, iż żądane przez Stowarzyszenie w punktach 1 i 3-6 wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r. informacje mają charakter informacji publicznej.
Taki przymiot ma niewątpliwie informacja dotycząca nazwisk, imion oraz stopni służbowych funkcjonariuszy Policji z Komendy Powiatowej Policji w [...], którzy w dniu [...] kwietnia 2021 r. ok. godz. [...] w [...] przy ul. [...] przeprowadzali kontrolę prędkości oraz inne czynności w stosunku do kierującego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] (pkt 1 wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r.). Jak już wyżej wskazano, Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności, utrzymania bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego, m.in. poprzez ściganie przestępstw i wykroczeń. Zatem informacje o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących w/w zadania na podstawie przepisów prawa – w ramach obowiązków służbowych – stanowią informacje o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dążenie do poszerzania, pogłębiania oraz wzmacniania transparentności, rzetelności i legalności działalności podmiotów publicznych wymaga poddania działań podejmowanych przez funkcjonariuszy wykonujących zadania publiczne szerokiej kontroli społecznej. Dane te stanowią zatem informację publiczną podlegającą ogólnemu obowiązkowi udostępnienia stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organu, nie są to informacje dotyczące konkretnej, indywidualnej sprawy o wykroczenie. Stowarzyszenie nie domagało się bowiem akt postępowania wykroczeniowego czy też informacji związanych z osobą kierującą zatrzymanym pojazdem, a jedynie nazwisk, imion i stopni służbowych funkcjonariuszy Policji, którzy wykonywali ustawowe zadania związane z ochroną porządku publicznego, a więc czynności związane z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej i to w ramach powierzonych obowiązków służbowych (a nie jako osoby prywatne).
Podobnie – na tej samej podstawie, tj. w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. – informację publiczną będą stanowić informacje w zakresie dokumentów potwierdzających ukończenie przez w/w funkcjonariuszy szkoleń z zakresu obsługi ręcznych mierników prędkości oraz szkoleń RD – część szczegółowa (pkt 3 i 4 wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r.). Dokumenty te odzwierciedlają bowiem poziom kwalifikacji, umiejętności oraz kompetencji tych policjantów w zakresie wykonywania konkretnych czynności służbowych, co również związane jest z funkcją Policji jako podmiotu wykonującego zadania publiczne utrzymania bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał także w tym zakresie na treść m.in. § 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach (Dz. Urz. KGP z 2017 r., poz. 64 ze zm., dalej w skrócie "zarządzenie nr 30").
Wobec powyższego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. należało uznać za niezasadny.
Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p. Wbrew twierdzeniu organu, informacje w zakresie dokumentu odprawy do służby, wpisów w książce pracy miernika prędkości oraz karty MRD-5, związane z kontrolą drogową, która miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2021 r. w stosunku do kierującego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] (pkt 5-6 wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r.) – nie mają charakteru dokumentów wewnętrznych i także stanowią informację publiczną. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w/w dokumentów nie można utożsamiać z dokumentami o charakterze roboczym (notatki, zapiski), zawierającymi jedynie pewien proces myślowy i niesłużącymi wyłącznie wymianie informacji. Zgodnie z § 20 ust. 1 zarządzenia nr 30, policjant może używać ręcznego miernika prędkości w trakcie pełnienia służby statycznie, jeśli wynika to z zadań wyznaczonych podczas odprawy do służby lub zleconych w trakcie służby przez dyżurnego, kierownika komórki organizacyjnej Policji właściwej do spraw ruchu drogowego lub osobę przez niego wyznaczoną. W świetle § 25 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 30, policjant, przed rozpoczęciem pracy z wykorzystaniem ręcznego miernika prędkości, przeprowadza jego testy zalecane w instrukcji obsługi, w szczególności test stałej odległości oraz test prawidłowości działania przyrządów celowniczych, o ile przyrząd posiada takie funkcjonalności. Wykonanie testu, o którym mowa w ust. 1, policjant odnotowuje w notatniku służbowym, wpisując w szczególności model miernika oraz jego numer fabryczny. Stosownie do treści § 26 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 30, policjant szczegółowo odnotowuje w notatniku służbowym informację na temat miejsca, z którego prowadzony jest pomiar ręcznym miernikiem prędkości. W przypadku, gdy wobec sprawcy wykroczenia ujawnionego w wyniku pomiaru wykonanego ręcznym miernikiem prędkości odstąpiono od nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego albo gdy sprawca wykroczenia odmówił przyjęcia mandatu karnego, policjant sporządza notatkę urzędową, której wzór określa załącznik nr 7 do zarządzenia. Notatki nie sporządza się w przypadku zastosowania środka oddziaływania wychowawczego, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Z kolei w oparciu o wypełnianą przez policjantów kartę rejestracyjną (określaną mianem karty MRD-5) naliczane są m.in. punkty karne dla kierującego za popełnione wykroczenie. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że żądane przez Stowarzyszenie w/w dokumenty pozostają w ścisłym związku z wykonywanymi przez funkcjonariuszy Policji czynnościami służbowymi, bowiem dokumentują, czy uprawniony i posiadający odpowiednią wiedzę oraz umiejętności policjant wykonał pomiar prędkości, czy jego wykonanie zostało poprzedzone wykonaniem zalecanych testów (o ile przyrząd do pomiarów posiada takie funkcjonalności). Dotyczą zatem nie tylko okoliczności mogących mieć wpływ na kwalifikację danego zdarzenia jako wykroczenia oraz na odpowiedzialność kierującego pojazdem, ale związane są także z wykonywaniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Policji podczas służby, a więc – jak już wskazano przy ocenie wcześniejszego zarzutu skargi kasacyjnej – z wykonywaniem zadań publicznych w zakresie ochrony praworządności, utrzymania bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego, m.in. poprzez ściganie wykroczeń, a tym samym stanowią informację publiczną.
Powyższe nie oznacza jednak, że dokumenty objęte wnioskiem Stowarzyszenia podlegać będą bezwarunkowemu i automatycznemu udostępnieniu. Mogą one bowiem zawierać dane dotyczące prywatności policjanta, niemające związku z pełnionymi przez niego czynnościami służbowymi. W takiej sytuacji w/w dokumenty nie tracą charakteru informacji publicznej, jednak ich udostępnienie może podlegać wtedy ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie można kwestionować charakteru dokumentów, o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca. Powołany przepis ustanawia bowiem systemowe ograniczenie w dostępie do informacji publicznej, w sytuacji, gdy dotyczy ona prywatności osób fizycznych lub tajemnicy przedsiębiorcy. W oparciu o treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie można zatem budować argumentacji mającej uzasadnić, że objęta wnioskiem strony informacja nie stanowi informacji publicznej, lecz co najwyżej, że dostęp do tej informacji – mającej charakter informacji publicznej już z samego powołania się przez organ na ten przepis – podlega ograniczeniu. Innymi słowy, przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. może znaleźć zastosowanie wyłącznie po uprzednim przesądzeniu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, a więc na etapie ewentualnej odmowy udostępnienia informacji publicznej, co zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Zasadność zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. będzie więc podlegała weryfikacji na etapie potencjalnej sądowoadministracyjnej kontroli takiej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest natomiast bezczynność organu, a w związku z tym art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie mógł być stosowany. W konsekwencji uznać należy, że zawarcie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, iż w rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał, jak również nie wynika to z akt sprawy, aby dostęp do objętych wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. informacji podlegał ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., było przedwczesne i tym samym wadliwe na etapie rozpoznawania skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI